Özbekistanın yeni demiryolu hattı

Özbekistanın yeni demiryolu hattı : Özbekistan’ın biten yeni demiryolu hattı, ülkenin Tacikistan’a bağımlığını ortadan kaldırdı
Özbekistan’da, Fergana Vadisi’ni ülkenin diğer bölgelerine bağlayacak Angren-Pap demiryolunun yapımı tamamlandı. Fergana Vadisini Taşkent ile bağlayan demiryolunun bitirilmesiyle Özbekistan’ın demiryolu sisteminin Tacikistan’dan bağımsızlığını sağlayan bu alandaki 2 milyar dolarlık projeler de tamamlanmış oldu.
Yeni demiryolu hattının açılışı bu yılki Amir Temur doğum günü törenlerinde yapılacak.
Sovyet döneminden kalma yollar bölge ülkelerini birbirine bağlayan tek bağlantı idi. Örneğin, Taşkent büyük araba otobanı Özbekistan’ı Kazakistan’a bağlıyordu, Taşkent’ten Tirmiz’e giden tren yolu ise Türkmenistan topraklarından geçiyordu. Ülkenin en yoğun nüfuslu Fergana Vadisine giden demir yolu ise Tacikistan’ın Sugd bölgesinden geçiyordu.
Şimdi Tirmiz’e giden demir yolu Kaşkadarya ilinde yapılan yeni hattan geçiyor. Taşkent büyük araba otobanı yeniden yapılandırılarak Kazakistan’a uğramadan güney bölgelerine devam edecek.
Daha önce Fergana vadisine giden otobanda da değişiklik yapılarak, yolun Tacikistan’a giden kısmı kesilmiş ve yeni ekle direkt olarak vadiye bağlanmıştı.
Ancak Taşkent ve Fergana vadisini demir yolu ile birbirine bağlamak yeni teknoloji ve büyük sermaye gerektirdiği için son yapılan demir yolu hattı Özbekistan’ın yol bağlantılarında bağımsızlığını sağlayan en son proje oldu.
Taşkent –Fergana yeni demiryolu hattının 19 kilometrelik tünel kısmı Çin inşaat firmaları tarafından yapıldı. Hattın bu kısmının açılışı Çin usullerine göre yapıldı. Bu projenin tamamlanmasıyla Özbekistan her sene Tacikistan’a ödediği 25 milyon dolar geçiş ücretinden da kurtulmuş oldu.
Orta Asya’ya hızlı şekilde büyük sermayeler ile giren Çin, İpek Yolu projesi sayesinde bölgede kendisine yeni iş ortakları, ortak pazar ve enerji kaynakları buluyor.
Özbekistan toprakları üzerinde yeni bitirilen Taşkent-Fergana demir yolu hattının, Çin tarafından Özbekistan’ı Avrupa’ya bağlayan önemli bir yol olarak görülüyor. Zaten yüksek dağlar ve çalkantılı Afganistan ile çevrilen Tacikistan’ın daha da fazla kenara itilmesi anlamaına da geliyor.
Ekonomisi zayıf ve eski Sovyetler Birliğinin iki fakir ülkelerinden biri olan Tacikistan’ın bu gelişmelerden sonra kalkınma açısından büyük zarara uğrayacağı düşünülüyor. Tacik hükümeti bu yüzden, ülkeyi es geçerek Taşkent’i direkt olarak Fergana vadisine bağlayan demir yolu inşaatının yapımına inşaatın en başında tepkisini ortaya koymuş, ancak proje tamamlandıktan sonra, resmi beyan vermemişti.
Ancak yeni demiryolu hattının Özbekistan’a tam olarak kâr getirdiği de söylenemez. Çünkü Özbekistan’ın denize ulaşması için iki komşu ülkenin sınırlarından geçmesi gerekiyor. Dolaysıyla uzun vadede Özbekistan, Tacikistan ile kara ve demir yolu ulaşımını keserse bundan zararlı da çıkabilir.