YHT seti alımı ihalesinde Siemens ve Alstom krizi :TCDD tarafından 29 Mayıs 2014 tarihinde, yüksek hızlı tren ihalesi düzenlendi. Siemens 339 milyon 872 bin 201 Euro fiyat belirlerken Alstom’un önerisi ise 262 milyon 116 bin Euro oldu. İhale sürecinde Alstom noksan evrak bildirdiği gerekçesiyle ihale dışı kalırken ihaleyi rakipsiz kalan Siemens kazandı
10 adet yüksek hızlı tren seti ve bu setlerin 3 senelik bakımı için yapılan ihaleye Alman Siemens ile İtalyan Alstom firmaları teklif verdi. Alstom firması ihale dışı kalması üzerine Kamu İhale Kurumu’na (KİK) ihalenin iptali için müracaatta bulundu ve itirazlarını 6 başlıkta topladı. Arzuhalinde ilk olarak elenmesine neden olan noksan evrak konusuna açıklık getirdi. Alstom’un bir gurup şirketi olduğunu, ihale için istenen evraklarda Fransa’daki şirketinin belgelerinin kullanıldığını bunun hata olmadığını dile getirdi. Ancak KİK bu itirazı, alt yüklenici firmalar listesinde Fransa’daki şirket yazılmadığı için kabul etmedi. İtalyan şirketin bir başka itirazı ise enerji tüketimi konusunda oldu. Arzuhalinde kendilerinin saatte 250 km hızla gidecek hızlı tren için 12,548 kw/saat enerji tüketimi bildirdiklerini, Siemens’in ise saatte 300 km için 12,036 kw/saat enerji tüketimi bildirdiğini, bunun da teknolojik olarak olası olmadığını öne sürdü. KİK bu itirazı da kabul etmedi.
Yüksek maliyet var
Alstom, Siemens’in verdiği 339 milyon Euro’luk teklifin, TCDD tarafından izah eden 320 milyon Euro’luk yaklaşık fiyatın üstünde olduğunu dile getirdi. KİK ise yaptığı incelemede, Euro bazında bu durumun oluştuğunu ancak fiyatın TL bazında değerlendirildiğinde ise 974 milyon TL çıktığını, bunun da yaklaşık maliyet öngörülen 992 milyon TL’lik hududun altında olduğunu saptadı. KİK yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı: “Ödenek artırımının olası olması durumlarında kamu faydası ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak sorumluluk idareye ait olmak üzere teklif kabul edilebilir.”
Rekabet oluşmadı
İtiraz arzuhalinde Alstom, ihtiyaç duyulan rekabet ortamının oluşmadığını da iddia etti. Arzuhalinde, 9 firmanın ihale dosyası aldığını, ihaleye ise yalnizca kendilerinin ve Siemens’in teklif verdiğini, kendilerinin de evrak eksikliği yüzünden haksız olarak elendiklerini ifade etti. KİK ise bu itiraza, “İhalede tek geçerli teklifin bulunması tek başına rekabetin oluşmadığı anlamına gelmemektedir” cevabını verip yeniden reddetti. KIK, Alstom’un karşı çıktığı noktaları red ederken ihaleyi çok farklı bir konudan eledi. KİK tarafından hazırlanan raporda, Siemens’in noksan sertifika verdiğini saptadı. Siemens’in verdiği teklif dosyasında ‘iç – dış kapı’, ‘vakumlu tuvalet’ ve ‘patograf’ adlı cihaz için istenen ISO 14000 Etraf Yönetim Sertifikası’nın TCDD’ye sunulmadığı KİK tarafından saptadi. Siemens’in ihale şartnamesinde bulunan sertifikaları teslim etmediği gerekçesiyle önerisini geçersiz saydı ve Siemens’in de önerisinin geçerliliğini yitirmesi üzerine, ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihaleyi iptal etti.
57 milyon euro rüşvet verdi mi?
SIemens Türkiye’de kamu ihalelerinin en hızlı şirketlerinden biri olurken (Yaklaşık 13 milyar euro’luk iş aldı) adı rüşvet skandalı ile de gündeme geldi. Almanya’da yürüyen bir davada Siemens yöneticileri faaliyet gösterdikleri ülkelerde ihalelerde avantaj sağlamak için bürokratlara rüşvet verdiklerini itiraf etmişlerdi. Siemens yöneticileri bu kapsamda Türkiye’de de 57 milyon euro rüşvet dağıttıklarını belirtmiş para alanlar arasında bir bakan olduğuna konusunda ifadeler mahkeme zabıtlarına da geçmişti. Rüşvet skandalında adı geçen Yunanistan dahil pek çok ülke bu ifadeleri dikkate alarak soruşturma açarken, Türkiye’de ise soruşturmaya gerek görülmemişti.
