Kanadalı Bombardier Türkiye’de hızlı tren üretip dünyaya satacak :Trenitalia için ürettiği, saatte 400 kilometreye kadar hız yapabilen treni Roma’da görücüye çıkaran Kanada merkezli Bombardier firması, TCDD’nin 2 milyar euroyu aşan 80 adet hızlı tren seti ihalesine hazırlanıyor.
TCDD’nin 2 milyar euroyu aşan 80 adet hızlı tren seti ihalesine hazırlanan Kanada merkezli Bombardier firması, Trenitalia ile yaptığı anlaşma çerçevesinde ürettiği 400 kilometreye kadar hız yapma kapasitesine sahip treni, uluslararası bir toplantıda tanıttı. Bombardier, yöneticileri Türkiye’de ihaleyi kazanmaları halinde 100 milyon euro yatırım yapacaklarını, bu fabrikada üretecekleri ürünleri diğer ülkelerdeki projelerde de kullanacaklarını kaydettiler. Bombardier üst yönetimi, Avrupa ülkelerinden gelen gazetecilere, İtalya’nın tren şirketi Trenitalia’nın 50 hızlı trenden oluşan projesi kapsamında teslim edilen trenlerle ilgili sunum yaptılar.
100 milyon euroluk yatırım planı
Yetkililerin verdiği bilgilere göre tren setlerinin tamamı Trenitalia’ya 2017 yılında teslim edilmiş olacak. Tanıtımı yapılan tren, saatte 400 kilometreye kadar hız yapabilecek şekilde dizayn edildi. İtalya’da mevcut yol koşulları dikkate alınarak söz konusu trenin en fazla 350 km hız yapabileceği vurgulandı. Program kapsamındı Roma’dan Milano’ya yapılan seyahatte, yolun önemli bir kısmında tren 300 km hıza ulaştı. Bombardier yetkilileri, Roma-Milano arasındaki tren seyahatinde Türk gazetecilerinin sorularını cevaplandırdı. Yetkililer, TCDD’nin 80 hızlı tren setinden oluşan ihalesi için bir Türk şirketi ile ortaklık anlaşması imzaladıklarını belirtirken, ihaleyi kazanmaları halinde, 100 milyon euro tutarında yatırımla fabrika kuracaklarını söylediler.
Türk şirketiyle ortaklık
İç Anadolu Bölgesi’nde kuracakları fabrikada üretilecek ürünlerin, Bombardier’in diğer ülkelerdeki projelerinde de kullanılmasını planladıklarını kaydeden yetkililer, Türkiye’ye demiryolu anında stratejik yaklaştıklarını vurguladılar.
Yetkililer, 1986 yılından itibaren Türkiye’de raylı sistemler alanında faaliyet gösteren Bombardier’in, Ankara, İstanbul, İzmir gibi illerde raylı sistem, metro, tramvay yanı sıra sinyalizasyon projeleri de gerçekleştirdiğini bildirdiler. Artık tren yatırımı da yapmak istediklerinin altını çizen yetkililer, yaptıkları gizlilik anlaşması uyarınca isim vermediler ancak yüzde 50 yerlilik şartı çerçevesinde bir Türk şirketle ortaklık anlaşması imzaladıkları bilgisini verdiler. Dönemin Ulaştırma Bakanı Lütfi Elvan daha önce yaptığı açıklamada, 80 hızlı tren seti ile ilgili minimum yüzde 50 yerlilik şartı aradıklarını, buna ek olarak üretimin Türkiye’de yapılmasını zorunlu kıldıklarını söylemişti.
