Bilim adamları, Trabzon Stadyumu’ndan sonra, Or-Gi Havalimanı’nın bulunduğu dolgu alanında da çökmeler olduğunu kanıtladı. Tamamen deniz doldurularak inşaa edilen Ordu-Giresun Havalimanı 2015 yılında hizmete girmişti.
Avrupa Uzay Ajansı’nın Sentinel-1 uydusuyla bir buçuk yıl boyunca dolgu alanı izleyen bilim adamları havalimanının bulunduğu alanın kuzeyinde çökme, güneyinde yükselme tespit etti.
Sözcü’den Yusuf Demir’in haberine göre;” Hacettepe Üniversitesi’nden Doç. Dr. Saygın Abdikan ve Bülent Ecevit Üniversitesi’nden Dr. Çağlar Bayık tarafından hazırlanan makalede şu tespitlere yer verildi:
Grafik, havalimanındaki deformasyonu gösteriyor. Uzmanlar zeminin bütün halinde değil de yer yer çökmesi ya da yükselmesinin üst yapıda kırıcı etkiye neden olduğunu kaydediyor.
Grafikteki renk farkları da havalimanının bulunduğu dolgu alanının bütün halinde hareket etmediğini gösteriyor.
Yüzey Deformasyonu Belirlendi
Bu çalışmada 2011 yılında temeli atılıp 2015 yılında faaliyete geçen Ordu-Giresun Havalimanı’nın yüzey deformasyonu belirlenmiştir.
19 Ay Boyunca Uydudan İzlendi
Bu amaçla Avrupa Uzay Ajansı’na ait Sentinel-1A/B uydu görüntüleri, PSI tekniği ile zaman serileri analiz edilmiştir.
Kırmızı bölgeler çökmeyi koyu maviye gidildikçe yükselmeleri gösteriyor. Grafiğe göre deniz tarafı çökme eğilimindeyken, kara tarafı yükseliyor.
Yılda 14 Mşlşmetre Çöküyor 9 Milimetre Yükseliyor
Gerçekleştirilen analiz sonucunda Ağustos 2017 ve Şubat 2019 tarihleri arasında Ordu-Giresun Havalimanı’ndaki deformasyon miktarı yaklaşık -14 ila +9 mm arasında olduğu belirlenmiştir.
Arazinin Temelleri Hareketli
Ordu-Giresun Havalimanı’nın inşa edildiği deniz üzerine dolgu ile inşa edilen arazinin temelleri yerleşime duyarlı ve jeolojik olarak hareketli bir yapıya sahiptir.
Bakanlık Sağlam Diyor Ama
Ulaştırma Bakanlığı (2012) raporuna göre alanın sağlam bir zemin özelliği göstereceği ve zamana bağlı bir oturma probleminin olmayacağı belirtilmiştir. Yapılan çalışmaya göre beklenti olmamasına rağmen hareket gözlenmektedir. Hareket genel olarak havalimanı kuzey bölgelerinde çökmeler şeklinde belirlenirken, güney bölümlerinde ise yükselmenin daha baskın olduğu fakat yer yer çökmeler şeklinde meydana geldiği belirlenmiştir.
İzlenmesi Hayati Öneme Sahip
Bu durum özellikle nüfusu fazla olan alanlarda olumsuz etkilere sebep olabilmektedir. Bu tür alanlar üzerine inşa edilen havalimanlarında işletme güvenliğinin sağlanması kamu güvenliği açısından oldukça hayati bir öneme sahiptir ve bu güvenliğin sağlanması için bölgesel ölçekte yüzey deformasyonu izlenmelidir. Bu yapının deformasyonunun izlenmesi ve görüntülenmesi oldukça önemlidir.
‘’Dolgu yapıldıktan sonra en az bir yıl izlenmeli’’
Bu verilerin ne anlama geldiğini 45 yıldır bölgede çalışmalar yürüten Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin duayen öğretim üyelerinden emekli jeoloji uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş SÖZCÜ’ye açıkladı:
- Uluslararası hakemli dergide yayınlanan bu bilimsel çalışmanın verileri çok açık. Akyazı nasıl çöküyorsa Ordu ve Giresun Havalimanı da aynı şekilde çöküyor.
- İki alanın da kıyı jeolojisi aynı. Dolgu sistemi aynı olduğu için hatalar tekrar ediyor. Her iki dolgunun da kuzeyi yani deniz tarafı çöküyor, kara tarafı yükseliyor.
- Görünen o ki bugün o dolgular üzerinde yapılan hastane, stadyum, havalimanların geleceği risk altında.
- Deformasyonların hemen farkedilmemesi uzun yıllarda ortaya çıkması siyasi istismarlara neden oluyor. Daha kısa zamanda daha ucuza mal etmeye çalışıyoruz.
- Akyazı’da da Ordu-Giresun’da da dolguyu yapar yapmaz üzerine üst yapıyı kurduk. En az bir yıl uydudan bu dolguların ne şekilde oturduğuna anladıktan sonra dolgunun stabilitesi belirlendikten sonra üst yapıda statik hesapların yapılması lazım.
- Rize 1960’larda aynı sistemle dolduruldu. O gün o denizi dolduran belediye başkanının neredeyse heykelini dikeceklerdi. Aynı Rize halkı bugün perişan durumda. Rize bugün batan bir şehir.
- Bu hataları yapmaya devam edersek, gelecek nesle, kaderi belli olmayan dolgu alanları ve yapıları bırakacağız. Bu milletin de parası boşuna gitmiş olacak. Uluslararası düzeyde dolgu yönetmeliği yapmamız lazım.
