RayHaber - Tarihte Bugün : I. Dünya Savaşı Gelibolu Muharebeleri Başladı

Tarihte Bugün : I. Dünya Savaşı Gelibolu Muharebeleri Başladı - RayHaber

19 Şubat, Miladi takvime göre yılın 50. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 315.

Demiryolu

19 Şubat 1847 Viyana Sefiri Sadık Rifat Paşa, Babıâli’ye sunduğu layihada ziraatın gelişmesi ve ürünün pazarlara ulaştırılması için demiryollarının yapılması gerektiğini bildirdi.

Olaylar

1600 – Peru’daki Huaynaputina yanardağı, Güney Amerika tarihindeki en şiddetli patlamayla püskürdü.
1807 – Eski Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı Aaron Burr, vatana ihanet iddiasıyla tutuklandı.
1861 – Rusya’da toprağa bağlı kölelik yasaklandı.
1878 – Thomas Edison, fonografın patentini aldı.
1881 – Kansas’ta tüm alkollü içecekler yasaklandı.
1913 – Pedro Lascuráin, saat 17:15’te Meksika’nın 34. Başkanı oldu, saat 18:00’de ise istifa etti.
1915 – I. Dünya Savaşı: Gelibolu muharebeleri başladı.
1915 – İtilaf devletleri’nin Çanakkale’ye denizden yaptıkları saldırı püskürtüldü.
1925 – Telsiz tesisi hakkındaki kanun çıktı. Türkiye’de radyonun kurulması TBMM’de kabul edildi.
1928 – Amacı yoksul kadınlara yardım etmek olan “Himaye-i Etfal Kadın Yardım Cemiyeti” kuruldu. Cemiyetin adı 1938’de Yardım Sevenler Derneği olarak değiştirildi. Mevhibe İnönü, derneğin fahri Başkanıydı.
1932 – Halkevleri kuruldu. 1951’de Demokrat Parti Hükûmeti tarafından kapatıldı.
1945 – II. Dünya Savaşı-Iwo Jima Muharebesi: Yaklaşık 30.000 ABD askeri Batı Pasifik’teki Iwo Jima adasına çıktı. Japon Ordusunun şiddetli direnişi ile karşılaşan ABD Birlikleri, Ada’da kontrolü ancak bir ay sonra sağlayabildiler.
1947 – İstanbul’da et giderek pahalılaşıyor; İstanbul Belediyesi, halkı et boykotuna çağırdı.
1956 – Türkiye-Macaristan millî futbol maçı, Mithatpaşa Stadı’nda oynandı. Türkiye, Macaristan’ı 3-1 yendi.
1957 – Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ilk kadın doktor subayı Sema Aran, göreve başladı.
1959 – Londra Konferansı sona erdi. Birleşik Krallık Kıbrıs’ın bağımsızlığını tanıdı. Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan, Kıbrıs’ta garantör devlet oldu. Bağımsızlığın resmi olarak ilan edilmesi ise 16 Ağustos 1960’ta oldu.
1972 – Güvenlik güçleri, sabaha karşı Fındıkzade ve Arnavutköy’de operasyonlar düzenledi. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) üyesi, Ulaş Bardakçı öldürüldü.
1975 – Devlet Sinema Televizyon Enstitüsü kuruldu.
1978 – Larnaka Uluslararası Havaalanındaki bir uçak kaçırma olayına, Kıbrıslı yetkililerden izin almaksızın müdahale etmeye kalkan Mısır Komando Birliğinin 15 üyesi, Kıbrıs Millî Muhafızları tarafından öldürüldü.
