Ahmet Say (Doğum tarihi 1935, Kadıköy, İstanbul – Ölüm tarihi 10 Mayıs 2022), Türk müzik yazarı ve eleştirmeni.
Türkiye’nin az sayıdaki müzik yazarından birisidir. Müzik kitapları üniversitelerin müzik bölümlerinde temel eser olarak okutulmuştur. Türk piyanisti ve bestecisi Fazıl Say’ın babasıdır. Müzik kitapları dışında çeşitli ödüllere değer görülen edebiyat eserleri vardır.
1935 yılında İstanbul’da, Kadıköy’de doğdu. Babası dönemin tanınmış matematikçisi Fazıl Say, annesi felsefe öğretmeni Nüzhet Say’dır. Küçük yaşta piyano eğitimine başladı. 1946-1950 yıllarında İstanbul Belediye Konservatuvarı’nda öğrenim gördü. Demirhan Altuğ’un teori ve solfej, Verda Ün’ün piyano, Raşit Abed’in armoni öğrencisi oldu. Liseye geçtiğinde konservatuvar eğitimini bıraktı. İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1954 yılında basın-yayın eğitimi almak için Almanya’ya gidip altı yıl orada yaşadı. Bu yıllarda pansiyoner olarak evinde kaldığı müzikolog Kurt Köhler’in özendirmesiyle müzikbilime ilgi gösterdi.
Almanya’daki eğitimini tamamlayıp Türkiye’ye döndüğünde üç yıl Bingöl’de öğretmen, halk eğitimcisi ve folklorcu olarak çalıştı. Bu dönemde türkü, ağıt ve masallar derledi, halk dansları toplulukları kurdu ve çocuk toplulukları yetiştirdi. Orhan Kemal’in yüreklendirmesi ile Bingöl izlenimlerini yazdı. Bingöl Hikayeleri adlı eseri bu dönemin ürünü olarak ortaya çıktı. TRT Ödülleri Öykü Yarışması Başarı Ödülü’ne değer görüldü.
1964’te Ankara’ya yerleşti. 1967’de Türk Solu adlı derginin yazı işleri müdürlüğüne getirildi. 12 Mart darbesi döneminde 7 ay hapis yattı. Hapisten çıktıktan sonra Kocakurt romanını yazdı. Romanı, Milliyet Roman Ödülü’ne değer görüldü. Kocakurt ve Bingöl Hikayeleri Milliyet Yayınları tarafından basıldı. Öyküleri ile Yeni Adımlar Dergisi’nin açtığı 1974 Sabahattin Ali Hikaye Yarışması’nda birincilik ödülüne ve Antalya Film Festivali Öykü Yarışması Mansiyon değer görüldü.
1974’ten başlayarak müzik eğitimciliğine ve müzik yayımcılığına yöneldi. 1977’de Cemal Süreya, Vecihi Timuroğlu, Ragıp Gelencik, Demir Özlü, Ali Püsküllüoğlu ile Türkiye Yazıları adlı aylık dergiyi çıkarttı. 1978’de Say Yayınları’nı kurdu.
1980’den başlayarak kendisini bütünüyle müzik yazarlığına verdi. 1985 ylında Müzik Ansiklopedisi Yayınları’nı kurdu.[2] Müzik Ansiklopedisi, Müzik Sözlüğü, Müzik Öğretimi, Müziğin Kitabı, Müzik Nedir Nasıl Bir Sanattır, yayınladığı müzik kitaplarından bazılarıdır.
Edebiyatçılar Derneği kurucu üyelerinden olan Ahmet Say, iki yıl bu derneğin başkanlığını yaptı. Edebiyat ustalarına verilen Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülleri Altın Madalyası’nı kurumsallaştırdı.
Ahmet Say, günlük yayınlanan Evrensel gazetesinde “Yörüngemiz” başlıklı köşe yazıları yazmıştır.
Ölümü
10 Mayıs 2022 tarihinde, Ahmet Say’ın oğlu Fazıl Say, babasının hayatını kaybettiğini Twitter hesabı üzerinden duyurdu. Naaşı Ankara’da Karşıyaka Mezarlığı’na defnedildi.
