Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, İstanbul Kanalı’nın temelinin haziran ayında atılacağını açıklaması Rusya’da da yankı buldu. Önde gelen günlük gazetelerden Nezavisimaya’da yayınlanan bir haber analizde, “Uzmanlarımız, yeni kanalın Rusya için ek riskler oluşturabileceğine inanıyor” görüşü vurgulandı.
Yazıda önce Rusya’nın Türkiye Büyükelçisi Aleksey Yerhov’un 2019 sonunda yaptığı “Karadeniz ve Marmara Denizi arasında İstanbul Kanalı şeklinde ek bir su yolunun varlığı veya yokluğu Montrö Sözleşmesi’nin uluslararası yasal rejimini değiştirmeyecektir” açıklama hatırlatıldı ve “O zamandan beri Rusya Federasyonu’ndan kanal inşaasıyla ilgili herhangi bir resmi açıklama gelmezken, Kremlin sözcüsü Türkiye’nin planlarının daha netleşmesini beklemek gerektiğini ifade ettiler” denildi.
Gazeteye konuşan Rusya Bilimler Akademisi Doğu Çalışmaları Enstitüsü Yakın ve Orta Doğu Araştırma Merkezi’nden akademisyen Amur Hacıyev, “Bu projenin üç yönü var: Siyasi, askeri ve ekonomik” diyerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Başta ABD ve İngiltere olmak üzere NATO ülkeleri, Karadeniz’e savaş gemilerinin geçişi için Montrö Sözleşmesi kapsamında olmayan bir alternatifin ortaya çıkmasıyla kuşkusuz ilgileniyor ve bu Rusya Federasyonu için rahatsız edici. Buna göre Türkiye için yeni kanal, Rusya ile müzakerelerde ek bir koz demek. Ekonomiye gelince, Rusya, Türk Boğazları’ndan mal sevkiyatında ana ülkelerden biridir ve tankerlerin İstanbul Boğazı’ndan geçişinin kısıtlanması durumuyla ilgilenir. Normal şartlarda yeni yapılacak kanalı kullanmak için ekonomik bir sebep yok ama, Türk tarafının bazı analizlerine göre, petrol tankerlerimiz ve diğer kargo gemilerimiz, gelecekte milyonlarca nüfuslu bir metropolün ortasından geçişi bir güvenlik tehdidi ilan etmek ve geçişleri sınırlamak için bir bahane olabilir. Böylece (yeni kanala) müşteri çekmek mümkün olabilir. Çünkü kısıtlamalar olursa yeni ulaşım yolunu kullanmak zorunda kalacaklar.”
Rus uzman ayrıca Süveyş kanalında yaşanan kaza sonrası, Asya’dan Avrupa’ya uzanan yeni taşımacılık kordiorlarının önem kazandığını, bu noktada Rusya ve Türkiye’nin önemli geçiş noktaları olduğunu ve hedeflerine ulaşmak için birbirlerine ihtiyaç duyduklarını da sözlerine ekledi.
