Türkiye’nin Lojistik Merkezleri

Lojistik köy ya da merkez nedir, lojistik merkezlerin sağladığı avantajlar nelerdir, lojistik merkezlerde hangi tesisler bulunur, Avrupa’nın en önemli lojistik merkezleri hangileridir, lojistik köy kalite kriterleri nelerdir, Türkiye’de kurulan ve kurulması planlanan lojistik merkezler nerelerdir?

Lojistik Merkezler/Köyler; lojistik ve taşımacılık şirketleri ile ilgili resmi ve özel kurumların içinde yer aldığı, her türlü taşımacılık moduna etkin bağlantıları olan, depolama, bakım-onarım, yükleme-boşaltma, elleçleme, tartı, yük bölme-birleştirme, paketleme ve benzeri faaliyetleri gerçekleştirme imkanları olan ve taşıma modları arasında düşük maliyetli, hızlı, güvenli, çevreci aktarma alan ve donanımlarına sahip, içerisinde ulusal ve uluslararası taşımacılık, lojistik ve dağıtım ile ilgili tüm faaliyetlerin çeşitli işletmeciler tarafından gerçekleştirildiği planlanmış̧ alanlardır.

LOJİSTİK MERKEZLERLE HANGİ TERİMLER KULLANILIYOR?

Yük Köyü (Freight Village), Lojistik Köy, Lojistik Alan, Lojistik Merkez, Taşımacılık Merkezi, Lojistik Odak, Lojistik Park, Lojistik Üs, Dağıtım Parkı (Distripark) gibi farklı terminolojilerle ifade edilmektedir.

Lojistik Merkez, teknik, hukuki altyapısı ve coğrafi konumu ile yerel ölçekten başlayarak bölgesel, uluslararası ve küresel boyutta bir cazibe merkezi olabilmektedir. Her lojistik merkezin yer seçimi ve fonksiyonalitesi farklı özellikler gösterebilir.

LOJİSTİK MERKEZLERİN AVANTAJLARI NELERDİR?

Lojistik Merkezler; Lojistik giderlerin düşürülmesi, Taşıma ve aktarma sürelerinin düşürülmesi, Ortak giderlerin azaltılması, Lojistik hizmet verenler arasında sinerji yaratılması, hizmet kalitesinin artırılması, hizmet verilen sektörlerin tedarik zincirinin güçlendirilmesi ile katma değer artışı sağlanması, çevreye etkileri ve karbon salınımının azaltılması, trafik kazalarının ve yoğunluğunun azaltılması, yollardaki şehir içi ve şehir dışı trafik yükünü düzenlemesi ve pik noktalarının yayılması sonucu tedarik zincirinin optimize edilmesine doğrudan katkıda bulunurlar.

LOJİSTİK MERKEZLERDE HANGİ TESİSLER BULUNUR?

Lojistik merkezlerde bulunabilecek tesis ve hizmetler şunlardı: Açık ve kapalı depolar, soğuk hava depoları, lisanslı depolar, antrepolar, geçici depolama yerleri, dağıtım merkezleri, kargo aktarma merkezleri, taşımacılık türü hatları (karayolu, demiryolu, denizyolu), aktarma, yükleme ve boşaltma terminalleri, paketleme, elleçleme, hafif montaj, demontaj vd. katma değerli hizmetler, konteyner transfer, doldurma-boşaltma ve depolama alanları, tehlikeli madde ve özel madde depoları, lojistik ve taşımacılık şirketleri, gereksinime göre serbest bölge, meyve-sebze ve diğer haller, sigorta, bankacılık ve finans kurumları, sivil toplum kuruluşları, gümrük İdareleri ve ilgili diğer kamu kurumları, lojistik eğitim ve öğrenim kurumları, sosyal tesisler (konaklama, yeme-içme, dinlenme ve eğlence alanları), ticaret ve konferans merkezi (banka, posta, alışveriş, vd.), lojistik sektör tedarikçileri satış ve servis yerleri(taşıt, yedek parça, lastik vb satıcılar, akaryakıt istasyonu), TIR-kamyon parkları ve binek araç parkı.

LOJİSTİK MERKEZ YER SEÇİMİNDE NELER DİKKATE ALINMALI?

Lojistik merkezlerin etkin olarak hizmet verebilmesi için bazı unsurların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu unsurlar: Uluslararası ve ulusal taşımacılık koridorlarına yakınlık, Arazi topoğrafyasI, Elektrik, gaz, su, haberleşme, ısıtma-soğutma altyapısı, Arazi ve inşaat maliyetleri, Mümkün olduğunca fazla taşımacılık modu (demiryolu, denizyolu, karayolu, havayolu, iç suyolu ve boru hattı) bağlantısı veya yakınlığı, kapasite ve özellikleri, bölge ülkeleri veya illeri için dağıtım ve toplama merkezi olma özelliği, üretim merkezlerine yakınlık, tüketim merkezlerine yakınlık, kalifiye işgücü potansiyeli, genişleme olanağı ve imar durumu.

LOJİSTİK KÖY KALİTE KRİTERLERİ NELERDİR?