1979 – Türkiye’de 12 Eylül 1980 Darbesi’ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Kartal’da eski MHP ilçe başkanı, Ankara’da bir polis, Mersin’de ve Tarsus’ta sağ görüşlü 2 kişi öldürüldü. Bursa’da TOFAŞ’ın buhar santrali havaya uçuruldu. İstanbul’da çeşitli yerlere 30 bombalı pankart asıldı. Eskişehir’de MHP, Ülkücü Gençlik Derneği ve Tabipler Odası binaları bombalandı. Kars’ta vali konağı dâhil 4 yere bomba atıldı.
1985 – İspanya Havayollarına ait Boeing 747 tipi bir yolcu uçağı, Oiz dağlarına (İspanya) çarparak düştü: 148 kişi öldü.
1985 – William J. Schroeder, yapay kalp takıldıktan sonra hastaneden taburcu edilip evine gönderilebilen ilk hasta oldu.
1985 – Türk aktör Haluk Bilginer’in de rol aldığı BBC pembe dizisi, ünlü EastEnders’ın ilk bölümü İngiltere’de yayımlandı. Dizi hâlen devam etmektedir.
1985 – Cumhurbaşkanı Kenan Evren, bozuk ilaç yapanlar için “Bu adamların kafasını koparmak lazım” dedi.
1986 – SSCB, Mir uzay istasyonu’nu uzaya gönderdi.
1987 – Son 3,5 yılda 240 yayın hakkında toplatma kararı verildiği açıklandı. Alınan bilgiye göre 1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu’nun yeni metninin yürürlüğe girdiği 12 Mart 1986’dan itibaren, sadece İstanbul’da 5 günlük gazete ile 12 haftalık ve aylık dergi aleyhine, 57 “muzır davası” açıldı.
1989 – Asil Nadir, Günaydın gazetesi ve Gelişim Yayınları’ndan sonra Güneş gazetesini de satın aldı.
1994 – Adalar Belediye Başkanı ANAP’lı Recep Koç, Büyükada vapur iskelesinde uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü, iki kişi de yaralandı. Recep Koç’u, kaçak yapısını yıktırdığı Osman Özgen adlı bir vatandaşın öldürdüğü bildirildi.
1994 – Haftalık Newroz gazetesi yayımlanmaya başladı.
1994 – Libya’da şeriat uygulamasına geçildi; İslami takvim uygulanmaya başlandı.
1997 – İran’ın Ankara Büyükelçisi Bagheri, Sincan’da düzenlenen Kudüs gecesindeki konuşmaların ardından, artan tepkiler nedeniyle ülkesine gitti.
1997 – Başbakan Tansu Çiller, Meclis’te mal varlığı soruşturmasından aklandı.
1998 – Rusya’dan Türkiye’ye boru hattı ile doğalgaz getirecek olan Mavi Akım Projesi için müteahhit firmalar arasında anlaşma imzalandı.
2001 – Millî Güvenlik Kurulu’nun Çankaya Köşkü’nde yapılan Şubat ayı toplantısında, Başbakan Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile yaşadığı tartışma nedeniyle toplantıyı terk etti. (bkz. Anayasa kitapçığı krizi)
2008 – Küba lideri Fidel Castro, görevinden ayrıldığını açıkladı.
2020 – Hanau saldırısı: Almanya’nın Hessen eyaletindeki Hanau kentinde iki nargile salonunu hedef alan iki silahlı saldırıda fail dahil 11 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı.

