TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğünün 2019-2020 dönemi hesapları ibra edildi.
TCDD Genel Müdürü Metin Akbaş, Komisyonda yaptığı sunumda, Türkiye’de yüksek hızlı ve hızlı demiryolu ağının, yerli ve milli demiryolu sanayisinin geliştirilmesi amacıyla 20 yılda demiryolu sektörüne toplam 331 milyar lira yatırım yapıldığını ve bunun yaklaşık 210 milyar lirasının teşekkülleri tarafından gerçekleştirildiğini söyledi.
İşletmecilik faaliyetlerini işçi ve memur olmak üzere 13 bin 158 personelle yürüttüklerini ve bağlı ortaklığıyla toplam 22 bin 789 personelin görev yaptığını belirten Akbaş, “1213 kilometresi yüksek hızlı, 219 kilometresi hızlı ve 11 bin 590 kilometresi konvansiyonel olmak üzere toplam 13 bin 22 kilometrelik demiryolu hattımızda işletmecilik faaliyetleri devam etmektedir. Toplam sinyalli hat uzunluğumuz 7 bin 94 kilometreye, elektrikli hat uzunluğumuz ise 6 bin 24 kilometreye ulaşmıştır. Yüksek hızlı trenlerle, 13 il ve ülke nüfusunun yüzde 46’sına ulaşarak, yaklaşık 64 milyon yolcunun seyahat etmesi sağlanmıştır.” diye konuştu.
Ankara-Sivas Yüksek Hızlı Tren Projesinin 315 kilometrelik Balışeyh-Yerköy-Akdağmadeni-Sivas kesiminde test ve sertifikasyon çalışmalarını tamamladıkları bilgisini veren Akbaş, 78 kilometrelik Kayaş-Balışeyh arasındaki çalışmaların yoğun şekilde devam ettiğini anlattı.
Akbaş, Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren hattı üzerinde devam eden 14 kilometrelik Doğançay Ripaj 1’deki çalışmaları tamamladıklarını ve 12 kilometrelik Doğançay Ripaj 2 ve T26 tünelindeki çalışmalarının ise sürdüğünü bildirdi.
Konya-Karaman Hızlı Tren Hattı projesiyle ise yolcu taşıma kapasitesinin yıllık 366 binden 1 milyona ulaşacağına değinen Akbaş, şöyle devam etti:
“Açıldığı günden mayıs sonuna kadar Ankara-Karaman arasında 305 bin, İstanbul-Karaman arasında ise 194 bin yolcu seyahat etmiştir. Hızlı tren hattını Mersin ve Adana’ya ulaştıracak olan 196 kilometrelik Aksaray-Ulukışla-Yenice kesiminin ihalesi AYGM’ce yapılmış olup sözleşmesi imzalanmıştır. Ankara-İzmir Hızlı Tren Projesindeki altyapı yapım çalışmalarımız kesimler halinde devam etmektedir. Kalan altyapı, üstyapı ve elektromekanik işler AYGM’ce ihale edilerek sözleşmesi imzalanmıştır. Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli hızlı tren hattının 56 kilometrelik Bursa-Yenişehir kesimindeki altyapı yapım çalışmalarında yüzde 84 fiziki ilerleme sağlandı. Çerkezköy-Kapıkule kesiminde ise yapım çalışmaları devam etmektedir. Projenin finansmanında 275 milyon Euro Avrupa Birliği Hibe Fonunun tamamı kullanılmıştır.”
Akbaş, kamuoyu gündeminde yer alan bu projelerle birlikte halen 4 bin 407 kilometresi yüksek hızlı ve hızlı tren, 314 kilometresi konvansiyonel hat olmak üzere toplam 4 bin 721 kilometrelik yeni demiryolu hattında yapım çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.
Yaklaşık 3 bin 773 kilometrelik demiryolu hattındaki proje çalışmalarını tamamladıklarını vurgulayan Akbaş, 5 bin 512 kilometrelik hatta ise etüt ve proje çalışmalarına devam ettiklerini dile getirdi.
Akbaş, yeni yüksek hızlı ve hızlı tren hatları inşa ederken, yenileme ve komple bakımları tamamlanan 11 bin 590 kilometrelik konvansiyonel demiryolu hatları içindeki ana hatları 20-25 yaş grubu içerisinde kalacak şekilde yenileme ve komple bakımlarını sürdürdüklerini anlattı.
Demiryolu hemzemin geçitlerinde yapılan iyileştirmelerle 4 bin 520 olan geçit sayısının 2 bin 656’ya düştüğünü aktaran Akbaş, kontrollü hemzemin geçit sayısının da yüzde 115 artırılarak 558’den 1202’ye çıkarıldığını kaydetti.
Elektrifikasyon ve sinyalizasyon projeleriyle verimliliği artırdıklarına dikkati çeken Akbaş, ayrıca karbondioksit emisyonunu azaltarak çevreye daha duyarlı bir işletmeciliğe geçtiklerini anlattı.
