Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, online katıldığı Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 75. Oturumu’nda, Çin’in “küresel barışı inşa eden, küresel kalkınmaya katkıda bulunan ve uluslararası düzenin savunucusu olarak çalışmaya devam edeceğini” söyledi. Bu aslında 13. Beş Yıllık Plan (2016-20) döneminde Çin’in diplomatik başarısı oldu.
Çin, 2016’dan bu yana BM barışı koruma gücü bütçesine ve 2019’dan bu yana da genel BM bütçesine en büyük katkıda bulunan ikinci ülkedir. Çin ayrıca BM ile 2030 Gündemini desteklemek ve gelişmekte olan ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmak için Barış ve Kalkınma Güven Fonu ve Çin- BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Güney-Güney İş Birliği Güven Fonu gibi büyük girişimler başlatmıştır.
Çin buna ek olarak bilgeliğini ve önerilerini küresel zorlukların üstesinden gelmek için verdi. Çin’in ortak kurucusu olduğu Asya Altyapı Yatırım Bankası (AAYB) ve Yeni Kalkınma Bankası, küresel destek topladı ve dünya çapında geliştirme projelerini rahatlattı. Çin’in “insanlık için ortak geleceği olan bir topluluk” oluşturma önerisi, dünyayı iklim değişikliği ve Covid-19 salgını gibi konularda bir araya getirmek için bir vizyon sağlıyor.
ÇİN’İN KUŞAK VE YOL ÜLKELERİNE YATIRIMI ARTTI
Bilhassa Çin tarafından önerilen Kuşak ve Yol İnisiyatifi, küresel ticareti ve refahı teşvik etmek için Çin’in amiral gemisi projesi oldu. Çin, 130’dan fazla ülke ve 30 uluslararası organizasyonla yaklaşık 200 Kuşak ve Yol iş birliği belgesi imzaladı. Kuşak ve Yol çerçevesinde en az 2 bin iş birliği projesi gerçekleştirildi ve Çin ile diğer Kuşak ve Yol ülkeleri arasındaki toplam mal ticareti 7,8 trilyon doları geçti. AAYB ile İpek Yolu Fonu çok taraflı ekonomik ve ticari iş birliğini teşvik ederken, Çin’in Uluslararası İthalat Fuarı, yabancı şirketler için geniş Çin pazarına açılan bir kapı haline geldi. Dahası Kuşak ve Yol bölgesel ticareti kolaylaştırdı, sermaye akışını rahatlattı ve diğer ülkelerle iş birliğini derinleştirdi.
Covid-19 küresel ekonomiyi olumsuz etkilemesine rağmen, Çin’in Kuşak ve Yol ülkelerine yatırımı arttı. Ocak ayından temmuz ayına kadar Çinli şirketlerin 54 ülkedeki finansal olmayan doğrudan yatırımları yüzde 33,2 artışla 72,18 milyar dolara ulaştı. Salgın sırasında Çin-Avrupa Ekspresi ve 21. Yüzyıl Deniz İpek Yolu üzerinden ticaret de artarak, bozuk küresel tedarik zincirini onardı.
Salgın öncesinde ve sonrasında meydana gelen mevcut değişiklikleri hızlandırırken, ABD, Çin’e karşı giderek daha agresif hale geliyor ve korumacılık birçok ülkede artıyor, Kuşak ve Yol büyük olasılıkla 14. Beş Yıllık Plan (2021-25) döneminde Çin’in “çifte dolaşım” gelişim modelinde önemli bir rol oynayacak. Salgın küresel talebi azalttığından, Çin’in iç ekonomiyi (veya “iç dolaşımı”) canlandırması gerekiyor ve Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) diğer ekonomilere, özellikle Çin’e karşı başlattığı ticaret savaşı nedeniyle Beijing, küresel ekonomi (veya “dış dolaşım”) ile daha fazla entegre olmak için Kuşak ve Yol ülkeleriyle ticaretini güçlendirmeli.
KUŞAK VE YOL İNİSİYATİFİ KÜRESEL EKONOMİYE CANLILIK KAZANDIRACAK
Daha fazla Batılı ülkenin yerel üretime geçmesiyle Çin’in sağlıklı bir tedarik zincirini sürdürmek için Kuşak ve Yol ülkeleriyle iş birliğini derinleştirmesi gerekiyor. Salgın, Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin önemli bir parçası olan Dijital İpek Yolu gibi yeni kavramları destekleyen dijital bağlantının önemini de gösterdi. Dijital İpek Yolu, internet erişimini iyileştirerek ve küresel elektronik ticaret pazarındaki engelleri azaltarak, küresel ticaretin iyileşmesini kolaylaştırmada önemli bir rol oynayabilir.
İpek Yolu sağlık açısından da küresel sağlık yönetim sistemini iyileştirerek küresel ekonomik iyileşmeye elverişli bir ortam yaratıyor. Sağlık için İpek Yolu’nun inşası, ülkelerin gelecekteki salgınlara daha iyi yanıt vermelerine yardımcı olacak ve böylece küresel ekonomik iyileşme için uygun bir ortam yaratacak ikili ve çok taraflı ortaklıkları güçlendirecektir.
Sonuç olarak, Kuşak ve Yol İnisiyatifi, küresel ekonomiye, özellikle İpek Yolu üzerindeki ülkelere yeni bir canlılık kazandıracağı için, 14. Beş Yıllık Plan sırasında Çin’in diplomasisi ve “çifte dolaşım” kalkınma modeli için hayati önem taşıyacak.
