9 Aralık, Miladi takvime göre yılın 343. (artık yıllarda 344.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 22.
Demiryolu
- 9 Aralık 1871 Edirne ve çevresindeki şiddetli yağıştan demiryolu hatları tahrip oldu.
- 1938 – Ankara Garı, hizmete açıldı.
Olaylar
- 1835 – Teksas Devrimi: Teksas Ordusu, San Antonio’yu ele geçirdi.
- 1851 – Montréal’da, YMCA’nin Kuzey Amerika’daki ilk şubesi açıldı.
- 1893 – İstanbul’da günlerce süren soğuk hava yüzünden Haliç dondu.
- 1905 – Fransa’da din ve devlet işlerini birbirinden ayıran yasa kabul edildi.
- 1905 – İlk iki günü barışçıl geçen Moskova Ayaklanması‘nda silahlı sokak çatışmaları başladı.
- 1917 – I. Dünya Savaşı: Kudüs, General Edmund Allenby tarafından ele geçirildi.
- 1941 – II. Dünya Savaşı: Çin Cumhuriyeti, Küba, Guatemala ve Filipinler Topluluğu; Japonya ve Nazi Almanyası’na savaş ilan etti.
- 1946 – Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi’nin ikinci aşaması “Doktorlar’ın Duruşmaları”yla başladı. Bu duruşmalarda insanlar üzerinde deneyler yapan Nazi doktorlar yargılandılar.
- 1949 – Birleşmiş Milletler, Kudüs’te yönetimi aldı.
- 1950 – Soğuk Savaş: Harry Gold, II. Dünya Savaşı sırasında, atom bombasının sırlarını Sovyetler Birliği’ne verdiği için 30 yıl hapisle cezalandırıldı.
- 1953 – General Electric, tüm Komünist personelini işten atacağını ilan etti.
- 1961 – Tanganika Cumhuriyeti, Birleşik Krallık’tan bağımsızlığını kazandı. Ülke, 26 Nisan 1964 tarihinde Zanzibar ve Pemba Halk Cumhuriyeti ile birleşerek günümüzde de varlığını sürdüren Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti’ni oluşturmuştur.
- 1965 – Nikolay Podgorni, Sovyetler Birliği Devlet Başkanı oldu.
- 1966 – Barbados, Birleşmiş Milletler’e üye oldu.
- 1971 – Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşmiş Milletler’e üye oldu.
- 1987 – İsrail-Filistin çatışmaları: Gazze Şeridi ve Batı Şeria’da Birinci İntifada başladı.
- 1990 – Solidarność (Bağımsız Özerk İşçi Sendikası “Dayanışma”) hareketinin lideri, Lech Wałęsa Polonya’da başkanlık seçimlerini kazandı.
- 1992 – Birleşik Krallık Prensi Charles ve Prenses Diana ayrıldıklarını açıkladılar.
- 1995 – Nâzım Hikmet’in “Rüzgâra Karşı Yürüyen Adam” heykeli, Kültür Bakanı Fikri Sağlar’ın da katıldığı törenle Ankara Atatürk Kültür Merkezi bahçesine yerleştirildi.
- 2002 – Endonezya Hükümetiyle, Aceh’teki ayrılıkçılar arasında 26 yıllık savaşı sona erdiren antlaşma imzalandı.
- 2002 – Amerika Birleşik Devletleri’nin ve Dünyanın ikinci büyük havacılık şirketi United Airlines, konkordato başvurusunda bulundu.
- 2004 – Kanada Anayasa Mahkemesi, eş cinsel evliliklerin Anayasaya uygun olduğu kararını verdi.
