Protez cerrahi alanında en sık uygulanan cerrahi tedavi yöntemleri arasında diz protezi ameliyatı yer almaktadır. İleri derece de hastalıklı dizlerde ağrının giderilmesi ve dizin fonksiyonunu geri kazanması amacıyla protez ameliyatı uygulanmaktadır. Ortopedi hekimleri tarafından gerçekleştirilen protez ameliyatında hasar gören eklem, özel metal alaşımlardan ve diğer bileşenlerden oluşan protez ile yer değiştirilir. Hastanın dizine monte edilen protez diz ekleminin görevini üstlenir.
Diz Protezi Ameliyatı Öncesi Neler Yapılmalıdır?
Özellikle ileri yaş hastalarda kireçlenmeye bağlı olarak oluşan diz ağrılarının hastanın hayatını olumsuz yönde etkilemesi ve diğer tedavi seçeneklerinden sonuç alınmaması durumunda hastaya son çare olarak diz protez ameliyatı uygulanır. Protez ameliyatı öncesinde hastanın şikâyetleri dinlenir ve hasta muayene edilir. Hastanın mevcut hastalığına eşlik eden ek hastalıkları varsa bu hastalıklar ile ilgilide kontroller yapılır.
Ameliyat kararı verilmeden önce hastanın diz hareket genişliği ve bacağın durumunu değerlendirilmek amacıyla fiziki muayene yapılır. Çeşitli radyolojik görüntülemeler ile dizdeki tahribatın şekil bozukluğunun derecesi belirlenir. Hastada enfeksiyon olup olmadığı diğer branşlardaki hekimlerin kontrolü sonrası ortaya çıkar. Eğer hastada enfeksiyon varsa öncelikli olarak enfeksiyon giderilir sonrasında ameliyat gerçekleştirilir.
Diz Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Şişmanlık, romatizmal hastalıklar nedeniyle yıpranan ve aşınan diz eklemi ilerleyen süreçte ağrılara ve hareket kaybına neden olabilir. Hastaya uygulanan ilaç tedavisi, fizik tedavi gibi yöntemlerin yetersiz kalması durumunda başvurulan diz protezi ameliyatında uygulanılacak protez çeşidine karar verilmektedir. Dizin sadece bir kısmı bozuk ise hastaya yarım diz protezi uygulanır. Yarım diz protezleri diz bağları sağlam olan hastalarda dizin en çok hastalanan bölgesi olan iç tarafa yapılır. Dizin birden fazla bölümünün hasar görmesi durumunda hastaya total diz protezi uygulanmaktadır.
Diz protez ameliyatı belden aşağıyı uyuşturma veya genel anestezi altında gerçekleştirilir. Açık cerrahi yöntem ile yapılan diz protezi operasyonunda bozulmuş, aşınmış ve yıpranmış olan eklem yüzeyleri temizlenir. Kemiklerin uçlarındaki alanlar çıkarılarak kemiğin üzerine protez konur. Yerleştirilen protez sayesinde kemik teması kesilir ve ağrı ortadan kalkar.
Diz Protezi Ameliyatı Kaç Saat Sürer?
Ameliyat süresi çeşitli faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterse de genellikle 45 dakika ve 1 saat içerisinde operasyon tamamlanmaktadır. İki dizinde de sorun olan hastaların şikâyetlerine ve yapılan tetkiklere bağlı olarak aynı anda iki dize cerrahi operasyon yapılabilir. İki taraflı diz protezi uygulanan hastanın ihtiyacına yönelik olarak total diz protezi ya da yarım diz protezi yapılabilir. Bu durum diz protezi ameliyatının süresini de etkileyebilir.
Diz Protezi Ameliyatı Riskli Bir Operasyon Mudur?
Her cerrahi operasyon kendi çerisinde çeşitli riskleri barındırmaktadır. Bu sebeple diz protezi ameliyatlarının da bir takım riskleri bulunur. Pıhtı oluşması, enfeksiyon meydana gelmesi gibi riskler her ameliyatta yer alan risklerdendir. Mevcut koruyucu yöntemlerle oluşabilecek risklerin önüne geçilmektedir. Ameliyattan önce enfeksiyon odaklarına dikkat edilerek ve ameliyat sonrası yaranın dikkatlice bakımının yapılması enfeksiyon riskini de en aza indirmektedir. Protezlerde görünen riskler arasında zaman içerisinde protezin gevşemesi de yer alır. Protezin gevşemesinin önüne geçilebilmesi için hastanın kilo vermesi ve düzenli olarak egzersiz yapması gerekir.
Diz Protezi Ameliyatı Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
Hastanın ihtiyacına yönelik olarak ortopedi cerrahları tarafından hastaya uygulanan farklı tip diz protezleri bulunmaktadır. Hastaya uygulanan diz protezlerinin uzun ömürlü olabilmesi ve ameliyat sonrası oluşabilecek komplikasyonların önüne geçilebilmesi için hastanın ameliyat sonrası uyması gereken bazı kurallar bulunmaktadır. Diz protezi ameliyatı sonrası hastanın hasarlı diz eklemine yerleştirilen ve dizin görevini üstlenen yapay protezi zorlayacak hareketlerden kaçınılmalıdır. Namaz kılmak, bağdaş kurmak, alaturka tuvalet kullanmak diz protezini zorlar ve ömrünü kısaltır.
Hastaya uygulanan yarım diz protezi ya da total diz protezinin ömrünü uzatmak ve aşınmayı yavaşlatmak için düzenli spor ve kilo kontrolünün sağlanması gerekir. Protez ameliyatı sonrası yürüme, koşma yüzme, bisiklete binme gibi aktiviteler rahatlıkla yapılmaktadır. Genellikle hastalar ameliyattan 6 hafta sonra normal günlük hayatlarına dönebilir duruma gelir. Bu süre zarfı içerisinde ve sonrasında hastalar hekimin önerdiği egzersiz programlarını aksatmadan yapmalıdır.
- Ağır sporlardan kaçınılmalıdır.
- Diz eklemini zorlayacak hareketlerden uzak durulmalıdır.
- Diz eklemi düşme, çarpma gibi travmalardan korunmalıdır.
- Kemik ve kas sağlığı korunacak şekilde beslenme düzenine önem verilmelidir.
- Hekim kontrollerine aksatılmadan gidilmelidir.
