1 Ekim, Miladi takvime göre yılın 274. (artık yıllarda 275.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 91.
Demiryolu
- 1 Ekim 1882 II.Abdulhamid Başvekalete gönderdiği hususi iradesiyle imparatorlukta yapılması gereken reformların müzakere edilerek sonuçlarının bildirilmesi için reform komisyonları kurulmasını istedi. Nafia Nazırı Hasan Fehmi Paşa, başkanlığında Nafia, ticaret, sanayi ve ziraat alanlarında yapılması gereken reform komisyonu kuruldu.
- 1 Ekim 1890 Zürih’te 63 milyon Frank sermayeli Şark Demiryolları Bankası kuruldu. Banka, Deutsch Bank ve VViener Bank Verein’in Baron Hirsch’ten devraldığı alacağını ve Rumeli demiryollarının 88 bin adet hissesini 72.355.509 Frank karşılığı satın aldı.
- 1 Ekim 1893 İmtiyazı Fransızlara verilen Selanik-İstanbul iltisak hattının inşaatı başladı. Hat, 1 Nisan 1896’da açıldı.
- 1 Ekim 1922 Elvanlar ve Güneyköye kadar olan kısımlar tamamen tamir edildi. Güneyler-Konaklar kısmı 2 köprünün yıkılmış olması dolayısıyla varyant hattıyla geçildi. Böylece İzmir ile irtibat sağlandı. Sarıköy-Eskişehir ve Osmaneli-Bilecik kısımlarında tamirata devam edildi.
- 1 Ekim 1935 Çankırı-Atkaracalar hattı işletmeye açıldı.
- 1 Ekim 1936 Baladız-Burdur istasyonları (24 km) birbirine bağlandı. Müteahhit Nuri Demirağ idi.
- 1 Ekim 1937 Çatalağzı-Zonguldak hattı (10km) açıldı.
- 1 Ekim 1938 İliç-Kemah hattı (54 km) hattı açıldı.
- 1 Ekim 1950 Ilıca-Palamutlu hattı işletmeye kapatıldı.
Olaylar
- MÖ 331 – Makedonya Kralı Büyük İskender, Pers İmparatoru III. Darius’u Gaugamela Savaşı’nda yenilgiye uğrattı.
- 1795 – Fransa, Belçika’daki Habsburg egemenliğine son vererek bu ülkeyi fethetti.
- 1827 – İvan Paskeviç komutasındaki Rus Ordusu Erivan’a girdi ve Ermenistan’daki binyıllık Müslüman yönetime son verdi.
- 1869 – Dünyada ilk kartpostal, Avusturya’da basıldı.
- 1880 – İlk elektrikli ampul fabrikası, Thomas Edison tarafından açıldı.
- 1887 – Birleşik Krallık, Belucistan’ı işgal etti.
- 1891 – ABD’nin Kaliforniya eyaletinde Stanford Üniversitesi kuruldu.
- 1898 – Çar II. Nikolay, Yahudilerin büyük Rus şehirlerinin dışına çıkarılmasını emretti.
- 1905 – Galatasaray SK kuruldu.
- 1908 – Ford, “Model T” otomobilini satışa sundu.
- 1918 – İngiliz istihbarat subayı T. E. Lawrence yönetimindeki Arap güçleri Şam’ı ele geçirdi.
- 1928 – Sovyetler Birliği, ilk “Beş Yıllık Kalkınma Planı”nı açıkladı.
- 1936 – General Franco, İspanya Milliyetçi Hükûmeti’nin başına geçti.
- 1939 – Yaklaşık bir ay süren kuşatmanın ardından Nazi güçleri Varşova’ya girdi.
- 1940 – ABD’nin ilk otobanı sayılan Pensilvanya paralı otoyolu trafiğe açıldı.
- 1940 – Einstein, Amerikan vatandaşı oldu.
- 1942 – Türkiye’de Bakanlar Kurulu, eğlence yerlerinin saat 22:00’de kapatılması kararını aldı.