Akbaş, TÜBİTAK BİLGEM iş birliğiyle geliştirdikleri ve demiryollarında ulaşılabilecek en üst emniyet düzeyi olan SIL4 seviyesinde sertifikalandırılan Milli Sinyalizasyon Sisteminin yapım çalışmalarının da toplam 1180 kilometrelik hat kesiminde devam ettiğini söyledil
Akbaş, “Enerji Yönetimi ve İklim Değişikliği Eylem Planı” kapsamında belirledikleri “demiryolunda yeşil ulaşım”, “sıfır karbonlu gelecek” ve “güvenilir enerji arzı” olmak üzere 3 tema kapsamında amaç, hedef ve eylemleri belirlediklerini aktardı.
Fizibilite ve etüt çalışmalarını yaptıkları güneş ve rüzgar enerjisi santralleri gibi yenilenebilir enerji tesislerini uygun alanlara kurarak, taşımadaki enerji ve lojistik maliyetlerin düşürülmesini hedeflediklerinin altını çizen Akbaş, şunları kaydetti:
“Enerji ve demiryolu yatırımlarının yanında Ankara-Eskişehir Yüksek Hızlı Tren hattında yaban hayvanlarının korunması için yaklaşık 2 bin 500 metrelik bir geçiş alanına sahip ekolojik köprü yaptık. YHT hattında dünyada ilk olma özelliği taşıyan köprü, bölgede yaşayan yaban hayvanlarının popülasyonuna da önemli katkı sağlayacaktır. Ayrıca, Halkalı-Kapıkule hızlı tren hattında da 3 adet ekolojik köprünün yapım çalışmaları devam etmektedir.”
Akbaş, halen İstanbul, İzmir ve Ankara’da (BAŞKENTRAY) kent içi yolcu taşımacılığı yapıldığına işaret ederek, mayıs sonu itibarıyla yaklaşık olarak MARMARAY’da 706 milyon, İZBAN’da 821 milyon ve BAŞKENTRAY’da ise 48 milyon yolcu taşındığı bilgisini verdi.
Demiryolu yük taşımacılığının 2022’de yaklaşık yüzde 6 artışla 40,35 milyon tona ulaşmasının beklendiğini belirten Akbaş, serbestleşmeyle geçen yıl demiryolu yük taşımacılığında özel sektörün payının yüzde 13’lere ulaştığını bildirdi.
Akbaş, 23 lojistik merkez tamamlandığında ise sektöre 73,2 milyon ton ve 4,1 milyon TEU ilave taşıma imkanı ile 19 milyon metrekare konteyner stok ve elleçleme sahası sağlanacağını kaydetti.
Geçen yıl itibarıyla 3 iltisak hattının tamamlandığına dikkati çeken Akbaş, “Karlı ve verimli bir işletmecilik yapılmasının yanında emniyet ve güvenliği geliştirmek ve en üst düzeyde farkındalığın oluşturulması için eğitim faaliyetlerine her zaman olduğu gibi büyük önem veriyoruz. Eryaman YHT Garı’nda bulunan Alarm İzleme Merkezinde, YHT hatlarında bulunan akıllı sistemlerden aldığımız verilerin takibini yapıyoruz. Ayrıca, Eryaman Gar lokasyonunda Veri Değerlendirme Merkezi için inşaat çalışmalarına devam ediyoruz.” dedi.
Soru ve önerilerin ardından değerlendirmelerde bulunan Akbaş, kendilerine 2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı’nında demiryolu sektörü özelinde birtakım hedefler tanımlandığını hatırlattı.
TCDD Genel Müdürü Metin Akbaş, şöyle devam etti:
“13 bin 22 kilometrelik demiryolu ağımızı 2053’e kadar 28 bin 590 kilometreye çıkartacağız. 15 bin 500 kilometre daha demiryolu yapacağız. Bunun zaten 4 bin 721 kilometresini inşa halinde devam ettiriyoruz. 5 yıl içerisinde bu inşaatı tamamlayacağız. Bunun büyük kısmı da yüksek hızlı ve hızlı tren hattımız olacak. Yolcudaki payımızı yüzde 2’den yüzde 6’ya, yükteki payımızı da yüzde 5’ten yüzde 23’e çıkartmak için çalışıyoruz.”
Akbaş, engellilerle ilgili de projelerini hayata geçirdiklerine işaret ederek, konvansiyonel hatların, engellilerin erişimine uygun hale getirilmesi noktasında 2022 öncesi 11 milyon liralık harcama yaptıklarını, 2022 bütçesinde de 10 milyon liralık bütçeleri olduğunu söyledi.
Üçüncü kuşak demiryolu çalışanı olduğunu dile getiren Akbaş, geçen aylarda gerçekleştirdikleri görevde yükselme sınav sonuçlarını 1-2 hafta içerisinde açıklayacaklarını sözlerine ekledi.
Görüş ve önerilerin sunulmasından sonra TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün hesapları ibra edildi.
