Panorama 1453 Tarih Müzesi olarak bilinen İstanbul-Topkapı’da bulunan bu müze, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethedişinin, bir odada top sesleri, Mehter Takımı’nın ve Osmanlı atlarının kişnemesinin efekt olarak verildiği panoramik bir müzedir. Topkapı Parkı içerisinde yer almaktadır.
31 Ocak 2009 tarihinde açılan müzenin tasarımı ve projelendirmesi 2003’te, uygulama çalışmaları ise 2005 yılında başlamıştır. Müze, 2008 yılında 5 milyon dolarlık bir maliyetle tamamlanmıştır ve aynı zamanda Türkiye’nin ilk panoramik müzesi olma özelliğine sahiptir. Müzenin fikir sahibi ve projenin koordinatörü ressam Haşim Vatandaş’tır.
Müzenin panoramik resim çalışmalarına 8 sanatçı tarafından 2005 yılında başlanmış ve 2008 yılında bitirilmiştir. Panoramik olan bu resimde 10.000 figür çizimi yer almaktadır. Resmin surlarındaki yıkılmış kısımlar ve bu bölgelerin büyüklükleri, İstanbul’un ilk belediye başkanı Hızır Bey’e, surların tamiri ile ilgili sunulan rapora göre çizilmiştir.
Panoramik resim 38 metre çaplı bir yarım küre üzerine çizilmiştir. Yarım kürenin iç yüzeyini kaplayan resim 2.350 m2, resim ile ziyaretçi platformu arasındaki 3 boyutlu nesnelerin bulunduğu platform 650 m2dir ve ziyaretçiyi her yönden II. Mehmed’in binlerce askerinin tekbir sesleri ve Mehter Marşı kuşatmaktadır. Ayrıca resimde 100 yılı aşkın süre hiç eskimeden kalabilen pigment mürekkep kullanılmıştır.
İzleyici, müzedeki bu platforma çıktığında 10 saniye kadar sürecek bir şok yaşayabilir. Müzedeki panoramik resme ilk defa bakan kişi, optik alışkanlıkları nedeniyle eserin gerçek boyutlarını kavrayamayacaktır. Bu durum, resmin boyutlarını kavramayı sağlayacak referanslar, başlangıç ve bitiş gibi dayanak noktalarının bulunmamasından kaynaklanmaktadır. Müze, ziyaretçiye, kapalı bir mekâna girildiği halde, tekrar 3 boyutlu bir dış mekâna çıkılmış duygusunu yaşatmaktadır.
Müze, kuşatmanın geçtiği Topkapı-Edirnekapı surlarının karşısında bulunmaktadır. Müze çevresinde Kostantinopolis’e ilk Türk askerinin girdiği Topkapı Surları ve Silivrikapı’daki surlar görülebilir.