Doğumlar

1473 – Mikolaj Kopernik, Polonyalı astronom (ö. 1543)
1618 – Johannes Phocylides Holwarda, Friz bir astronom, doktor ve filozof (ö. 1651)
1660 – Friedrich Hoffmann, Alman fizikçi ve kimyacı (ö. 1742)
1717 – David Garrick, İngiliz oyuncu, oyun yazarı, tiyatro yöneticisi ve yapımcısı (ö. 1779)
1817 – III. Willem, Hollanda Kralı (ö. 1890)
1821 – August Schleicher, Alman dilbilimci (ö. 1868)
1833 – Élie Ducommun, İsviçreli yazar (ö. 1906)
1843 – Leonardo de Mango, İtalyan ressam (ö. 1930)
1849 – Hans Dahl, Norveçli ressam (ö. 1937)
1850 – Richard Brewer, Amerikalı kovboy ve kanun kaçağı (ö. 1878)
1853 – Jodok Fink, Avusturyalı siyasetçi (ö. 1929)
1858 – Charles Eastman, Amerika yerlisi bir doktor, fizikçi, sosyal reformcu (ö. 1939)
1859 – Svante Arrhenius, İsveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1927)
1863 – Axel Thue, Norveçli matematikçi (ö. 1922)
1864 – Said Halim Paşa Osmanlı devlet adamı (ö. 1921)
1865 – Sven Hedin, İsveçli kâşif, coğrafyacı, topograf, jeopolitikçi, fotoğrafçı, gezi yazarı ve illüstratör (ö. 1952)
1869 – Hovhannes Tumanyan, Ermeni şair ve romancı (ö. 1923)
1869 – John Campbell, İngiliz eski futbolcu (ö. 1906)
1876 – Constantin Brâncuși, Rumen heykeltıraş ve çağdaş soyut heykelciliğin öncülerinden (ö. 1957)
1880 – Álvaro Obregón, Meksikalı asker ve devlet adamı (ö. 1928)
1886 – José Abad Santos, Filipinler Yüksek Mahkemesi Başyargıcı (ö. 1942)
1887 – Charles Lescat, Arjantinli vatandaş (ö. 1948)
1888 – José Eustasio Rivera, Kolombiyalı siyasetçi, yazar ve avukat (ö. 1928)
1888 – Franz Pfeffer von Salomon, Alman Sturmabteilung’un (SA) ilk komutanı (ö. 1968)
1890 – Kingorō Hashimoto, Japon asker ve siyasetçi (ö. 1957)
1893 – Cedric Hardwicke, İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1964)
1896 – André Breton, Fransız şair ve yazar (ö. 1966)
1900 – Yorgo Seferis, Yunan şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1971)
1911 – Merle Oberon, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1979)
1911 – Müfide İlhan, Türk öğretmen ve siyasetçi (ö. 1996)
1917 – Carson McCullers, Amerikalı yazar (ö. 1967)
1924 – Lee Marvin, Amerikalı aktör (ö. 1987)
1929 – Belkıs Dilligil, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1995)
1930 – John Frankenheimer, Amerikalı film yapımcısı ve yönetmen (ö. 2002)
1930 – Knut Risan, Norveçli ünlü bir oyuncu (ö. 2011)
1940 – Saparmurat Niyazov, Türkmenistan Devlet Başkanı (ö. 2006)
1941 – David Gross, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi
1943 – Tim Hunt, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi
1948 – Tony Iommi, İngiliz Rock müzisyeni (Black Sabbath)
1950 – Vecdi Sayar, Türk sinema eleştirmeni
1953 – Cristina Fernández de Kirchner, Arjantinli siyasetçi ve Arjantin Devlet Başkanı
1954 – Socrates, Brezilyalı futbolcu (ö. 2011)
1955 – Jeff Daniels, Amerikalı oyuncu
1956 – Roderick MacKinnon, Amerikalı biyolog ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
1964 – Çağlar Özel, Türk hukukçu ve akademisyen
1964 – Jennifer Doudna, Amerikalı biyokimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
1966 – Enzo Scifo, Belçikalı futbolcu
1966 – Justine Bateman, Amerikalı sinema oyuncusu
1967 – Benicio del Toro, Porto Rikolu oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcı
1974 – Lezley Zen, Amerikan porno yıldızı
1976 – Maxime Chattam, Fransız yazar
1977 – Gianluca Zambrotta, İtalyan futbolcu
1978 – Alioum Saidou, Kamerunlu futbolcu
1979 – Romina Belluscio, Arjantinli sunucu
1979 – Mariska, Fin rapçi
1992 – Georgi Milanov, Bulgar futbolcu
1998 – Lexii Alijai, Amerikalı rap şarkıcısı ve müzisyen (ö. 2020)
2001 – Lee Kang-in, Güney Koreli futbolcu
2004 – Millie Bobby Brown, İngiliz aktris

