Sanayi tesislerinin atıkları nedeniyle 1970’li yıllardan beri kirlilik sorunu yaşayan Ergene Nehri’ni yeniden canlandıracak koruma projesinde kritik bir aşama geçildi. Türk mühendisler tarafından tasarlanan yüzde 100 yerli tünel açma makinesi Lale, Derin Deşarj Hattı B Tünelinde ışığı gördü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, projenin diğer tünelinin ekim ortasında tamamlanacağını belirterek, “Bununla birlikte Avrupa’nın en büyük çevre projelerinden birini hayata geçireceğiz.” dedi.
YERİN 25 METRE ALTINDA
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ergene Çevre Koruma Projesi, Derin Deşarj Hattı B Tüneli Işık Göründü törenine video konferans yöntemi ile katıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Vahdettin Köşkü’nden canlı bağlandığı tören alanında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank ile Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli hazır bulundu. İki bakan, yerin 25 metre altından Cumhurbaşkanı Erdoğan’a proje hakkında bilgi verdi.
Törende bir konuşma yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, özetle şunları söyledi:
2 BUÇUK MİLYAR HARCANDI: Bölgedeki yerel yönetimler maalesef senelerce bu havzanın korunması konusunda gereken hassasiyeti göstermedi. Plansız şehirleşme ve sanayileşmenin sonucu olan yetersiz altyapı ve endüstriyel atık suların arıtılmadan nehre verilmesi gibi sıkıntılar sebebiyle Ergene’nin su kalitesi bozuldu. 2003’e gelindiğinde nehirdeki kirlenme artık çok ciddi boyutlara ulaştı. Kötü gidişatı durdurmak için Ergene Hazası Eylem Planı’nı devreye aldık. Bu planı yaklaşık 2,5 milyar liralık bir harcamayla hayata geçirdik.
BOLU BİRKAÇ YILDA TAMAMLANDIRDI: Arıtılarak temiz hale gelmiş suların Marmara Denizi’ne deşarj edilmesi için Derin Deşarj Projesi’ni başlattık. Projenin önemli bir ayağı da tünel kısmı. Vadileri ve tepeleri, her biri 10 kilometrelik 2 tünel hattıyla aşarak atık su hatlarını denizle buluşturacağız. Tüneli, yerli ve milli tünel açma makinesi Lale açıyor. Türkiye. Dünyada bu makineleri üretebilen 8 ülkeden biri. Eğer biz bu makineye geçmişte sahip olsaydık Bolu Tüneli belki de birkaç yıl içinde tamamlanmış olacaktı.
SALGINA RAĞMEN TAMAMLADIK: Bugün inşasını bitirdiğimiz tünele atık suyu aralık ayında vereceğiz. Projenin diğer tüneli de ekim ortası gibi tamamlanacak. Bu tünele de Mart 2021’de su verilecek. Böylece Türkiye’nin ve Avrupa’nın en büyük çevre projelerinden birini hayata geçireceğiz. Barajlardan tünellere, atık su arıtma tesislerinden havalimanı pistlerine kadar pek çok yatırımı salgına rağmen tamamladık.
CİDDİ SIÇRAMANIN EŞİĞİNDE: Türkiye, 2018 yılında maruz kaldığı kur, faiz, enflasyon saldırısını püskürtüp, yeniden yükselişe geçtiği bir dönemde salgına yakalandı. Mart ayında başlayan, nisanda tüm ağırlığıyla süren, mayıstan itibaren yavaşlayan bu salgın sürecindeki kayıplarımızı kısa sürede telafi edebileceğimize inanıyorum. Nitekim tüm öncü göstergeler ülkemizin çok ciddi bir sıçramanın eşiğinde olduğuna işaret ediyor.
TÜRKİYE’NİN ÖNÜ AÇIK: Yatırımdan, üretimden, büyümeden, istihdamdan asla taviz vermeden hedeflerimize doğru yürümekte kararlıyız. Ülkesini ve milletini seven herkesi bu büyük yatırım ve istihdam seferberliğine katkıda bulunmaya davet ediyorum. Devletimiz tüm imkanlarıyla bu seferberliği destekleyecektir. Salgın sonrası yeniden şekilleneceği anlaşılan siyasi ve ekonomik düzende Türkiye’nin önü açık görünüyor.