Doğumlar
- 1447 – Chenghua, Çin İmparatoru (ö. 1487)
- 1594 – II. Gustaf Adolf, 1611’den 1632’ye kadar İsveç Krallığı’nı yöneten hükümdar (d. 1632)
- 1608 – John Milton, İngiliz şair (ö. 1674)
- 1705 – Faustina Pignatelli, İtalyan matematikçi ve bilim insanı (ö. 1769)
- 1751 – Parmalı Maria Luisa, İspanya kraliçesi (ö. 1819)
- 1842 – Pyotr Alekseyeviç Kropotkin, Rus yazar ve anarşizm kuramcısı (ö. 1921)
- 1868 – Fritz Haber, Alman kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1934)
- 1883 – Aleksandros Papagos, Yunan asker ve siyasetçi (ö. 1955)
- 1895 – Dolores Ibárruri, İspanyol komünist lider (“La Pasionaria” lakabıyla tanınan ve İspanya İç Savaşı’nda “Geçemeyecekler!” (İspanyolca: ¡No pasarán!) sloganının yaratıcısı) (ö. 1989)
- 1901 – Ödön von Horváth, Almanca yazan, Macaristan vatandaşı tiyatro ve roman yazarı (ö. 1938)
- 1901 – Jean Mermoz, Fransız pilot (ö. 1936)
- 1902 – Margaret Hamilton, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1985)
- 1905 – Dalton Trumbo, Amerikalı romancı ve senaryo yazarı (ö. 1976)
- 1911 – Broderick Crawford, Amerikalı aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1986)
- 1914 – Max Manus, Norveçli direnişçi (II. Dünya Savaşı sırasında) (ö. 1996)
- 1915 – Elisabeth Schwarzkopf, Alman opera şarkıcısı (ö. 2006)
- 1916 – Adnan Veli Kanık, Türk mizah yazarı ve gazeteci (ö. 1972)
- 1916 – Kirk Douglas, Amerikalı oyuncu (ö. 2020)
- 1922 – Semavi Eyice, Türk Bizantolog ve sanat tarihçisi (ö. 2018)
- 1925 – Atıf Yılmaz, Türk film yönetmeni (ö. 2006)
- 1926 – David Nathan, İngiliz gazeteci (ö. 2001)
- 1926 – Henry Way Kendall, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1999)
- 1929 – John Cassavetes, Amerikalı film yönetmeni ve oyuncu (ö. 1989)
- 1934 – Judi Dench, İngiliz oyuncu
- 1941 – Beau Bridges, Amerikalı oyuncu
- 1941 – Mehmet Ali Birand, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2013)
- 1944 – Roger Short, İngiliz diplomat (ö. 2003)
- 1948 – Turgay Kıran, Türk iş adamı ve eski Galatasaray yöneticisi
- 1953 – John Malkovich, ABD’li oyuncu, yönetmen ve yapımcı
- 1955 – Janusz Kupcewicz, Leh futbolcu
- 1956 – Jean-Pierre Thiollet, Fransız yazar
- 1961 – Beril Dedeoğlu, Türk akademisyen, yazar ve siyasetçi (ö. 2019)
- 1962 – Felicity Huffman, ABD’li oyuncu
- 1963 – Masako, Japon İmparatoriçesi
- 1964 – Paul Landers, Alman müzisyen
- 1969 – Ayşe Arman, Türk gazeteci
- 1969 – Bixente Lizarazu, Fransız futbolcu
- 1970 – Kara DioGuardi, Amerikalı söz yazarı, yapımcı ve şarkıcı
- 1972 – Reiko Aylesworth, Amerikalı oyuncudur
- 1972 – Annalise Braakensiek, Avustralyalı manken ve oyuncu
- 1972 – Tré Cool, Amerikalı baterist
- 1972 – Frank Edwin Wright III (diğer adı Tre Cool), Alman baterist
- 1974 – Pippa Bacca, İtalyan sanatçı ve aktivist (ö. 2008)
- 1977 – Imogean Heap, Britanyalı şarkıcı ve söz yazarı
- 1980 – Simon Helberg, Amerikan oyuncu ve komedyen
- 1980 – Ryder Hesjedal, emekli Kanadalı dağ bisikleti ve yol bisikleti yarışçısı
- 1983 – Neslihan Demir Darnel, Türk voleybolcu
- 1983 – Dariusz Dudka, Polonyalı eski futbolcudur
- 1987 – Hikaru Nakamura, Amerikalı bir profesyonel satranç oyuncusudur
- 1988 – Kwadwo Asamoah, Ganalı futbolcudur
- 1990 – Bora Cengiz, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1991 – Choi Minho, Güney Koreli şarkıcı, rapçi ve oyuncu
- 2001 – Ayşe Begüm Onbaşı, Türk aerobik jimnastikçi
Ölümler
- 638 – I. Sergios, Konstantinopolis (İstanbul) Patriği (d. ?)