Alanın Büyüklüğü, Alanın Verimli Kullanımı, Genişleme Alanı, Trafik Düzeni (Yol-Park-Kavşak-Sinyalizasyon), Altyapı (elektrik, gaz, su, haberleşme, ısıtma-soğutma), Kente Yakınlık, Endüstri ve Ticaret Merkezlerine Yakınlık, Limanlara Yakınlık, Karayolu Bağlantısı, Demiryolu Bağlantısı, Çevresi (Konut Alanlarına Uzaklık, Trafik Yoğunluğu, Prosedürler-İşlemler ve Mülkiyet ve Sahiplik Koşulları.

TÜRKİYE’DE LOJİSTİK MERKEZLER NERELERDİR?

2023’te 20 lojistik merkez toplam 34,2 milyon ton yük kapasitesiyle tüm sektörlere hizmet verecektir. Avrupa ile kesintisiz ve uyumlu demiryolu ulaşımının sağlanmasına yönelik teknik ve idari karşılıklı işletilebilirlik düzenlemelerine uyum sağlanacaktır. Samsun (Gelemen), Uşak, Denizli (Kaklık), İzmit (Köseköy), Eskişehir (Hasanbey), Balıkesir (Gökköy), Erzurum (Palandöken), Kahramanmaraş (Türkoğlu) , Mersin (Yenice) ve Halkalı olmak üzere 10 adet Lojistik Merkez işletmeye açılmıştır. Konya (Kayacık) beton saha ve idari binaları tamamlanarak açılışa hazır hale getirilmiş mekanik atölye ve depo imalatları devam etmektedir. Kars Lojistik merkezinin inşaatı devam etmektedir. Bilecik (Bozüyük), İzmir (Kemalpaşa), ve Mardin lojistik merkez inşaat çalışmaları devam etmektedir. Diğerleri olan İstanbul (Yeşilbayır), Kayseri (Boğazköprü), Sivas, Bitlis (Tatvan) ve Şırnak (Habur) projelendirme ve kamulaştırma çalışmaları devam etmektedir.

AVRUPA’NIN EN İYİ LOJİSTİK KÖYLER HANGİLERİDİR?

• Interporto Verona,
• GVZ Bremen
• GVZ Nürnberg
• Berlin Süd Grosbeeren
• Plaza Logistica Zaragoza
• Interporto Nola Campano
• Interporto Padova
• Interporto Bologna
• GVZ Leipzig
• Interporto Parma
• ZAL Barselona
• Interporto di Torino
• BILK Logistics Budapeşte
• Interporto Novara
• CLIP Logistics Poznan
• Delta 3 Dourges Lille
• GVZ Berlin West Wustermark
• Cargo Center Graz
• GVZ Südwestsachsen

TCDD Lojistik Merkezleri

Modern yük taşımacılığının kalbi olarak görülen, diğer ulaşım sistemleriyle entegre olarak kombine taşımacılığı geliştiren Lojistik merkezler ülkemizde de kurulmaya başlanmıştır.

Kent merkezi içinde kalmış yük garlarının; Avrupa ülkelerinde olduğu gibi, etkin karayolu ve deniz ulaşımı bağlantısı olan ve yükleyiciler tarafından tercih edilebilir bir alanda, yük lojistik ihtiyaçlarına cevap verebilecek özellikte, modern, teknolojik ve ekonomik gelişmelere uygun şekilde, öncelikle Organize Sanayi Bölgelerine yakın ve yük potansiyeli yüksek olan Lojistik Merkez adeti 19’a ulaşmıştır.

1. İstanbul (Halkalı)
2. İstanbul (Yeşilbayır)
3. İzmit (Köseköy)
4. Samsun (Gelemen)
5. Eskişehir (Hasanbey)
6. Kayseri(Boğazköprü)
7. Balıkesir(Gökköy)
8. Mersin (Yenice)
9. Uşak
10. Erzurum (Palandöken)
11. Konya (Kayacık)
12. Denizli (Kaklık)
13. Bilecik (Bozüyük)
14. Kahramanmaraş (Türkoğlu)
15. Mardin
16. Kars
17. Sivas
18. Bitlis (Tatvan)
19. Habur Lojistik Merkezleri

Açık olan Lojistik Merkezleri

• Samsun (Gelemen)
• Uşak
• Denizli (Kaklık)
• İzmit (Köseköy)
• Eskişehir (Hasanbey)
• Halkalı

6 adet Lojistik Merkez işletmeye açılmıştır.

İnşaatı Devam Eden Lojistik Merkezleri

• Balıkesir (Gökköy)
• Bilecik (Bozüyük)
• Mardin
• Erzurum (Palandöken)
• Mersin (Yenice)

lojistik merkezlerinin inşaat çalışmaları devam etmektedir. Diğer Lojistik merkezlerine ilişkin proje, kamulaştırma ve inşaat ihale işlemleri sürmektedir.

Lojistik Merkezlerde; Demiryolu çekirdek ağı olarak değerlendirilen tren teşkil, manevra ve yükleme boşaltma alanlarının TCDD, depo, antrepo ve diğer lojistik alanların özel sektör tarafından yapılması/yaptırılması ve işletilmesi planlanmaktadır.