- 1946 – Nazi yetkililerinin yargılandığı Nürnberg Mahkemesi sona erdi ve hükümler açıklandı.
- 1949 – Ankara Devlet Tiyatrosu kuruldu. Küçük Tiyatro ve Büyük Tiyatro sahneleri açıldı.
- 1949 – Mao Zedong önderliğinde Çin Halk Cumhuriyeti kuruldu; ilk Başkan Mao seçildi.
- 1951 – Türkiye’de Hava Harp Okulu açıldı.
- 1952 – Amerikalı askerler, Güney Kore’de gösteri yapan esir Çinlilere ateş açtı; 52 ölü, 140 yaralı.
- 1952 – Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü kuruldu.
- 1956 – Yazar Eflatun Cem Güney, Andersen Masal Ödülü’nü kazandı.
- 1958 – NASA kuruldu.
- 1960 – Kıbrıs, Birleşik Krallık’tan bağımsızlığını kazandı.
- 1960 – Nijerya bağımsızlığını ilan etti.
- 1963 – Cezayir Devlet Başkanı Ahmet Bin Bella, ülkede Fransızlara ait tüm toprakların kamulaştırılması emrini verdi.
- 1972 – Boksör Cemal Kamacı, 63,5 kiloda Avrupa Şampiyonu oldu.
- 1977 – Brezilyalı futbol yıldızı Pelé futbolu bıraktı.
- 1978 – Tuvalu, Birleşik Krallık’tan bağımsızlığını ilan etti.
- 1982 – Sony son kullanıcıya yönelik ilk CD çaları piyasaya sürdü.
- 1985 – İsrail güçlerinin, Tunus’taki Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) bürolarına düzenlediği hava saldırısında 68 kişi öldü.
- 1988 – Mihail Gorbaçov, Sovyetler Birliği Devlet Başkanlığı’nı üstlendi.
- 1992 – Bitlis’in merkeze bağlı Cevizdalı Köyü’ne saldıran PKK’lı militanlar, 10’u çocuk, 14’ü köy korucusu 37 kişiyi öldürdü, 20 kişiyi de yaraladı.
- 1992 – Kadınların da harp okullarına alınmasına ilişkin yasa tasarısı TBMM’de kabul edildi.
- 1995 – Afyon Dinar’da 6,1 büyüklüğündeki depremde 90 kişi öldü, 250 kişi de yaralandı.
- 1998 – Türk devlet yetkilileri (Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Atilla Ateş, ardından Başbakan Mesut Yılmaz ve son olarak da Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel), PKK’ya destek verdiği gerekçesiyle Suriye’ye sert uyarılarda bulundu.
- 1999 – İkinci Çeçen Savaşı başladı. Rusya, 1997’de imzalanan barış anlaşmasını ihlal ederek, Çeçenistan’ı yeniden işgal etti.
- 2004 – İspanya’da eşcinsel evlilik hakkındaki yasa tasarısı İspanya Kabinesi tarafından kabul edildi.
- 2012 – Alex de Souza Fenerbahçe’den ayrıldı.
- 2017 – Las Vegas Strip saldırısı: Las Vegas Strip’teki “Route 91 Harvest Country Müzik Festivali”nde kitlesel silahlı saldırı meydana geldi.
