Adana ilinin Karaisalı ilçesinde bulunan yöre halkı tarafından “Koca Köprü’ diye anılan, tarihi Alman köprüsü (Varda Köprüsü) 1900’lü yıllara dayanan bir geçmişe sahip. Görülmeye değer tarihi köprü halen kullanımda.
Varda Köprüsü, Adana ili Karaisalı ilçesi Hacıkırı (Kıralan) mahallesi’nde bulunan, yöre halkı tarafından “Koca Köprü” diye anılan köprü. Hacıkırı Demiryolu Köprüsü olarak ya da 1912 yılında Almanlar tarafından inşa edildiği için Alman köprüsü olarak bilinmektedir. Adana’ya uzaklığı karayolu ile Karaisalı üzerinden 64 km’dir. Demir yolu ile Adana İstasyonu’na mesafesi 63 km’dir.
Bu köprü Almanlar tarafından, çelik kafes taş örme tekniği ile yapılmıştır. 6. Bölge sınırları içinde bulunmaktadır. 1912 yılında hizmete açılmıştır. Köprünün yapılış amacı İstanbul-Bağdat-Hicaz Demiryolu hattını tamamlamaktır.
Kargir köprü türünde 3 ana açıklık 4 ana ayak üzerine kuruludur. Uzunluğu 172 m’dir. Yerden orta ayak yüksekliği 99 m’dir. Köprü ayakları çelik mesnet türü olup dış kaplaması taş örme tekniği ile yapılmıştır. Yapım yılı başlangıcı 1907, bitiş tarihi 1912’dir. Köprü ayakları bakımı için dört adet ayağın içinde bakım merdivenleri mevcuttur.
Köprü üzerindeki demir yolu 1220 m yarıçaplı bir kurpla düzenlenmiştir. Buradaki dever miktarı 85 km hıza göre 47 mm’dir. 5 yıllık yapım sürecinde 21 işçi ve bir Alman mühendis çeşitli nedenlerle ölmüştür.
Adres: Kıralan, 01770 Karaisalı/Adana
Toplam uzunluk: 172 m
Açılış tarihi: 1916
Bulunduğu yer: Adana
Köprü tipi: Viyadük
Varda Köprüsü Tarihçesi
Bağdat Demir yolu projesi Osmanlı topraklarını bir baştan bir başa kat edecek büyük bir projeydi. Alman köprüsü, Berlin-Bağdat-Hicaz Demir yolu, tarihteki ipek yolunun yerini alarak, Batı ile Doğu’nun önemli köprüsü olarak 1900’lü yılların başında Almanlar tarafından yapıldı.
1888 yılında II. Abdulhamit ile Alman İmparatoru Kaiser Willhem tarafından imzalanan sözleşmeyle Bağdat demir yolu inşaatı Almanlara verildi. Alman Deustche Bank’ın ayırdığı krediyle 15 yılda tamamlanan demir yolunun en zor kısmı Toroslarda ortaya çıktı.
Proje kapsamında Haydarpaşa’dan Bağdat-Halep-Şam’a kadar demir yolu ağı kurulması öngörüldü. Projeyle Osmanlı’nın asker, eşya ve yolcu taşıması; Almanların da ihtiyaç duyduğu petrol kaynaklarına ulaşması planlandı. Toros dağlarındaki demir yolu yapımı 1900’lü yıllarda başladı. O yıllarda ana üs olarak kullanılan en önemli ve zor geçiş noktası olan Belemedik bölgesinde, 1905 ve 1918 yılları arasında onlarca tünel, köprü ve Varda Viyadüğü yapımı gerçekleştirilmiş. Pozantı ilçe Belemedik ve Hacıkırı arasında toplam 16 tünel yapılmıştır. Bunların en uzunu 3 bin 784 en kısası 75 metredir.
Varda Köprüsünün Yapımı
Alman köprüsü diye bilinen “Varda Köprüsü” tarihi eser niteliği ile beraber aynı zamanda bir mühendislik harikası. Alman köprüsü; kargir köprü türünden. Dört ana ayak üzerinde kurulu, 172 metre uzunluğunda olan köprünün, orta ayak yüksekliği 99 metre. Köprünün ayakları çelik mesnet türünde olup, dış kaplaması taş örme tekniği ile yapılmış. Alman köprüsünün yapımına 1907 yılında başlanmış ve demir yolu köprüsü inşaatı 1912 yılında bitirilmiş. Köprü ayaklarında bakımlarının yapılabilmesi için dört ayağın içerisinde ayrı ayrı bakım merdivenleri mevcut. Yapımı 5 yıl süren tarihi köprünün inşatı sırasında 21 işçi ve bir alman mühendis ölmüş.
Bağdat Tren Hattı’nın bu zorlu aşamasını, yıllar süren çalışma sonucu başarıyla tamamlayan Almanlar, bu çalışmalar kapsamında keskin bir vadinin iki ucunu birbirine bağlayarak ulaşımı daha kolay hale getirmek için 200 metre uzunluk ve 99 metre yüksekliğiyle abidevi bir görünüme sahip Varda Köprüsü’nü de inşa etmişler.
Alman köprüsü civarında bugün araç ulaşımı için kullanılan arka arkaya iki tünel ve bugün kullanılmayan köprü ayakları da bulunur. Varda Köprüsü’nün inşasından önce geçiş için kullanılan ancak “U” şeklindeki formu nedeniyle bir trenin geçişinde yüksek risk oluşturan bu eski yol, vadinin direkt olarak geçilmesine imkan sağlayan Alman köprüsünün inşaatı tamamlandıktan sonra kullanımdan kaldırılmış.