Ödülleri
- TRT Ödülleri Öykü Yarışması Başarı Ödülü (1970, Kamil’in Atı adlı öykü)
- Yeni Adımlar Dergisi’nin açtığı Sabahattin Ali Hikaye Yarışması Birincilik ödülü (1974),
- Antalya Film Festivali Öykü Yarışması Mansiyon ödülü
- Kocakurt adlı romanı ile 1975 Milliyet Yayınları Roman Yarışması’nda basılmaya değer ürünler arasında yer aldı.
- 28. Ankara Uluslararası Film Festivali “Sanat Çınarı Ödülü”
- 2020 yılında İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV), 48. si düzenlenen “İstanbul Müzik Festivali onur ödülü”nü müzik yayıncısı ve yazar Ahmet Say’a verdi. COVID-19 pandemisi nedeniyle onur ödülü Ahmet Say’a İKSV yetkilileri tarafından evinde takdim edildi. Ahmet Say’ın ödülle ilgili konuşması 18 Eylül 2020’de IKSV’nin açılış konserinde yayımlandı.
Edebi eserleri
- Kocakurt (roman, 1976): Ahmet Say’ın bu ilk eseri, Milliyet gazetesinin yarışmasında ödül almıştır. Reklamcı ve partici Koca Kurt ile bar kızı Züleyha’nın 1960-1970 arasındaki serüvenini anlatır. Evrensel Basım Yayın
- Bingöl Hikâyeleri (öyküler, 1980)
- İpek Halıya Ters Binen Kedi (epik öykü, 1982): Edebiyatımızda ilk “epik hikâye” olarak bilinir. Almanca’ya çevrilerek Berlin’de yayınlanmıştır. Türk masallarının geleneksel başlangıç tekerlemesinin diliyle bir dolandırıcı tüccarın öyküsünü anlatmaktadır. Evrensel Basım Yayın
- Güneşin Savrulduğu Yerden (öyküler, 1988): 1980’de Bingöl Hikayeleri adıyla Milliyet Yayınları’ndan çıkan eser, 1988’de Can Yayınları tarafından ve son olarak Evrensel Basım Yayın tarafından “Güneşin Savrulduğu Yerden” başlığı ile yayınlanmıştır.
- Müzik Nedir, Nasıl Bir Sanattır? (Sanat Kuramı) Ahmet Say halk kitabı özelliğinde müzik sanatının temel asgari bilgilerini herkesin yararlanabileceği yalın anlaşılır bir dille anlatmış. 2008 Evrensel Basım Yayın
- Mozart (Mozart’ın Anısına) başlıklı derleme, büyük bestecinin 250. doğum yılı dolayısıyla Evrensel Basım Yayın tarafından uluslararası bir anlayış koşutunda hazırlanmış (2007) Evrensel Basım Yayın
- Ağaçlar Çiçekteydi (Anı Biyografi 2011) Ahmet Say, anılarını anlatırken yakın tarihin siyasal olaylarını hatırlatıyor bize. Evrensel Basım Yayın
- Bingöl Hikâyeleri (Güneşin Savrulduğu Yerden) kitabı Ca Yo Ke Tij Ti Ra Bena Vilaismi ile Zazaca olarak Evrensel Basım Yayın tarafından yayınlanmıştır. (2013)
- İnsanoğlu İnsanlar (Anı – Otobiyografi, 2016)
Müzik kitapları
- Müzik Ansiklopedisi: 4 ciltten oluşan temel bir eserdir.
- Müzik Öğretimi (1996): Müzik öğretmenleri için hazırlanan bir derlemedir.
- Müzik Tarihi (1994): Türkiye’nin ilk kapsamlı müzik tarihi çalışmasıdır.
- The Music Makers in Turkey (1995): İngilizce hazırlanan bir dış tanıtım kitabıdır. Türkçe basımı, Türkiye’nin Müzik Atlası başlığını taşır. Okurlara 1998’de sunulmuştur.
- Müziğin Kitabı (2000): Müzik teorisi alanında hissedilen boşluğu bu kitap doldurmuştur.
- Müzik Sözlüğü (2002): 600 sayfalık bu sözlük, Türkçenin bir “kültür dili” olarak gelişmesi yolunda, müzik alanından gelen önemli bir katkı olarak değerlendirilmektedir.
- Müzik Ansiklopedisi: 3 ciltten, 2072 sayfadan oluşan, on bin madde ve üç bin resim içeren bir eserdir.
- Müzik Yazıları (2007): Temel Müzik sorunları karşısında çözümler üretmeye yönelik kaleme alınmış 319 sayfadan oluşan bir eserdir.