Ölümler

197 – Clodius Albinus, Roma Asisi (d. 150)
1123 – İrini Dukena, Bizans İmparatoru I. Aleksios’un karısı (d. 1066)
1709 – Tokugawa Tsunayoshi, Tokugawa Hanedanlığı’nın 5. şogunu (d. 1646)
1799 – Jean-Charles de Borda, Fransız matematikçi, fizikçi, sosyal bilimci ve denizci (d. 1733)
1837 – Georg Büchner, Alman oyun yazarı (d. 1813)
1847 – José Joaquín de Olmedo, Ekvador devlet başkanı, avukat, politikacı ve yazar (d. 1780)
1878 – Charles-François Daubigny, Fransız ressam (d. 1817)
1897 – Karl Weierstrass, Alman matematikçi (d. 1815)
1916 – Ernst Mach, Avusturya-Çek kökenli fizikçi ve felsefeci (d. 1838)
1927 – Georg Brandes, Danimarkalı eleştirmen ve bilim adamı (d. 1842)
1938 – Sabri Toprak, Türk siyasetçi, eski Tarım Bakanı ve Manisa Milletvekili (d. 1877)
1938 – Edmund Landau, Alman matematikçi (d. 1877)
1951 – André Gide, Fransız yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1869)
1952 – Knut Hamsun, Norveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1859)
1956 – Mithat Şükrü Bleda, Türk siyasetçi ve İttihat ve Terakki Partisi’nin son Genel Sekreteri (d. 1872)
1957 – Maurice Garin, Fransız bisikletçi (d. 1871)
1962 – Georgios Papanikolaou, Yunan patolog ve Pap smear testini keşfeden (d. 1883)
1972 – Ulaş Bardakçı, Türk devrimci ve THKP/C’nin kurucularından (d. 1947)
1980 – Bon Scott, Avustralyalı müzisyen (AC/DC) (d. 1946)
1986 – Adolfo Celi, İtalyan oyuncu (d. 1922)
1987 – Yurdaer Doğulu, Türk müzisyen (d. 1941)
1993 – Yaman Okay, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1951)
1994 – Derek Jarman, İngiliz sinema yönetmeni (d. 1942)
1997 – Alaattin Şensoy, Türk besteci (d. 1932)
1997 – Deng Xiaoping, Çinli lider (d. 1904)
2000 – Friedensreich Hundertwasser, Avusturyalı ressam ve mimar (d. 1928)
2001 – Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (d. 1913)
2001 – Charles Trenet, Fransız şarkıcı (d. 1913)
2002 – Sylvia Rivera, Amerikalı transgender eylemci idi (d. 1951)
2009 – Ayhan Aydan, Türk opera sanatçısı (Adnan Menderes ile yaşadığı yasak aşkla gündeme gelen) (d. 1924)
2012 – Vitali Vorotnikov, Sovyet siyasetçi (d. 1926)
2013 – Robert Coleman Richardson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1937)
2014 – Kresten Bjerre, Danimarkalı eski millî futbolcu ve teknik direktördür (d. 1946)
2014 – Valeri Kubasov, Sovyet/Rus kozmonottur (d. 1935)
2015 – Harris Wittels, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve müzisyen (d. 1984)
2016 – Tamerlan Aguzarov, Rus politikacı bürokrat (d. 1963)
2016 – Umberto Eco, İtalyan dil bilimci ve yazar (d. 1932)
2016 – Harper Lee, Amerikalı yazar (d. 1926)
2017 – Xavier Beulin, Fransız sanayici ve iş adamı (d. 1958)
2017 – Larry Coryell, Amerikalı caz müzisyeni ve gitaristi (d. 1943)
2017 – Kaci Kullmann Five, Norveçli iş kadını, yönetici ve siyasetçidir (d. 1951)
2017 – Danuta Szaflarska, Polonyalı oyuncu (d. 1915)
2017 – İgor Şafareviç, Sovyet-Rus matematikçi ve aktivist (d. 1923)
2017 – Chris Wiggins, İngiltere doğumlu Kanadalı aktör ve seslendirme sanatçısı (d. 1931)
2017 – Marilyn B. Young, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1937)
2018 – Teresa Gisbert Carbonell, Bolivyalı mimar ve sanat tarihçisidir (d. 1926)
2018 – Engin Geçtan, Türk psikiyatrist ve yazar (d. 1932)
2018 – Sergey Litvinov, Rus eski atlet (d. 1958)
2018 – Daniel Peredo, Perulu spor gazeteci (d. 1969)
2018 – Charles Pence Slichter, Amerikalı fizikçidir (d. 1924)
2019 – Marie-Claire Bancquart, Fransız şair, deneme yazarı, profesör ve edebiyat eleştirmeni (d. 1932)
2019 – Dick Boushka, Amerikalı eski profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1934)
2019 – Giulio Brogi, İtalyan oyuncu (d. 1935)
2019 – Karl Lagerfeld, Alman moda tasarımcısı (d. 1933)
2019 – Don Newcombe, Eski Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusudur (d. 1926)
2019 – Fikret Ünlü, Türk siyasetçi (d. 1943)
2020 – Beatriz Bonnet, Arjantinli aktris ve komedyen (d. 1930)
2020 – Heather Couper, 1984-1986 yılları arasında İngiliz Astronomi Derneği başkanı (d. 1949)
2020 – Hector, Fransız şarkıcı (d. 1946)
2020 – Pop Smoke, Amerikalı rapçi (d. 1999)
2021 – Đorđe Balašević, Sırp-Yugoslav şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1953)