Makinist Kimdir? Nasıl Makinist Olunur?

Makinist Kimdir ve Nasıl Makinist Olunur soruna cevap olamaya çalışacağız. Makinist, yolcu veya yük taşıyan elektrikli, dizel veya buharlı demiryolu lokomotiflerinin sürücülük görevlerini yapan kişidir. Yüksek Hızlı Tren YHT makinistleri daha özel bir eğitim almak zorundadır. Sefer süresince treni makinist yönetir ve tüm sorumluluk makiniste aittir.

MAKİNİSTİN GÖREVLERİ

• Lokomotifin mekanik aksamını yağlar ve gerekli güvenlik önlemlerini alır,
• Lokomotifi çalıştırır ve yol boyunca hareket emirlerine, tarifelere, işaretçinin ve diğer demiryolu personelinin vereceği sinyallere uyar ve trenin hareketlerini kontrol eder,
• Lokomotifte görev yapan diğer çalışanları denetler,
• Seyahat sırasında ufak tamir ve ayar işlerini yapar,
• Yolculuk bittikten sonra rapor tutar ve ilgili defterleri (vukuat defteri vb.) doldurur.

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

• Lokomotif (Buharlı, Dizel, Elektrikli, Dizel-Elektrikli),
• Telsiz,
• Hareket modelleri,
• Tornavida, pense, anahtar takımları, çeşitli avadanlıklar,
• Vukuat defteri (ortaya çıkan sorunların yazıldığı defter).

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

Makinist olmak isteyenlerin;

• Göz-el ve ayaklarını eşgüdüm halinde kullanabilen,
• Uyarıcılara çok çabuk tepki verebilen,
• Belli bir anda bir çok şeyi algılayabilen,
• Dikkatli, sorumlu, soğukkanlı,
• Renkleri ayırt edebilen,
• Bedence sağlam, ruh sağlığı yerinde,
• Makinelerle uğraşmaktan hoşlanan ve mekanik yeteneği olan kimseler olmaları gerekir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Makinistler demiryolu ulaşım alanında görev yaptıkları için devamlı seyahat etmek zorundadırlar. Makinistler gece gündüz, hafta sonu veya bayramlarda işbaşında olmak ve sürekli oturarak lokomotifi idare etmek durumundadırlar. Ender de olsa, tren kazalarına uğramaları söz konusu olabilir. Hareket memuru, tren şefi, makasçı ve lokomotif çalışanlarıyla iletişim halindedirler.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Meslek elemanları, ağırlıklı olarak TC Devlet Demiryolları ile şeker fabrikaları, demir çelik fabrikaları, şehir-içi raylı sistem yolcu taşımacılığında çalışabilirler. Artan nüfus beraberinde kitle taşımacılığı sorununu da getirmektedir. Kitle taşımacılığının en ekonomik ve güvenli araçlarından birisi de trendir. Ülkemizde demiryolu ile yük ya da yolcu taşımacılığının istenilen seviyede olduğu söylenemez. Bir ülkenin gelişmesi için demiryolu taşımacılığı çok önemli olduğuna göre ülkemizde de bu alanda önemli atakların yapılması bir zorunluluk olmaktadır. Demiryollarının gelişmesi ve modernleştirilmesi demek, aynı zamanda daha fazla makinistin çalışması demektir.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Makinistlik mesleğinin eğitimi TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne bağlı hizmet-içi eğitim merkezlerinde verilmektedir. Ayrıca endüstri meslek lisesi mezunları alınarak hizmetiçi eğitimle yetiştirilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Meslek eğitimi için en az ilköğretim okulu mezunu olma şartı aranır. Ayrıca TCDD Hastanelerinden sağlam heyet raporu almak gerekmektedir.

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünde makinist mesleğinin eğitimi; TCDD Meslek Lisesi mezunu için 18 ay, endüstri meslek lisesi mezunları için 3 yıldır. Endüstri meslek lisesi mezunu olup da, TCDD İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından açılan makinist yardımcısı sınavına giren ve başarılı olanların, hizmet-içi eğitim ve kurslara katılmak suretiyle de makinist olabilme olanağı vardır. Bunun için 3 ay teorik çalışma, ayrıca yardımcı makinist olarak bröve ehliyet alıncaya kadar staj çalışması yapılır. Staj sonunda yapılacak sınavda başarılı olanlara makinist ehliyeti verilir.

MESLEKTE İLERLEME

Yeni mezun olmuş TCDD Meslek Lisesi mezunu ile açıktan sınavla alınan endüstri meslek lisesi mezunları makinist yardımcısı olarak göreve başlarlar. Belirli bir süre hizmet-içi eğitimden sonra makinist unvanı alırlar. Makinist olarak diploma (Brove) alanlar kurslara devam etmek suretiyle baş makinist olabilirler.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

TCDD Genel Müdürlüğü bünyesinde yapılan hizmet-içi eğitimde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun meslek lisesi mezunları için öngördüğü derece ve kademeden aylık ücret verilmektedir. Makinist olarak göreve başlayanların atamaları kadrolu ya da sözleşmeli personel şeklinde yapılır, Kadrolu olarak ataması yapılanlar özel tazminatları ile birlikte brüt olarak asgari ücretin 2 katı civarında aylık ücret almaktadırlar. Sözleşmeli olarak çalışanlar ise net asgari ücretin 4-5 katı arasında değişen miktarlarda aylık ücret almaktadırlar.