Kovid-19 salgınının küresel boyuttaki etkileri nedeniyle, uluslararası ticaretin deniz yoluna yönelik bağımlılığı son iki yılda bir hayli yükseldi. Bu bağlamda konteynerlere duyulan ihtiyaç da arttı. Gelinen noktada konteyner arz-talebinde ciddi bir dengesizlik yaşanıyor. İngiliz danışmanlık şirketi Drewry tarafından açıklanan verilere göre, dünyadaki kuru yük konteynerlerinin yüzde 96’sı ve soğutuculu konteynerlerin hepsi Çin’de üretiliyor.
Küresel ekonomide bu yıl toparlanma eğilimi görülüyor. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi gelişmiş ülkelerin ithalat faaliyetleri normale dönerken, salgın nedeniyle ortaya çıkan işçi eksikliği ise limanlarda konteyner yığılmasına yol açtı. ABD dışında, Yeni Zelanda, Avustralya ve İngiltere gibi ülkelerde de benzer bir durum söz konusu. Öte yandan, önemli üretim noktaları konumundaki bazı Asya ülkelerinde de, konteynerlerin zamanında geri dönememesi nedeniyle ciddi konteyner eksikliği yaşanıyor.
Konteyner talebinin artmasıyla birlikte, konteyner fiyatlarında da büyük yükseliş meydana geldi. Çin’deki birçok konteyner üreticisi, mevcut konteyner talebini karşılamak üzere üretim kapasitesini genişletmeye çalışıyor. Çin’in Fujian eyaletinin Xiamen kentindeki bir konteyner üreticisi şirketten edinilen bilgiye göre, şirketin fabrikasında her üç dakikada bir konteyner üretimi gerçekleştiriliyor.
Çin’deki en büyük üç konteyner üretim işletmesinin üretim kapasitesi, yılın ilk çeyreğinde küresel kapasitenin yüzde 82’sini oluşturdu. Çin Konteyner Sanayii Birliği’nden açıklanan verilere göre, Çin, son 25 yıldır konteyner üretimi ve satışı bakımından dünyada ilk sırada yer alıyor.
Konteyner üretimi 1990’lı yıllarda Çin’e kaydı
Deniz yolu taşımacılığının 1960’lı yıllarda yoğunlaşmasıyla, konteyner taşımacılığı da küresel çapta yaygınlaşmıştı. Konteyner üretim merkezi ABD iken, ekonomik ve lojistik unsurların etkisiyle merkez zaman içinde önce Avrupa’ya, sonra Japonya ve Güney Kore’ye geçmişti. 1990’lı yıllarda, Çin’in üretim kabiliyetinin yükselmesi, ihraç talebinin sürekli artması ve maliye avantajı sayesiyle konteyner imalatı Güney Kore’den Çin’e kaymıştı.
Çin, konteyner üretim kapasitesini sürekli yükseltti ve 1993 yılı itibarıyla Güney Kore’yi geride bıraktı. Çin’in küresel konteyner pazarındaki payı, 1990 yılında yüzde 7,2 iken, bu sayı 1999 yılında yüzde 69’a çıktı.
Avrupa tren seferleri konteyner ihtiyacını artırdı
Çin’de reform ve dışa açılma politikasının uygulanmaya başlamasından sonra, dış ticaretin artması ve Çin-Avrupa kargo tren seferlerinin hizmete girmesi, Çin’in konteyner imalatının gelişmesine büyük bir itici güç kattı. Çin’in konteyner üreten en büyük ülke olmasının arkasında üç önemli sebep yatıyor.
Birincisi, Çin’de üretilen konteynerlerin ileri teknolojiye sahip olması. Çevre dostu su bazlı boyaların yaygın şekilde kullanılmasıyla, Çin’deki konteyner üretimi teknolojisi rakiplerini geride bıraktı. İkincisi, Çin’de imalat sektöründe akıllı teknolojilerin hızlanması.
Üçüncüsü ise, Çin’de konteyner üretiminin çok yönlü şekilde gelişmesi. Örneğin, Çin’de kuru, sıvı ve donmuş yükler için zengin konteyner çeşitleri geliştirildi ve bu sayede farklı talepler karşılanabildi. Çin’in devasa iç piyasası da konteyner sektörünün gelişimine güçlü destek sağlıyor.
