Mevcut eski demiryollarının neresinden başlarsak başarıya ulaşırız :5-7 Eylül 2013 Tarihinde Ülkemizde, Ulaştırma Denizcilik ve haberleşme Bakanlığı ile TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü iş birliği ile 11. Ulaşım şurası yapılmıştır. Yapılan araştırma neticesinde ulaşım şurasında üst düzey yöneticiler, profesörler, öğretim üyeleri ve 176 uzman kişilerin davet edilmesi, ayrıca birçok sivil kuruluş yetkililerin katılımı ile 11. Ulaşım şurası başarılı şekilde geçtiği ifade edilmektedir.
- Ulaşım Şurası sonrası, yapılan toplantıda; yapılan konuşmalar, görüşler ve fikirler üzerine, bir çalışma grubu tertip edilmiştir. Çalışma grubu şunlardan oluşmuştur: ‘ Kamu kurum ve kuruluşlar, Üniversiteler, Meslek odaları, Sivil toplum kuruluşları ve Demiryolu Uzman kişilerinden tespit edilmiştir. Kurulan bu heyet 242 sayfa ve eklerinden oluşan bir rapor hazırlamıştır. Hazırlanan bu rapor, ulaşım ve demiryolu kalkınması için yetkililere ve gelecek nesillere ışık tutacak bir bilgi kaynağını meydana getirmişlerdir. Emeği geçen bütün yetkililere ve kuruluşlara saygılarımı arz ederim.
- Ulaşım Şurasında hazırlanan rapor incelendiğinde ve okunduğunda; demiryollarımızı AB birliği seviyesine getirmek ve zarardan kurtarmak için, uzman kişiler çok güzel bir konuyu raporda gündeme getirmişlerdir. O konu, raporun 21- 22 sayfasında uzmanlar şöyle yazmakta: ‘ Mevcut demiryolu ağının birçok kesiminden demiryolu taşımacılığının gerek arz gerekse talep açısından etkileyerek işletiminde yaşanan zorlukların aşılmasına yönelik olarak hat kesimlerinde yarıçapı 1000 metrenin alında bulunan dar yarıçaplı kupların minimum 1500 metre olacak şekilde büyütülmesi ve mevcut eğimleri binde 16 tının altına düşürülmesi için yürütülen çalışmalara devam edilmelidir.’ Denilmekte. Raporun 20. sayfasındaki tabloda şunlar yazılmakta: ‘ 200-500 metre yarıçapta 6100 adet krup var ve tekabül eden demiryolu uzunluğu 1576 km, 501- 1000 metre yarıçapta 2986 adet krup var ve tekabül eden demiryolu uzunluğu 1040 km, 1001-1500 metre yarıçapta 466 adet krup var ve tekabül eden demiryolu uzunluğu 187 km tir.’ Denilmektedir.
200–1500 metre yarıçap demiryolu içinde; ( 6100 + 2986 + 466 ) = 9552 adet ıslah edilmesi istenilen krup vardır. Yine 200–1500 metre yarıçap demiryolu içinde ( 1576 + 1040 + 187 ) = 2803 km ıslah istenilen demiryolu uzunluğu vardır.
- Ulaşım şurasında alınan kararlar içinde, hazırlanan 282 sayfalık rapor okunduğunda en önemli konunun 20 – 21. sayfada yazılan konular olduğudur. Demiryollarında kanser yarası olan bu konuyu gündeme ve rapora yazan uzman kişilere bir defa daha saygılarımı sunuyorum. Demiryolumuzun çağı yakalaması ve zarardan kurtulması için eski demiryolu üzerindeki aksaklıkların giderilmesi ve transit yük taşımaya hız verilmesi şarttır. Bu çağda 200 veya 300 dar kruplar üzerinde demiryolculuk yapamazsınız. Çünkü hız yapma imkânınız yoktur.
