Behice Sadık Boran (Doğum Tarihi 1 Mayıs 1910, Bursa – Ölüm tarihi 10 Ekim 1987, Brüksel), Türkiye İşçi Partisinin son genel başkanı, siyasetçi, akademisyen ve sosyolog.
Ailesi 1890’larda Bursa’ya göç etmiş Kazan Tatarı’ydı. Tahıl ticareti yapan Sadık Bey ile Mahire Hanım’ın kızı olarak 1910’da Bursa’da doğdu. Üç kardeşin en küçüğüydü.Boran, ilkokula Bursa’da başladı. Kurtuluş Savaşı döneminde Yunanlar Bursa’ya girince, ailesiyle İstanbul’a göç etti. Orta öğrenimini Arnavutköy Amerikan Kız Kolejinde yaptı. Babası okuryazar, aydın bir adamdı. Çocuklarının yabancı dil eğitimine çok önem veriyordu. Bu sebepten Fransız okuluna yazdırıldı. Bu okul kapatılınca Arnavutköy’deki Amerikan Kız Koleji’nde okumaya başladı. Amerikan Kız Koleji’nin, yani şimdiki adıyla Robert Kolej’in, 1927’de orta, 1931’de lise kısmını birincilikle bitiren ilk Türk kız öğrenci oldu. Manisa Orta Mektebi İngilizce muallimeliğine atandı. Amerikan Michigan Üniversitesi (ABD) ona burs verme teklifinde bulundu. Kendini bu üniversiteye öneren kişi, Amerikan Kız Kolejindeki tarih öğretmeniydi.Michigan Üniversitesinde sosyoloji doktorasını tamamladıktan sonra 1939’da Türkiye’ye döndü ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinin (DTCF) sosyoloji bölümüne doçent olarak atandı. Aynı dönemde Yurt ve Dünya ve Adımlar dergilerinin yayın faaliyetine katıldı. 1946’da Nevzat Hatko ile evlenen Boran, 1948’de siyasi görüşleri nedeniyle üniversiteden uzaklaştırıldı. 1950 yılında kurucusu ve başkanı olduğu Barışseverler Cemiyeti, Menderes hükûmetinin Kore’ye asker göndermesini kınayan bir bildiri yayımlayınca 15 ay hapis cezası aldı.1962’de Türkiye İşçi Partisine üye olan Boran, 1965 seçimlerinde Urfa’dan milletvekili seçildi. Birkaç dönem Avrupa Parlamentosu’nda Türkiye’yi temsil etti. TİP genel başkanı Mehmet Ali Aybar’a karşı tavır aldı ve 1970 yılındaki parti kurultayında genel başkan seçildi. 12 Mart 1971 muhtırası ile birlikte tutuklandı ve partisi kapatıldı. Boran, 15 yıl hapis cezası aldı. 1974 yılında ilan edilen genel aftan yararlanarak serbest kaldı. 1975’te tekrar kurulan TİP’in genel başkanı seçildi. 12 Eylül 1980 darbesinin ardından kısa süre ev hapsinde tutulan Boran, daha sonra yurt dışına çıktı. “Sosyalist doğulmaz, sosyalist yaşanır.” sözüyle hafızalarda yer edindi.
Ölümü
1981’de yurttaşlıktan çıkarıldı. Yurt dışında iken TKP ile TİP’in birleşme kararı aldıklarını duyurdu ve iki gün sonra da öldü.Cenazesi Türkiye’ye getirilen Boran, İstanbul’da düzenlenen törenlerin ardından 18 Ekim’de İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Eserleri
Savunma, Behice Boran
Çevirileri
Platon (1944) Devlet Adamı, İstanbul: Maarif Vekilliği (Mehmet Karasan’la Birlikte).
Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin Hafif Raylı Sistem filosunu güçlendirmek amacıyla kente kazandırdığı 12 yeni tramvaydan üçüncüsü de Samsun’a ulaştı. Karayoluyla iki parça halinde getirilen yeni tramvay, Tekkeköy’deki SAMULAŞ A.Ş. depo sahasında raylara indirildi. Ulaşım altyapısını güçlendirmek ve kent içi toplu taşıma hizmetinin kapasitesini artırmak amacıyla yürütülen proje kapsamında yeni tramvayların Samsun’a 🚆
Trabzon’da hayata geçirilmesi planlanan hafif raylı sistem projesinin Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden geçeceği güzergaha ilişkin yeni ayrıntılar ortaya çıktı. KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, hattın Kimya Bölümü’nün altından ilerleyeceğini ve havalimanı bağlantısını sağlayacak durağın da bu bölgede yer alacağını açıkladı. Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, kentte planlanan 🚆
Kanada merkezli VIP Rail, Ontario eyaletindeki Sarnia’da yeni bir demiryolu deposunu hizmete alarak 800 vagonluk ek depolama kapasitesi oluşturdu. Yeni tesisle birlikte şirketin Sarnia’daki toplam vagon depolama kapasitesi 2 binin üzerine çıktı. VIP Rail, yeni deponun kapasitesini şirketin sosyal medya paylaşımında 800 vagon olarak açıkladı. Sarnia-Lambton Ekonomik Ortaklığı ise tesisin 🚆
Brezilyalı yük demiryolu işletmecisi MRS Logística, 2024 yılında Wabtec ile imzaladığı 30 lokomotiflik siparişin ardından, filo yenileme çalışmalarını genişleten yeni bir anlaşmaya imza attı. Yaklaşık 254 milyon ABD doları (1,3 milyar Brezilya Reali) değerindeki paket; yeni lokomotiflerin yanı sıra yedek parçalar ve bakım hizmetlerini de kapsıyor. Wabtec tarafından 23 Eylül 🚆
Stadler’den sipariş edilen 30 TINA tramvayından 12’si Rostock’ta yolcu taşımacılığında kullanılıyor. İlk TINA’nın 1 ve 5 numaralı hatlarda düzenli seferlere başlamasının üzerinden yaklaşık dokuz ay geçerken, Stadler yeni tramvaylardan birini InnoTrans 2026’da sergiledi. Stadler, Rostocker Straßenbahn AG (RSAG) için ürettiği üç bölümlü TINA tramvaylarından birini 24 Eylül’de Berlin’de düzenlenen InnoTrans 🚆
Hitachi Rail’in Trenitalia için ürettiği BEMU Intercity trenlerinden biri, InnoTrans 2026’da ziyaretçilerin karşısına çıktı. Altı araçlık sipariş kapsamında geliştirilen tren, dizel yakıt kullanmadan çalışabiliyor ve havai elektrik hattının bulunmadığı bölümlerde bataryalarıyla 100 kilometreye kadar menzil sunuyor. Hitachi Rail, 22-25 Eylül tarihleri arasında Berlin Messe’de düzenlenen InnoTrans 2026’da BEMU Intercity trenini 🚆
Stadler, InnoTrans 2026’da İtalya’nın Sardinya, Calabria ve Sicilya bölgelerindeki bölgesel demiryolu işletmecileri için ürettiği 21 dar hatlı hidrojen treninden birini sergiledi. Şirket, aracı dar hatlı demiryollarına özel olarak geliştirilen dünyanın ilk hidrojen treni olarak tanımlıyor. InnoTrans kapsamında sergilenen tren, filoyu işletecek üç Güney İtalyan operatörüyle birlikte tanıtıldı. Bunlar Sardinya’daki Azienda 🚆
Slovakya’nın demiryolu yolcu taşımacılığı şirketi ZSSK, uzun mesafe taşımacılığında kullanılmak üzere Škoda Grubu ve ŽOS Trnava ile sekiz trenlik sözleşme imzaladı. KDV hariç 266,2 milyon euro değerindeki anlaşma, gerekli finansmanın sağlanmasının ardından yürürlüğe girecek. Berlin’de düzenlenen InnoTrans 2026 kapsamında imzalanan sözleşme, sekiz trenlik temel siparişin yanı sıra yedi ilave tren 🚆
Güneydoğu Pensilvanya Ulaşım Otoritesi (SEPTA), bölgenin toplu taşıma sistemini önümüzdeki 10 yıl içinde dönüştürmeyi hedefleyen Accelerate planını 22 Eylül’de açıkladı. Program kapsamında 130 alçak tabanlı tramvay, 200 Market-Frankford Hattı vagonu ve 230 Silverliner VI Bölgesel Demiryolu vagonu olmak üzere toplam 560 yeni raylı sistem aracının devreye alınması planlanıyor. SEPTA, plan 🚆
Massachusetts Ulaştırma Bakanlığı (MassDOT) yönetim kurulu, Massachusetts Körfezi Ulaşım Otoritesi’nin (MBTA) banliyö demiryolu filosu için 20 yeni lokomotif alınmasına yönelik 200 milyon dolarlık kaynağın aktarılmasına onay verdi. 23 Eylül 2026’daki oylamayla onaylanan tutar, toplam 600 milyon dolarlık üç ayrı finansman kaleminden birini oluşturuyor. Karar kapsamında ulaştırma bakanı veya yetkilendireceği temsilcinin 🚆