Doğumlar
- MÖ 86 – Gaius Sallustius Crispus, Bir pleb ailesine mensup Romalı tarihçi (ö. MÖ 34)
- 208 – Alexander Severus, Roma imparatoru (ö. 235)
- 1207 – III. Henry, İngiltere Kralı (ö. 1272)
- 1507 – Giacomo Barozzi da Vignola, İtalyan mimar (ö. 1573)
- 1541 – El Greco, Yunan maniyerist ressam, heykeltıraş ve mimar (d. 1541)
- 1542 – Álvaro de Mendaña de Neira, İspanyol denizci (ö. 1595)
- 1620 – Nicolaes Pieterszoon Berchem, Hollandalı ressam (ö. 1683)
- 1671 – Guido Grandi, İtalyan matematikçi (ö. 1742)
- 1685 – VI. Karl, Kutsal Roma İmparatoru (ö. 1740)
- 1691 – Arthur Onslow, İngiliz politikacı (ö. 1768)
- 1724 – Giovanni Battista Cirri, İtalyan besteci (ö. 1808)
- 1729 – Anton Cajetan Adlgasser, Alman besteci (ö. 1777)
- 1754 – I. Pavel, Rus Çarı (ö. 1801)
- 1760 – William Thomas Beckford, İngiliz yazar ve politikacı (ö. 1844)
- 1771 – Pierre Baillot, Fransız besteci (ö. 1842)
- 1791 – Sergey Aksakov, Rus yazar (ö. 1859)
- 1835 – Adam Politzer, Avusturya-Macaristanlı fizikçi (ö. 1920)
- 1845 – William Christie, İngiliz astronom (ö. 1922)
- 1847 – Annie Besant, İngiliz sosyal reformcu, feminist eylemci ve teozof (ö. 1933)
- 1867 – Fernand Pelloutier, Fransız işçi önderi, teorisyen ve Anarako-sendikalist hareketin temsilcisi (ö. 1901)
- 1895 – Liyakat Ali Han, Pakistanlı avukat ve Pakistan’ın ilk Başbakanı (ö. 1951)
- 1903 – Vladimir Horowitz, Amerikalı klasik müzik piyanisti ve bestecisi (ö. 1989)
- 1910 – Bonnie Parker, Amerikalı banka soyguncusu ve kanun kaçağı (ö. 1934)
- 1915 – Talat Tunçalp, Türk olimpik bisikletçi (ö. 2017)
- 1924 – Jimmy Carter, Amerikalı siyasetçi ve Amerika Birleşik Devletleri’nin 39. Başkanı
- 1927 – Necdet Seçkinöz, Türk bürokrat (ö. 2004)
- 1928 – George Peppard, Amerikalı aktör (ö. 1994)
- 1930 – Philippe Noiret, Fransız sinema oyuncusu (ö. 2006)
- 1930 – Richard Harris, İrlandalı aktör, şarkıcı ve söz yazarı (ö. 2002)
- 1932 – Seyfi Dursunoğlu, Türk sahne sanatçısı, şarkıcı ve sunucu (ö. 2020)
- 1933 – Abdullah Turhan, Türk çizgi romancı ve yazar (ö. 2020)
- 1935 – Julie Andrews, İngiliz sinema ve müzik sanatçısı
- 1938 – Stella Stevens, Amerikalı aktris
- 1938 – Tunç Başaran, Türk yönetmen (ö. 2019)
- 1940 – Michael Gruber, Amerikalı yazar
- 1943 – Jean-Jacques Annaud, Fransız yönetmen
- 1946 – Ewa Kłobukowska, Polonyalı atlet
- 1948 – Ertuğrul Günay, Türk hukukçu ve siyasetçi
- 1949 – André Rieu, Hollandalı kemancı, besteci ve orkestra şefi
- 1949 – Fuat Seyrekoğlu, Türk futbolcu (ö. 2010)
- 1950 – Boris Morukov, Rus fizikçi ve kozmonot (ö. 2015)
- 1956 – Andrus Ansip, Estonyalı siyasetçi
- 1956 – Gina Haspel, Amerikalı istihbaratçı
- 1956 – Theresa May, Britanyalı siyasetçi ve Birleşik Krallık Başbakanı
- 1958 – Melihat Gülses, Türk şarkıcı (Klâsik Türk müziği sanatçısı)
- 1959 – Youssou N’Dour, Senegalli müzisyendir
- 1962 – Paul Walsh, İngiliz eski millî futbolcudur
- 1963 – Jean-Denis Délétraz, İsviçreli motor sporları pilotu
- 1965 – Mia Mottley, Barbadoslu avukat ve siyasetçi
- 1966 – George Weah, Liberyalı eski futbolcu ve siyasetçidir
- 1969 – Zach Galifianakis, Amerikalı komedyen ve oyuncu
- 1969 – Marcus Stephen, Nauru Cumhuriyeti eski devlet başkanı
