Güneşköy Kooperatifi, Ankara-Sivas Hızlı Tren Projesi’yle ortadan bölündü :Türkiye’nin ilk ekoköy girişimi olan Güneşköy Kooperatifi, Ankara-Sivas Hızlı Tren Projesi’yle ortadan bölündü. Güneşköy kurucuları, “Kimyasal kullanmadan kollektif anlayışla temiz tarım yapmaya devam edeceğiz. Ankara’ya en yakın yerden gıda götüreceğiz” diyor.
‘Biz Kimiz. İnci, Ali, Claire, Fikret.’ Güneşköy Kooperatifi’nin web sitesinde kurucuları bu sadelikle anlatıyorlar kim olduklarını. Merak edip yola düşüyoruz. Kırıkkale ile Ankara arasında Hisarköyü yakınında Türkiye’nin ilk ekoköy girişimi Güneşköy.
Bir grup kentli, akademisyen, peyzaj mimarı 2000 yılında bugünleri görerek temiz, sağlıklı gıdaya erişimi kolaylaştırmak için harekete geçiyor. Ankara’ya bir buçuk saat uzaklıkta Kırıkkale’nin Hisarköyü yakınında Balaban Vadisi’nin yamacında hazineye ait 75 dönümlük alanı satın alıp işe koyuluyorlar. Kooperatif çalışmaları bir yandan, arazinin tarım yapılabilir güçlü toprağa kavuşması için yapılan çalışmalar bir yandan… Ve 2006’da başlıyor tarım faaliyetleri. Yüzlerce destekçi, Güneşköy’e yurtiçi ve yurtdışından gelip gidenler, ilkokul öğrencileri, üniversite öğrencileri… Birçok kentli insan bu vesileyle tarımla tanışıyor, Güneşköy’de kollektif iş/üretim yapmanın keyfini yaşıyor buraya gelenler.
Yüksek hızlı trene rağmen alternatif üretim
Geçen yıl Güneşköy Kooperatifi’ni kuran ekip, Ankara-Sivas Yüksek Hızlı Tren hattının ekoköyün içinden geçecek projeyi öğrenmesiyle sarsılıyor. İtirazlar, görüşmeler sonuç vermiyor. Ve inşaat başlıyor. Geçen haftasonu biz Güneşköy’ü ziyaret ettiğimizde iş makineleri çalışıyordu. ODTÜ’de akademisyen olan İnci Hoca, “Hız tren Güneşköy’ün arazisini ikiye böldü. Bu nedenle bizi destekleyen bir grup arkadaşımız Güneşköy’den vazgeçti. Ancak biz kararlıyız. Burada, birlikte temiz tarım yapmaya devam edeceğiz” diyor.
Sosyal sürdürülebilirlik politikasını temel alan Güneşköy Kooperatifi üreticileri, beraber çalışmanın ve sorumluluk taşımanın da öneminden bahsediyor. Adnan, kırmızı California solucanlarını besliyor, İnci sebzeleri topluyor, Ali toprağı hazır hale getiriyor, bu şekilde Güneşköy’e gelen her bir kişinin de yapacağı günlük işler oluyor.
Bayram sonrası ürün dağıtımı
Güneşköy Kooperatifi aynı zamanda yakında bulunan köylerin dönüşümüne katkıda bulunmuş. Birçok köylü/çiftçi örnek alarak temiz tarım yapmaya başlamış. Sabahın erken saatleri, bir taraftan organik ürünlerden kahvaltı hazırlanıyor. Seradan salatalık, domates vs. toplanıyor. Tarla ürünleri henüz olgunlaşmış değil. Güneşköy’de bulunan, dayanışmaya gelen her bir birey işin bir ucundan tutuyor. Peyzaj mimarı olan Fikret, “Kerpiç bina, saman balyası ile yapılan ev, taş ev ile organik tarım yapılan cam seramız var. Daha yolun başındayız. Hayallerimiz çok. Ama emek yoğun bir faaliyet gerektiriyor” diyerek anlatıyor yaptıklarını ve yapacaklarını.
Fosil yakıt yerine biyoyakıt ile çalışan traktör
Üretmek kadar başka boyutları da olan Güneşköy’de üretilen bitkisel yağ ile çalışan traktör de bulunmakta. Doğrudan ham yağı ile sistemin dayattığı ve çiftçinin büyük gider kaynağı olan yakıtın yerine çiftçi kendi yakıtını üretti. Bu da tarımsal üretime büyük bir katkı sağladı. Köydeki insanlar için maliyetsiz bir proje olan bitkisel yağ ile çalışan traktör, çiftçinin ürettiği yağı gene çiftçinin üretimine yardımcı olacak şekilde fosil yakıt yerine kullanabilmesini sağlıyor.
Güneşköy Kooperatifi’nin amaçlarından bir tanesi de üreticinin şehirdeki türeticiye ürünü rahatlıkla ulaştırması. Ve buradaki asıl olay, kentli ile kırsal arasındaki dayanışmayı kurabilmek. Topluluk destekli tarım önemli hedeflerinden. Ali hoca, “Bu içinde bulunduğumuz vadide doğru tarım yöntemleriyle harekete geçirilse Ankara’nın ihtiyaç duyduğu gıdanın önemli bir bölümü temin edilebilir. Antalya, Mersin gibi uzak yerlerden, taşıma maliyetleri de eklenerek Ankaralılara gıda vermek yerine yerelde, mümkün olan en yakın noktada gıda üretilmesi gerektiğini düşünüyoruz” diyor.
Yüksek hızlı trenin Güneşköy arazisini ikiye bölmesine rağmen hala geniş bir yer kaplayan arazide salatalık, domates, fasülye, biber, kabak, şeker hastalığına iyi gelen stevia, patlıcan, dolmalık biber, kaypa biber, patates ve kuru soğanın ekimi yapılmış bu mevsim. Bayramdan sonra tarladaki ürünlerin hasadıyla dağıtım başlıyor. Yetiştirilen ürünler Ankara’nın dört noktasında kentliye teslim edilecek. Dağıtım noktaları Güneşköy’ün web adresinde yer alacak.