Türkiye raylı sistemlere 100 milyar dolar yatırım yaptı
Türkiye 2023 yılına kadar raylı sistemlere (kent içi ulaşımlar dahil) 100 milyar dolarlık yatırım yapmayı öngörüyor. Bunun 49 milyar doları ise tren taşımacılığına yönelik. Bu projelerden Ankara- Eskişehir Mart 2009, Ankara- Konya Yüksek Hızlı Tren hattı Ağustos 2011 yılında işletmeye açıldı ve yolcu taşımasına başlandı. Ankara İstanbul YHT hattına ilişkin çalışmalar Eskişehir-İstanbul arasında devam ediyor. Ayrıca büyük hatlardan, Ankara Sivas ve Ankara İzmir YHT Projelerine yönelik inşaat-altyapı çalışmaları sürüyor. TCDD halen Ankaraİstanbul, Ankara-Konya, Ankara- Eskişehir ve Konya-Eskişehir arasında günde 40 hızlı tren seferi düzenliyor. Doluluk oranları çok yüksek olsa da, eldeki tüm setler neredeyse aralıksız kullanılıyor. Bu yüzden de sefer sayılarını arttırmak mevcut durumda mümkün değil. Halen TCDD’nin filosunda 12 hızlı tren seti bulunuyor ve bunlardan 10 tanesi aktif durumda. Türkiye toplamda 2021 yılına kadar 106 adet hızlı tren seti almayı planlıyor. Ankara metrosunun 324 metro aracı alım ihalesinde 3 firma teklif vermiş, ihaleyi Çinli CSR Electric Locomotive kazanmıştı. 324 vagonluk Ankara metrosu araç alım ihalesinde Çinli firmanın teklifi 391 milyon dolar olmuştu. Yapılan başvuru üzerine bu ihale iptal edilmişti.
Keşke gerçek olsa ! Böylesi bir ihaleyi HiSpeed-Train/YHT sisteminin yaratıcısı olan 3 büyüklerden birisinin kazanması arzumuzdur. ANCAK keşke şartlar zorlamadan birisi çıkıp ta; -“Biz Türkiyede üreteceğiz, en az %50 yerli oran olacak ve iç sunucuları da geleceğe taşıyacak şekilde şekillendirip, yetiştireceğiz, Türkiyedeki üretimimizin de >%50’sini ihraç edeceiz…” v.b.g. bir iyi niyet gösterisinde bulunsaydı… Ama hayır, hiç kimse böyle bir niyet belirtmedi, böylesi bir girişimde bulunmadı. Şimdi bu ticaretin ne denli kaymaklı olduğu görüldü + ≥%50 yerli katkı payı ve ülkede üretim şart koşuldu ki, bu karar gecikmeli de olsa çok doğru ve yerinde bir karardı. USA / ABD bile yerinde bu istemlerde bulunuyor, hem de >%80 mertebesinde… Yapılması gereken tüm bu üreticilerin kolları sıvayarak bu yarışta adil/fair şekilde yer almaları. Keşke devlerden birisi vizyoner davranarak daha şimdiden nihai yatırım kararı alsa ve bunu da ivedilikle uygulasa! Büyüklerin unutmaması gereken bazı gerçekler var: (1) bu ve benzeri yatırımlar “win-win-win” prensibine göredir, asla eski alışılmış usul “hep bana” kabilesine olan aidiyetle bu işler artık ülkemizde de yürütülemez. (2) Sonuçta uzay mekiği de üretilmek istenmediği aşikar, senden olmazsa ondan alınır! (3) bir halk deyimiyle “geciken aşk keseye zarardır” derler… Unutmayınız: üç büyükler bunun cezasını geçtiğimiz 15-10 yıllık dönemde en acı şekilde çektiler. O dönemlerde büyüklerden birisinin bünyesinde olmam ve bu konuda da içerde çevremdeki çeşitli yetkililere ne baskılar uygulamama rağmen, o zamanlar ülkem ve hayal addettikleri projeleriyle alay edenler, şunu hatırlasın: Son gülen iyi güler ! + Biz batılı olduğumuz kadar da pozitif yönde oryantalizdir de, ancak bazı şeyleri de asla unutmayız, yani biraz içten kindarızdır.. Sonuç olarak 3-Büyüklerin, diğerlerinden daha da ÇOK GAYRET sarfetmeleri kaçınılmazdır!