İklim krizinin gezegenimiz için ciddi bir tehdit olduğunun anlaşılmasıyla birlikte her alanda sürdürülebilirlik büyük önem kazandı. Turizm de çevre bilincinin yüksek olduğu ve sürdürülebilirlik çalışmalarının yoğunlaştığı alanlardan biri olarak öne çıktı. Peki, sürdürülebilir turizm nedir? Sürdürülebilir turizm ilkeleri nelerdir?
Sürdürülebilir Turizm Nedir?
Sürdürülebilir turizmi kısaca “turistlerin, turizm endüstrinin, çevrenin ve ev sahibi toplulukların mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran; tüm turistik faaliyetlerin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerini dikkate alan turizm” şeklinde tanımlamak mümkündür.
Sürdürülebilir turizm, turizmin özel bir kolu değil; tüm turizm sektörünü yönlendirmesi gereken bir yaklaşım olarak ele alınmalıdır. Çünkü turizmde sürdürülebilirlik, sadece çevrenin korunması için değil, sektörün geleceği için de son derece önemlidir.
Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Organizasyonu (UNWTO), sürdürülebilir turizmin amaçlarını şu şekilde özetler:
- Temel ekolojik süreçleri sürdürerek ve doğal miras ile biyoçeşitliliğin korunmasına yardımcı olarak, turizm gelişiminde kilit bir unsur oluşturan çevresel kaynakların optimal kullanımını sağlamak.
- Ev sahibi toplulukların sosyo-kültürel özgünlüğüne saygı göstermek, yerleşik ve yaşayan kültürel mirasları ile geleneksel değerleri korumak, kültürler arası anlayış ve hoşgörüye katkıda bulunmak.
- Sürdürülebilir, uzun vadeli ekonomik operasyonlar sağlamak, istikrarlı istihdam ve gelir getirici fırsatlar yaratmak, ev sahibi topluluklar için sosyal hizmetler de dahil olmak üzere tüm paydaşlara adil sosyo-ekonomik faydalar sağlamak, yoksulluğun azaltılmasına katkıda bulunmak.
Sürdürülebilir Turizmin İlkeleri Nelerdir?
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO), 2005’te ortak yayınladıkları rehber ile sürdürülebilir turizm için 12 ilke belirlediler. Bu rehberde sıralanan sürdürülebilir turizm ilkeleri şunlardır:
- Ekonomi̇k Süreklilik: Turizm destinasyonlarının ve girişimlerinin, uzun vadede gelişmeye ve fayda sağlamaya devam edebilmeleri için ekonomik sürdürülebilirliklerini ve rekabet güçlerini korumak.
- Yerel Refah: Turizmin ev sahibi destinasyonlara katkısını artırmak için ziyaretçilerin yerel harcama oranlarını artırmak.
- İstihdam Kalitesi: Irk, cinsiyet, engellilik gibi konularda ayrımcılık yapmadan, ücret seviyesini ve hizmet kalitesini iyileştirerek turizm sektörünün yarattığı ve desteklediği yerel işlerin sayısını ve kalitesini artırmak.
- Sosyal Eşitlik: Turizmden elde edilen ekonomik ve sosyal faydaların topluma yaygın ve adil bir şekilde dağıtılmasını sağlamak, ekonomik ve sosyal olarak dezavantajlı kesime sağlanan fırsatları, gelir ve hizmetleri iyileştirmek.
- Ziyaretçi Memnuniyeti: Cinsiyet, ırk, engellilik veya farklı bir ayrım gözetmeden tüm ziyaretçilere güvenli ve tatmin edici bir deneyim sağlamak.
- Yerel Kontrol: Yerel topluluklarıın kendi bölgelerindeki turizmin yönetimi ve gelişimi için diğer paydaşlarla istişare halinde, planlama ve karar verme süreçlerine katılımlarını sağlamak.
- Toplumsal Refah: Sosyal bozulma ve istismarı önleme koşuluyla yerel toplulukların sosyal yapı ve kaynaklara, fırsatlara ve yaşam destek sistemlerine erişimlerini sağlayarak yaşam kalitelerini sürdürmek ve artırmak.
- Kültürel Zenginlik: Ev sahibi toplulukların tarihi miraslarına, otantik kültürlerine, geleneklerine ve çeşitliliklerine saygı duymak ve onları zenginleştirmek.
- Fiziksel Bütünlük: Hem kentsel hem de kırsal alanların peyzaj kalitesini korumak, zenginleştirmek; çevrenin fiziksel ve görsel bozulmasını önlemek.
- Biyolojik Çeşitlilik: Doğal alanların, habitatların ve vahşi yaşamın korunmasını desteklemek, bunlara verilen zararı en aza indirmek.
- Kaynak Verimliliği: Turizm tesisleri ile hizmetlerinin geliştirilmesinde ve işletilmesinde kısıtlı, yenilenemeyen kaynakların kullanımını en aza indirmek.⦁
- Çevresel Saflık: Turizm işletmelerinden ve ziyaretçilerden kaynaklanan hava, su ve kara kirliliğini, atık üretimini en aza indirmek.
Ekolojik Açıdan Sürdürülebilir Turizmin Önemi
Tüm dünyada örnekleri giderek çoğalan sürdürülebilir turizm uygulamaları; ekonomik, kültürel, sosyal ve ekolojik etkileri beraberinde getirir. Sürdürülebilir turizmin ekolojik etkilerinin başında yerel ve doğal kaynakların verimli kullanımı gelir. Bu sayede enerji tüketiminde ve karbon emisyonlarında azalma sağlanır. Ayrıca sürdürülebilir turizm, toplumun farklı katmanlarında çevre bilincinin oluşmasını destekler.
İklim krizi ile etkili mücadele ve daha iyi bir çevre için sürdürülebilir turizm yaklaşımını desteklemek kaçınılmazdır. Siz de gezegenimizin geleceğine katkıda bulunmak için hayatın her alanındaki sürdürülebilirlik trendlerini takip edebilir, karbon ayak izinizi azaltmak için Geleceğe Orman projesinin bir parçası olabilirsiniz. Geleceğe Orman projesi hakkında bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