- 1974 – Canan Çiftel, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
- 1975 – Şahnaz Çakıralp, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1976 – Dora Venter, Macar porno yıldızı
- 1976 – Ümit Karan, Türk futbolcu
- 1978 – Mert Ekren, Türk pop müzik sanatçısı ve besteci
- 1979 – Curtis Axel, Amerikalı profesyonel güreşçi
- 1979 – Walewska Moreira de Oliveira, Brezilyalı voleybolcu
- 1981 – Gaby Mudingayi, Kongo asıllı Belçikalı futbolcu
- 1981 – Júlio Baptista, Brezilyalı futbolcu
- 1981 – David Yelldell, Alman asıllı Amerikan millî futbolcudur
- 1982 – Haruna Babangida, Nijeryalı millî futbolcudur
- 1983 – Muhammed Abdülvahab, Mısırlı eski millî futbolcudur (ö. 2006)
- 1983 – Mirko Vučinić, Karadağlı eski millî futbolcudur
- 1986 – Ricardo Vaz Tê, Portekizli futbolcudur
- 1987 – Matthew Daddario, İtalyan asıllı Amerikalı oyuncu
- 1989 – Brie Larson, Amerikalı aktris ve film yapımcısıdır
- 1990 – Hazal Kaya, Türk dizi ve sinema oyuncusu
- 1990 – Pedro Filipe Mendes, Portekizli futbolcudur
- 1993 – Serenay Aktaş, Türk futbolcu, dizi ve sinema oyuncusu
- 2001 – Mason Greenwood, İngiliz futbolcudur
Ölümler
- 686 – Temmu, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 40. imparatorudur (d. 631)
- 959 – Eadwig, 955 yılından dört yıl sonra öldüğü yıla kadar İngiltere Kralı. I. Edmund’un en büyük oğludur (d. 941)
- 1310 – Burgonyalı Béatrice, Fransız soylu kadın (d. 1257)
- 1404 – IX. Bonifacius, 2 Kasım 1389 – 1 Ekim 1404 döneminde Roma’da hüküm süren Papa (d. 1389)
- 1499 – Marsilio Ficino, İtalyan Yeni Platoncu düşünür (d. 1433)
- 1571 – Juan de Austria, Kutsal Roma-Germen İmparatoru (d. 1547)
- 1652 – Jan Asselijn, Hollandalı ressam (d. 1610)
- 1684 – Pierre Corneille, Fransız oyun yazarı (d. 1606)
- 1901 – Abdurrahman Han, Afgan Emiri (d. 1844)
- 1929 – Antoine Bourdelle, Fransız heykeltıraş (d. 1861)
- 1947 – Olive Borden, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1906)
- 1950 – Ali Faik Ozansoy, Türk şair (d. 1876)
- 1951 – Peter McWilliam, İskoç eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1879)
- 1957 – Mustafa Abdülhalik Renda, Türk siyasetçi ve TBMM Başkanı (d. 1881)
- 1959 – Enrico De Nicola, İtalyan hakim, gazeteci ve siyasetçidir (d. 1877)
- 1965 – Aliağa Vahid, Azerbaycanlı şair (d. 1895)
- 1972 – Louis Leakey, İngiliz arkeolog (d. 1903)
- 1982 – Mehmet Ali Kâğıtçı, Türk kimyager ve Türkiye’de kâğıt sanayisinin kurucusu (d. 1899)
- 1985 – E. B. White, Amerikalı yazar (d. 1899)
- 1990 – Curtis LeMay, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri’ndeki bir general (d. 1906)
- 1992 – Petra Kelly, Alman siyasal eylemci ve Yeşiller Partisi’nin kurucusu (d. 1947)
- 2004 – Richard Avedon, Amerikalı fotoğrafçı (d. 1923)
- 2007 – Al Oerter, Amerikalı disk atıcısı (d. 1936)
- 2008 – Tanju Duru, Türk müzisyen, besteci ve Ezginin Günlüğü topluluğu eski gitaristi (d. 1963)
- 2010 – Gerard Labuda, Bir Polonyalı tarihçi’dir (d. 1916)
- 2012 – Berkant Akgürgen, Türk müzisyen, besteci ve oyuncu (Samanyolu şarkısının sahibi) (d. 1938)
- 2012 – Hasan Gül, Suudi Arabistanlı, Yemenli, Pakistanlı veya Mısırlı olarak belirtilen üst düzey el-Kaide yöneticisi (d. ?)