Şu anda mevcut demiryollarımızın durumu: Son yıllarda ülkemizde Ankara – Eskişehir, Ankara – Konya arası hızlı tren demiryolları yapıldı ve servise kondu ve başka yerlerde de demiryolu yapımlarına devam edilmektedir. Ama 4 ayaklı demiryolumuzun iki ayağı sakat olarak eski demiryolu hatlarında yük ve yolcu taşımasına devam edilmektedir. Demiryolunun iki ayağının topal kısmı şöyledir: Demiryolunun 1998 yılı istatistiği kitapçığına baktığımızda, 200 – 500 metre yarıçapta 6124 adet krup var. Aynı zamanda 2012 yılı istatistiği kitapçığını incelediğimizde, 200 – 500 metre yarıçapta 6100 adet dar krup olduğunu görüyoruz. 1998 ile 2012 yılları arasında geçen 14 yılın, 6 yılı proje, araştırma ve hazırlık yılı olarak kabul etsek, geri kalan son 8 yıl içinde 24 adet dar krup yapılmıştır. 24 adet dar krup u 8 yıla böldüğümüzde, her yıl ortalama 3 adet dar krup yapıldığı görülmektedir.11. ulaşım şurasında yapılması planlanan 6100 adet dar kruptan 3 adet yapmak istesek:
6100 : 3 = 2033 yılda biter,her yıl 30 adet krup yapsak
6100 : 30= 203 yılda biter, her yıl 50 adet krup yapsak
6100 : 50= 122 yılda dar krupların tamamı bitecektir.
- Ulaşım şurasında uzman kişilerin hazırladığı raporda uzmanlar daha ileri giderek 200 – 1500 metre yarıçapta dar krupların ıslah edilmesini de önermişlerdir
200–1500 metre dar kruplu demiryolu için de 9552 adet krup vardır. Biz yukarıdaki değerlendirme üzerinden tekrar hesap yaparsak: Her yıl 3 adet krup yapsak:
9552 : 3 = 3184 yılda biter.Her yıl 30 adet krup yapsak:
9552 :30 = 318 yılda biter.Her yıl 60 adet krup yapsak
9552 : 60 = 159 yılda dar krupların tamamı bitecektir.
- Ulaşım şurasında yapılması istenilen dar krupların 1500 metre yarıçapın üstüne çıkmasını ve bitmesini, şu anda çalışan bütün demiryolcuların ömrü yeter mi? Bütün temennim ve dileğim, bitmiş olduğunu görmeleridir. Hükümetin demiryolu yapım hedef: 2023 ve 2035 yılı içinde bu işleri yaparlarsa Hükümet büyük bir başarıdan dolayı tarih sayfalarına geçer.
2012 yılı itibarı ile demiryollarımızda 11.120 km konvansiyonel demiryolu vardır. Bu demiryolunun 8770 km. si ana hat geri kalan ise tali hattır. Ayrıca 888 km hızlı tren demiryolumuz yapılmış ve servise konulmuştur. Gerek Ulaştırma Bakanlığı gerekse demiryolu yetkilileri mevcut eski demiryolunda son 10 yıl içinde 7600 km in üstünde demiryolunda alt yapı yeniliği ve poz çalışması yaptıklarını ifade etmekteler. Burada eski demiryolu üzerinde bu kadar dar kruplar olduğu halde, mevcut dar krupları ıslah etmeden aynı demiryolu güzergâhı üzerinde poz ve yenilik yapılmasına bir anlam bulamıyorum. Çünkü bu 200 lük kruplar kısa zamanda tamirata alınacak. Hâlbuki bir demiryolunda, hakiki komple bir poz çalışması yapılırsa kullanma ömrü en az 20 yıldır. 200 metre yarıçapta bir dar kruplu bir demiryolunun, aynı yol üzerine poz ve yenilik yapılmasını 21. asırda para sokağa atıldı, kanaatimi dile getirmek istiyorum. Bu dar kruplu demiryolları ıslah edilip ortadan kaldırmadıktan sonra demiryollarında başarıya ulaşmak imkânsızdır. Bugün demiryollarımızda, yük trenlerinde ortalama hız 35 ile 40 km civarındadır. Karayollarında kamyonlar ve Tırlar saatte 90 ile 100 km hız yapmaktalar. Mevcut 8770 km olan ana hat demiryollarında yenilik yapılması ve ıslah edilmesi istenilen demiryolu uzunluğu 2803 km dir.Buda mevcut ana hat demiryolunun yaklaşık % 32 sinin yapılması demektir.