- 1107 – Ebu’l Vefa el-Bağdadi, Vefâ’îyye tarikâtının kurcusu (d. 1026)
- 1437 – Sigismund, Kutsal Roma İmparatoru oldu (d. 1368)
- 1565 – IV. Pius, 25 Aralık 1559 – 9 Aralık 1565 döneminde Papalık yapmıştır (d. 1499)
- 1641 – Anthony van Dyck, Flaman ressam (d. 1599)
- 1669 – IX. Clemens, 20 Haziran 1667 – 9 Aralık 1669 arasında Papa (d. 1600)
- 1674 – Edward Hyde, İngiliz devlet adamı ve tarihçi (d. 1609)
- 1718 – Vincenzo Coronelli, Matematik ve coğrafya öğrenimi gören Fransisken rahip (d. 1650)
- 1761 – Tarabai, Maratha Konfederasyonu’nun ilk ve tek kraliçesidir (d. 1675)
- 1854 – Almeida Garrett, Portekizli şair, oyun yazarı, romancı, siyaset adamı (d. 1799)
- 1916 – Natsume Soseki, Japon romancı (d. 1867)
- 1919 – Władysław Kulczyński, Polonyalı biyolog, araknolog, taksonomist, dağcı ve öğretmen (d. 1854)
- 1920 – Mollie McConnell, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1865)
- 1941 – Eduard von Böhm-Ermolli, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu mareşali (d. 1856)
- 1945 – Yun Chi-ho, Koreli eğitimci, bağımsız aktivist ve siyasetçi (d. 1864)
- 1946 – Emir Şekib Arslan, Lübnanlı yazar, politikacı ve fikir adamı (d. 1869)
- 1954 – Abdülkadir Udeh, Mısırlı hukukçu ve Müslüman Kardeşler teşkilâtının önde gelen liderlerinden (d. 1907)
- 1957 – Ali İhsan Sabis, Türk asker ve siyasetçi (d. 1882)
- 1967 – Hasan Cemil Çambel, Türk asker, siyasetçi ve Türk Tarih Kurumu eski Başkanı (d. 1879)
- 1968 – Harry Stenqvist, İsveçli bisikletçi (d. 1893)
- 1968 – Enoch L. Johnson, Amerikalı politik patron, şerif, iş adamı ve haraçcı (d. 1883)
- 1970 – Artyom Mikoyan, Sovyet Ermeni bir uçak tasarımcısı (d. 1905)
- 1971 – Ralph Bunche, Amerikalı siyaset bilimci ve diplomat (Filistin’deki barış çalışmalarıyla Nobel Barış ödülü alan BM görevlisi (d. 1903)
- 1988 – Radife Erten, Türk bestekâr ve koro şefi (d. 1924)
- 1991 – Berenice Abbott, Amerikalı fotoğrafçı (d. 1898)
- 1996 – Mary Leakey, İngiliz arkeolog (d. 1913)
- 1997 – Zehra Yıldız, Türk soprano (d. 1956)
- 2004 – Fevzi Akkaya, Türk mühendis, STFA Grubu kurucularından (d. 1907)
- 2005 – György Sándor, Macar piyanist (d. 1912)
- 2013 – Eleanor Parker, Amerikalı aktris (d. 1922)
- 2016 – Coral Atkins, İngiliz oyuncu (d. 1936)
- 2017 – Leonid Bronevoy, Nika Ödülü sahibi Sovyet-Rus oyuncu (d. 1928)
- 2018 – Yigal Bashan, İsrailli şarkıcı, aktör, söz yazarı ve bestecidir (d. 1950)
- 2018 – Riccardo Giacconi, İtalyan asıllı Amerikalı fizikçi (ö. 1931)
- 2019 – Marie Fredriksson, İsveçli pop-rock müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1958)
- 2019 – May Stevens, Amerikalı feminist sanatçı, politik eylemci, eğitimci ve yazar (d. 1924)
- 2019 – Imre Varga, Macar heykeltıraş, ressam, tasarımcı ve grafik sanatçısı (d. 1923)
- 2020 – V. J. Chitra, Hint aktris, dansçı, model ve televizyon sunucusu (d. 1992)
- 2020 – Gordon Forbes, Güney Afrikalı profesyonel tenis oyuncusu ve yazar (d. 1934)
- 2020 – Vyaçeslav Kebiç, Belarus bir siyasetçi (d. 1936)
- 2020 – Paolo Rossi, İtalyan futbolcu (d. 1956)
- 2020 – Muhammed Yezdi, İranlı bir din adamı (d. 1931)
Tatiller ve özel günler
- Dünya Yolsuzlukla Mücadele Günü
- Fırtına: Karakış Fırtınası
