Tüketiciyi Koruma Derneği (Tükoder) vatandaşın büyük tepkisini çeken köprü ve otoyol zamları hakkında bir açıklama yaptı. Tüketiciyi Koruma Derneği Genelk Başkanı Aziz Koçal imzası ile paylaşılan açıklamada; “Her zamanki gelenek bozulmamış vatandaşlarımız yeni yıla gece vakti gelen zam haberleri ile girmiştir. Perşembenin gelişi Çarşambadan belli olmuştur. 2021 yılında da geçmiş yıllarda olduğu gibi yapılmış/yapılacak olan zamlar nedeniyle vatandaşlarımız yaşam mücadelesi verecektir.
Otoyol ve köprü geçiş ücretlerine ortalama %25 oranında yapılan zam sadece araçları olanları ilgilendirmiyor, Köprülere tünellere verilen dolar endeksli geçiş garantileri nedeniyle tüm vatandaşlarımızı ilgilendirmektedir. Zam gerekçesi olarak dolar kur farklı kaynaklı olduğunun kamuoyuna yansıması ise bir başka garabettir. Hani dolar ile işimiz yoktu, doların yükselmesi bizi etkilemiyordu, maliyet girdilerinde hiçbir artış olmayan mal ve hizmet satışlarında fahiş artışlara inceleme yapılarak ceza verilecekti. 83 milyon tüketici adına soruyoruz köprü ve otoyollarda verilen hangi hizmetlerin girdilerine fahiş artış gelmiştir de yüksek oranda zam yaptınız.
Yap işlet devret yöntemiyle yapılan ve devletin dolar üzerinden yüksek geçiş garantisi verdiği köprülere enflasyon oranı üzerinde yapılan aşırı zam güçlü olan şirketlerin kasasını dolduracak güçsüz olan tüketicinin cebini boşaltacak geçiş garantisi nedeniyle hazineye ek yük getirecektir. Yeni yıla girerken; harçlar, vergiler, doğalgaz, elektrik köprüler, otoyollar gibi yapılan zamlar nedeniyle alım gücü düşen vatandaşın dayanma gücü kalmamıştır.
Otoyollar ve köprülere yapılan zamlar ile İstanbul’un iki yakası birbirinden uzaklaştırılmış vatandaşların güvenli kaliteli ucuz ve zaman tasarrufunu sağlayan ulaşım hakkı engellenmeye çalışılmaktadır. Halkın güvenliği ve zaman kaybının önlenmesi ve trafiğin rahatlaması için yapılan yol ve köprüler yapılan aşırı zamlar ile yükselen fiyatlar nedeniyle yapılış amaçlarından uzaklaşmaya başlamıştır.
Yap işlet devret modeli ile yapılan otoyollar, köprüler ve tüneller de geçiş garantisi olması nedeniyle buralardan geçen tüketici, zamlı geçiş ve farkın hazineden karşılanmasından dolayı iki kez zamdan etkilenmiş olmaktadır.
Ulaşım sağlanması için gerekli alt yapı olan yol, köprü ve tünel gibi hizmetler bir kamu hizmeti olarak verilmelidir, özelleştirme veya yap işlet devret modelinden vaz geçilmeli mevcut sözleşmelerden geçiş garantileri kaldırılarak Türk Lirasına çevrilmeli, ulaşım hizmeti ücretsiz sağlanmalıdır.
Basına yansıyan verilere göre 2020 ilk altı ayı için sadece Osmangazi Köprüsü için hazineden 1 milyar 750 milyon liralık ödeme yapılmıştır. Bu ödeme Edirne’den karsa kadar köprünün resmini dahi görmeyen kişiler dahi köprü için ödeme yapan durumdadır. Kuzey Marmara otoyolunun hizmete açılan bölümleri için ise 1.4 milyar Tl işletmeci şirkete ödeme yapılmıştır.
Sadece bu rakamlar dahi yap işlet devret modelinin ülke ekonomisine uygun halkın çıkarına bir model değildir.
Anayasamızın 172 maddesi “Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirler alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder.” hükmü gereği devletin güçlü olan şirketlere karşı güçsüz olan tüketicileri korumalı ve yapılan zamları derhal geri çekmelidir.