Irmak – Zonguldak arası 415 km. lik eski demiryolunun poz ve yenilik yapım işlemine devam edilmektedir. Yapım işlemi ilk Karabük – Zonguldak arası 121 km lik demiryolunda devam edilmektedir. İhale bedeli yaklaşık 230 milyon eurodur. Bu paranın yaklaşık 190 milyon euroluk kısmı AB ( Avrupa Birliğinden ) hibe olarak temin edilmiştir. Karabük – Zonguldak arası bittikten sonra, Irmak – Karabük arasına başlanılacak denilmektedir. Bir vatandaş olarak yetkililerden Irmak – Karabük arasında işe başlamadan, bölgede yapılması istenilen dar kruplar varsa, tespit edilerek yapımlarına başlanılması ülke ve demiryolu menfaatine olacaktır. Bu çağda dar kruplara mecbur kalmadıkça yatırım yapılmasına bir vatandaş olarak şiddetle karşı olduğumu ifade etmek isterim.
Türkiye Demiryolu ulaştırmasının serbestleştirilmesi hakkındaki 6461 nolu kanun TBMM de 24.04.2013 tarihinde kabul edilerek yasalaşmıştır. Çıkan kanunda TCDD Genel Müdürlüğü ve TCDD Taşımacılık A.Ş. olarak ikiye ayırmıştır. TCDD Genel Müdürlüğüne verilen görevler içinde en önemli maddelerden biri demiryolu alt yapım görevidir. Yapılan araştırma ve incele neticesinde hükümetimiz Demiryolları yatırımları için 2014 yılı bütçesinden 5 milyar 802 milyon liralık bir para ayırdığı ve yatırım yapacağı ifade edilmektedir. Bu ayrılan paranın 11. Ulaşım şurasında tanzim edilen rapor doğrultusunda eski demiryolu güzergâhı üzerindeki dar gurupların öncelik olarak ıslah edilmesi, Demiryollarına yapılacak en büyük yatırım ve en büyük faydalı bir iş ve başarı kaynağı olacaktır.
Bir vatandaş olarak neden böyle bir yazıya ihtiyaç duyuldu. Tüketici Derneği Başkanı Turhan Çakar Başkanlığında Ülkemiz insanlarına ve tüketicilerimize ucuz, emniyetli, güvenli, konforlu, hızlı bir ulaşım dalında toplu taşıma ve Demiryolu yapımı olduğu için hızlı bir şekilde bu konuda çalışmaya başladık. Birçok defa Demokratik kitle kuruluşları ve ulaşım uzmanlarını davet ederek toplantılar ve paneller yaptık. Bu konuda tam bir başarı sağlanacağı zamanda çalışmalarımız, nedenini bilmediğim bir an duraklama devresine girdi.
Fakat bu konuda Ülkemiz için ufakta olsa bir faydamız oldu ise bundan’ da mutluluk duyarız. Ülkemizde üst düzeyde ve büyük derecede bugüne kadar 11 defa Ulaşım Şuarası düzenlenmiştir. Bu ulaşım şuralarında alınan kararlar hazırlanan kitapçıklar, raporlar ve uzman kişilerin önerdikleri fikirler okunduğunda dikkate alınıp tatbik edilseydi, bugün Demiryollarımız ve Toplu taşıma sistemleri, bugünkünün 5 veya 10 kat üstünde bir yapılanmaya kavuşurduk.10 adet yapılan Ulaşım Şura kararları şu anda kim bilir nerelere atıldı ve hangi raflarda tozlanmaya terk edildi. Yeni yapılan 11. Ulaşım Şurasında alınan kararlar ve hazırlanan raporlar diğer 10 şuradaki gibi kötü akıbete uğramaması için bu yazıyı kaleme aldım. Gereği yetkililere arz olunur.
<
p style=”text-align: right;”> Burhan DURDU Emekli Kontrolör
