Demiryollarında tekerleğin profili, ray üzerinde yuvarlanırken minimum bir sürtünme sağlayacak ve dururken meydana gelecek yatay, yol eksenine dikey etkilere karşı koyarak, raydan çıkmamasını sağlayacak çıkıntılı kısımdır.
Boden İngilizceden terim olarak dilimize ve tekniğimize geçmiş. İngilizcesi “Flange“. Türkçe tam karşılığı çıkıntı demek. Teknik terim olarak açıklar isek: Boden trenin raydan çıkmadan ilerlemesini sağlayan tekerleğin çıkıntı kısmıdır. Her tekerleğin boden yüksekliği ve kalınlığı hakkında standartlar detaylı bilgiyi vermişlerdir.
BUDEN;Demiryolu araçlarındaki tekerleğin;yuvarlanma yüzeyindeki çıkıntılı kısımdır..rayın iç tarafındaki faturalı kısmıdır.Buden,seyir halinde iken yanal sarsıntılar(gezinmelerde) da tekerlek gövdesinin raydan çıkmasına engel olur.Zamanla budende sürtünme ve dönme sebebiyle aşınır.Tornalamada nominal ölçü ve profile getirilen buden,yükseklik ve genişlik ölçülerinden anormal ölçüye geldiğinde servisten alınır.Yükseklğin genişlikteki izdüşüm ölçüsü işletmede esas alınan ölçüdür.Bozuk yolda,kuruplu yolda ve rapit frenlemede buden aşınır.Budenin mekanik ve kimyasal yapısı ray’ınkine yakın olup uzun süre aşınmaz.Aşındıkca kalınlık ölçüsü azalır yüksklik ölçüsü artat.Dizilerin trafikteki güvenliğini sağlayan en önemli kısın budenlerdir..Bu sebeple budenlerin durumların her sefer sonunda kontrol edilir.Kontrolü yapan uzman teknik elemanlar işin önem ve özelliğini bilerek yaptıklarından trenler güvenli konforlu ve hızlı yolcu taşırlar.Trenlere yolcuların teveccühünü sağlayan bu teknisyenleri tebrik ederim.(mahmut demirkolllu)