- 2012 – Eric Hobsbawm, İngiliz tarihçi ve yazar (d. 1917)
- 2013 – Tom Clancy, Amerikalı yazar (d. 1947)
- 2013 – Giuliano Gemma, İtalyan oyuncu (d. 1938)
- 2014 – Lynsey de Paul, İngiliz rock şarkıcısı, besteci, piyanist ve söz yazarı (d. 1948)
- 2014 – Shlomo Lahat, Eski bir İsrailli general ve politikacı (d. 1927)
- 2015 – Božo Bakota, Eski Hırvat futbolcudur (d. 1950)
- 2015 – Hadi Nevruzi, İranlı eski millî futbolcudur (d. 1985)
- 2016 – Erol Keskin, Türk eski millî futbolcudur (d. 1927)
- 2017 – Hansje Bunschoten, Hollandalı serbest stil yüzücü ve televizyon sunucusudur (d. 1958)
- 2017 – Pierluigi Cappello, İtalyan şairdir (d. 1967)
- 2017 – Arthur Janov, Amerikalı bir psikolog, psikoterapist ve primal terapi uzmanıdır (d. 1924)
- 2017 – Edmond Maire, Fransız aktivist ve sendikacı (d. 1931)
- 2017 – István Mészáros, Macar Marksist filozof ve akademisyendir (d. 1930)
- 2017 – Stephen Paddock, Amerikalı suikastçi ve seri katildir (d. 1953)
- 2017 – Philippe Rahmy, İsviçreli şair ve yazardır (d. 1965)
- 2017 – Larissa Volpert, Rus-Sovyet satranç ustası (d. 1926)
- 2018 – Charles Aznavour, Ermeni asıllı Fransız şarkıcı, oyuncu ve diplomat (d. 1924)
- 2018 – Stelvio Cipriani, İtalyan bestecidir (d. 1937)
- 2018 – Đỗ Mười, Vietnamlı komünist siyasetçidir (d. 1917)
- 2018 – Carlos Ezquerra, İspanyol çizgi roman sanatçısıdır (d. 1947)
- 2018 – Jerry González, Amerikalı orkestra şefi, trompetçi ve bateristtir (d. 1949)
- 2018 – Graciano Rocchigiani, Alman eski boksör (d. 1963)
- 2018 – Franco Sar, İtalyan atlettir (d. 1933)
- 2019 – Peter Sissons, İngiliz gazeteci ve televizyon sunucusu (d. 1942)
- 2019 – Joseph Bismuth, Tunuslu iş adamı ve siyasetçi (d. 1926)
- 2019 – Karel Gott, Çek Caz şarkıcı ve oyuncu (d. 1939)
- 2019 – Miguel León-Portilla, Meksikalı tarihçi antropolog, yazar ve filozof (d. 1926)
- 2019 – Peter Sissons, İngiliz gazeteci ve televizyon sunucusu (d. 1942)
- 2019 – Tarık Ünlüoğlu, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1957)
- 2020 – Derek Mahon, Kuzey İrlandalı şair (d. 1941)
Tatiller ve özel günler
- Dünya Yaşlılar Günü
- Dünya Hepatit Bilinçlendirme Günü
