Yenikapıda çıkarılan mendirekler parçalandı :Avrasya Tüneli Projesi kazılarında bulunan Bizans dönemine ait ahşap mendireklerin parçalandığı ortaya çıktı.
İstanbul’da Avrasya Projesi kapsamında Yenikapı’da devam eden çalışmalarda 2006’da ortaya çıkarılan Theodosius Limanı’nın devamı olan ve dünyada daha önce keşfedilmemiş ahşap örme mendirekler bulunmuştu. Hürriyet Gazetesi’nden Ömer Erbil’in haberine göre, bu mendirekler Koruma Kurulu’nun uzman denetiminde bilimsel yöntemlerle kaldırılması kararına karşın dün iş makineleri ile parçalandı!
2006 yılında Yenikapı’daki Marmaray metro kazıları sırasında Theodosius Limanı bulunmuş ve 36 batık arkeolojik yöntemlerle kaldırılmıştı. Arkeologlar o tarihten itibaren limanın mendireği üzerine bilimsel tartışmalar yapmış ancak mendireğin yeri tespit edilememişti. İstanbul Boğaz Tüp Geçit Tüneli projesi kapsamında Aksaray-Yenikapı’da kavşak çalışmaları sırasında karada ahşap kalıplar halinde duvar yapısı tespit edildi.
İstanbul Arkeoloji Müzesi tarafından yapılan kazılarda duvarın MS 5. yüzyılda yapıldığı düşünülen Theodosius Limanı’na ait mendirek olduğu ortaya çıkarıldı. Marmara Denizi’nin hâkim rüzgârı olan poyraza karşı korunaklı olan bu liman, Bizans döneminde sur içindeki yegâne akarsu olan Bayrampaşa Deresi (Lykos) ağzında kuruluydu. Limana ait mendireğin 1500 yıllık olduğu tahmin ediliyor.
Antik kaynaklarda tarih öncesi dönem mendireklerinin, karada hazırlanan ahşap sandıkların içleri harç ve taşla doldurularak denize indirildiği belirtiliyor. Oldukça pahalı olan bu sistemin imparatorların desteği ile yapıldığı biliniyor. Ancak dünyada bu teknikle yapılmış tek bir örnek günümüze ulaşmadı.
İlk defa Yenikapı’da sapasağlam bir mendirek tüm ayrıntıları ile bulundu. Ancak eşsiz kültür varlığının İstanbul 2 Numaralı Yenileme Alanları Koruma Kurulu’nun kararıyla kaldırılmasına karar verildi. Kararda şöyle denildi: “Kültür varlığı ahşap kalıplı sandık duvar tekniğinde yapılmış duvarın tekrar sergilenmek kaydıyla bilimsel yöntemlerle sökülerek kaldırılmasında sakınca olmadığına, konunun uzman konservatörlerinin denetiminde gerçekleştirilmesine, sökümü gerçekleştirilen ahşaplar bozulma sürecine girmeden su tanklarına, havuzlara yerleştirilmesine, sökülen çivilerin konservasyonları yapılarak saklanmasına, duvarın 5 metrelik bölümünün sergilenmek üzere koruma altına alınmasına, kazı çalışmalarında çıkan mendirek kalıntılarının kentsel tasarım projesine işlenerek kurulumuza iletilmesine karar verildi.”.
