CBInsights verilerine göre, haziran başı itibariyle dünyada unicorn olmuş startup sayısı 708 oldu. Listedeki unicornların toplam piyasa değeri ise 2,3 trilyon doları geçti. Bu sıralama içinde IPO yapmış ve halka açılmış günümüzün popüler teknoloji devleri (Apple, Facebook, Alibaba, Google, Tesla, Netflix, Uber, Airbnb, Pinterest vb) bulunmuyor.
2021 yılı ilk 5 ayı içinde 174 yeni girişim global unicorn listesine adını yazdırmayı başardı. Gerçekte unicorn eşiğini geçmiş, fakat yakın zamanda hisse satışı, çıkış söz konusu olmadığından güncel değeri ile mevcut listede yer almayan milyar dolarlık teknoloji yatırımları da mevcut. Bunlar da eklendiğinde dünyadaki unicorn sayısının tahmini olarak binin üzerinde olduğunu ve unicornların toplam değerinin ise 5 trilyon doların üzerine çıktığını rahatlıkla söyleyebiliriz.
CBInsights listesinde Türkiye’den 2 şirket yer alıyor: Getir ve Peak Games. Oysaki sahip oldukları işlem hacmine, pazar penatrasyonlarına ve emsal startup benchmarklarına baktığımızda, Sahibinden, Hepsiburada, Trendyol, N11, Yemeksepeti’ni de Türkiye çıkışlı “unicorn”lar arasında sıralayabiliriz.
Global lojistik sektörü, teknoloji startupları ile hızla dijitalleşiyor
2025’de 8 trilyon dolarlık büyüklüğe koşan global lojistik sektörünün teknoloji startupları ile hızla dijitalleştiğini ifade eden TTT Global Group Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Akın Arslan, şunları söyledi:
“Pandemi etkisiyle birlikte dijital dönüşümün en yoğun yaşandığı sektörlerin başında, lojistik sektörü geliyor. Lojistik, beklenenden daha hızlı dijitalleşiyor ve dönüşüyor. 2025’te 8 trilyon dolara koşan global lojistik sektörü, lojistik teknolojisi startupları ile şekilleniyor. ABD’li lojistik teknolojisi şirketleri Coyote, Convoy, Project44, Next Trucking, CloudTrucks, Flexport, Fourkites, Uber Freight, Çinli Manbang, Hintli Delhivery, Blackbuck ve Rivigo, Brezilyalı CargoX unicorn eşiğini geçen ve hızla büyümeye devam dijital platformlar olarak öne çıkıyor. Örneğin, Çinli Manbang 2019’un son çeyreğinde aldığı 1.9 milyar dolarlık yeni yatırımla 12 milyar dolar değerlemeyi geçmişti. Şimdi ABD’de 30 milyar dolarlık bir değerden IPO yapmaya hazırlanıyor. Manbang Çin’de 10 milyon kamyonu kontrol ediyor. Avrupa’da ise Uber Freight Europe ve Fransız Everoad’u 2019 içinde sürpriz bir şekilde bünyesine katan ve hızla büyüyen Alman merkezli lojistik teknolojisi şirketi Sennder dikkatleri çekiyor. Sennder geçtiğimiz aylarda aldığı yeni yatırım ile 2021’de unicorn eşiğini geçen startup’lar arasında yer alıyor. Türkiye’den lojistik teknolojilerinde Tırport ön plana çıkıyor. Bölgesinin en büyük dijital platformu haline gelen lojistik teknolojisi startup’ı Tırport, önümüzdeki 3 yıl içinde sadece Türkiye’de %7,5 pazar payına tek başına ulaşmayı ve günde 30 bin kamyon taşımayı yönetmeyi hedefliyor” dedi.
Tırport, Unicorn olma yolunda ilerliyor
Türkiye’nin haziran ayı itibariyle 870 bini bulan kamyon sayısıyla, Avrupa’nın en büyük kamyon pazarına ev sahipliği yaptığının altını çizen TTT Global Group Başkanı Dr. Akın Arslan, şunları kaydetti:
“Türkiye, Avrupa’nın hemen yanında, nitelikli ve yakın üretim üssü olarak yıldızı parlayan bir ülke. Sadece Avrupa ile günlük 4.500 TIR’ı bulan karşılıklı bir taşıma trafiği var. Türkiye ihracatının %55’e yakını Avrupa’ya yapıyor. Lojistik teknolojileri, önümüzdeki dönemde çok daha önemli hale gelecek. Türkiye’deki kamyonların %90’nından fazlası şahıslara ait. Bu dağınık portföy ancak etkili ve akıllı teknolojiler ve mobil aplikasyon destekli dijital platformlarla yönetilebilir. Kamyoncunun, yük sahibinin ve lojistik firmalarının kazançlarını birlikte maksimize edebileceği, operasyonel verimliliğin artacağı yer akıllı dijital platformlar olarak göze çarpıyor. Türkiye’de faaliyet gösteren en büyük 10 lojistik firması pazarda toplamda %5 pazar payına sahipken, son 6 ayda bünyeye kattığı global müşterileriyle birlikte bölgesinin en büyük dijital platformu haline gelen lojistik teknolojisi startup’ı Tırport önümüzdeki 3 yıl içinde sadece Türkiye’de %7,5 pazar payına tek başına ulaşmayı ve günde 30 bin kamyon taşımayı yönetmeyi hedefliyor. Türk markası Tırport.com, lojistik sektöründe Unicorn olma yolunda ilerliyor” diye konuştu.
Türk lojistik sektörü global aktörlerin dikkatlerini çekiyor
Türkiye’de günlük 450 bini bulan FTL taşıma potansiyelinin global aktörlerin dikkatini çektiğini de belirten TTT Global Group Başkanı Dr. Akın Arslan, konuşmasına şöyle devam etti:
“Türkiye’de de lojistik alanındaki teknolojik yatırımlar artıyor ve yaygınlaşıyor. Dijital yük servisleri kategorisinde günlük 3.500’ü bulan FTL taşıma trafiği, 70 binin üzerinde üye kamyoncusuyla ve lojistik firmalarına yönelik geliştirdiği yapay zeka destekli SaaS hizmetleriyle Tırport ön plandadır. Dijital yük servisleri kategorisinde Borusan Holding’in eTA’sını yeniden pazarda görüyoruz. Fourkites, Trans-EU, Saloodo gibi global markalar Türk pazarında faaliyet göstermeye başladılar ve pazarı anlamaya çalışıyorlar. Frachtbox, ASNAK, Kamion, Navlungo gibi girişimler geliştirdikleri iş modelleriyle pazarda kendilerine yer ediniyorlar. E-Ticaret depolaması alanında OPLOG ve Parkpalet, LTL (Parsiyel) Taşıma alanında Yolda dikkat çeken girişimler arasında öne çıkıyor. E-ticaretin hızla büyümesiyle “last mile warehousing (Son kilometre Depoculuğu)” alanında oldukça iddialı yüksek teknoloji içeren girişimlerin ortaya çıkmasını tetikledi. 2022 başı itibariyle Türk pazarına oldukça iddialı yeni teknoloji yatırımları da girecektir” şeklinde konuştu.