AĞUSTOS AYINDA DEŞARJ BAŞLAYACAK
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, derin deniz deşarjının deniz, kara boru ve tünel hatlarından oluştuğunu belirterek, “46 kilometrelik kara boru hattı, B tüneli tamamlanmış durumda. A tünelinde de 775 metre kalacak. Denizin 50 metre altında 4 buçuk kilometrelik bir hattımız da var. Ağustos ayında doğu hattındaki OSB’lerin dünya standartlarında arıtılmış suları kara boru hatlarıyla denize deşarj edilecek.” dedi.
İLK KEZ YERLİ MAKİNE İLE BİTİRİLDİ
Yerli tünel kazma makinesi Lale’nin devletin Ar-Ge desteğiyle hayata geçtiğini vurgulayan Varank, “Bugün Türkiye’de ilk defa bir projeyi yerli makine ile bitirmiş oluyoruz. Bu bizler için büyük bir gurur.” diye konuştu.
RENGİ DOĞAL HALİNE DÖNECEK
Tarım ve Orman Bakanı Pakdemirli, bu proje ile sanayi kaynaklı atık suların Ergene’ye değil arıtılarak Marmara Denizi’ne verileceğini kaydederek, “bu proje sayesinde bu bereketli topraklardaki çevre kirliliği sona erecek. Ergene nehrimizin su kalitesi ve rengi doğal haline dönecek.” dedi.
LALE, SİLVAN YOLCUSU
Bakan Pakdemirli, Türkiye’nin ilk tünel açma makinesi Lale’nin yakın zamanda ihalesi yapılan Silvan Tünellerinde de kullanılacağını açıkladı.
HALK ARASINDAKİ ADI: KÖSTEBEK
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki bakanın konuşmasının ardından tünel açma makinesinin halk arasında “Köstebek” olarak adlandırıldığını söyledi. Erdoğan, sektörde “TBM” olarak ifade edilen bu makinenin 3 metre 25 santim boyutunda olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:
HER TÜRLÜ TAKDİRİN ÜZERİNDE: Dev tünel açma makinesini yerli ve milli olarak üretmiş olmak, hakikaten bizler için her türlü takdirin üstünde bir başarıdır. Ben üretici firmamızı şahsım, milletim adına tebrik ediyorum. Sadece ülkemiz için değil, inanıyorum ki dünyanın değişik ülkelerinde de bu TBM, artık kendisi için alıcı bulacaktır.
IŞIK GÖRÜLDÜ
Daha sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla iki bakan kazıyı başlatacak butona bastı. İki bakanın butona basmasının ardından makinenin çalışmasıyla tünelde ilk ışık görüldü.
ÜÇ BAKANLIK BİRLİKTE ÇALIŞIYOR
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla Ergene Nehri’ndeki kirliliği azaltmak için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığının birlikte çalışıyor.
GÜNDE 20 METRE
Türkiye’yi dünyada tünel açma makinesi üreten sekizinci ülke konumuna getiren E-Berk, ilk makinesi “Anadolu”yu 2017’de üretti. TÜBİTAK desteğiyle Ankara’da üretilen tünel açma makinası Lale, 18 Eylül 2019’da Bakan Varank’ın katıldığı bir törenle banttan indirilerek, 12 Kasım 2019’da kazı çalışmalarında kullanılmaya başlandı. Türk mühendis, teknisyen ve işçilerinin bilgi ve birikimiyle geliştirilen tünel açma makinası, günlük ortalama 20 metre kazı yapabiliyor.
12 BİN PARÇADAN OLUŞUYOR
Yaklaşık 12 bin parçadan oluşan, 60 metre uzunluğunda ve 120 ton ağırlığındaki Lale, Ergene Derin Deşarjlı Atık Su İletim Tünel Projesi kapsamında toplam 2 bin 500 metrelik kazı gerçekleştirdi.
