Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, halk arasında daha yaygın olarak bilinen diğer adıyla: kat karşılığı inşaat sözleşmesi, sözleşmenin her iki tarafına da borç yükleyen, çifte tipli ve karma bir sözleşme türüdür. Satış sözleşmesi ile eser sözleşmesinin bir araya gelmesiyle birlikte meydana gelir. Yüklenicinin bağımsız bölümleri meydana getirip arsa sahiplerine teslim etmesi eser sözleşmesinin asli edimiyken, arsa sahiplerinin yüklenicinin hakedişi karşılığı olarak arsa paylarını devretmeyi üstlenmesi de satış sözleşmesinin asli edimidir. Bu karma yapı nedeniyle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerine hangi hukuk normlarının uygulanması gerektiği soru işareti olabilmektedir. Her somut uyuşmazlık kendi içerisinde incelenmeli, ince elenip sık dokunmalıdır. Eser ve satış sözleşmelerine ilişkin mevzuat ve Yargıtay kararları düzgün ve detaycı bir şekilde taranmalı ve uygun düştüğü ölçüde taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda kullanılmalıdır. Somut uyuşmazlığa eser veya satış sözleşmesine ilişkin kurallardan hiçbirisi uygulanamıyorsa veya bu kurallar birbiriyle çatışıyorsa, hakim tarafından genel hükümler mucibince ör ve adet ile hakkaniyete uygun bir şekilde karar verilmesi söz konusu olabilecektir. Çatışma ve hukuki uyuşmazlıklara gebe olması muhtemel bu tip boşlukların doldurulması için emsal nitelik taşıyan Yargıtay kararları, kimi zaman adaletin tecelli edip etmediği tartışmalarını gündeme getirseler de adeta karanlığa ışık tutan birer yol gösterici görevi görmektedir.
Burada müteahhit veya yüklenici, yalnızca sözleşme kapsamında arsa sahibine devredilmesi gereken bağımsız bölümleri devretmekle borcundan kurtulmuş olmaz, inşaata ilişkin mimari taslak ve projelere, teknik şartnameye uygun eser meydana getirilmeli ve ortaya çıkarılan taşınmaz için gerekli idari işlemler gerçekleştirilmeli, örneğin iskan alınmalıdır.
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, ülkemizde oldukça sık bir uygulama alanı bulmakta ve bu yaygın kullanımın sonucu olarak da çok çeşitli hukuki uyuşmazlıkların konusu olabilmektedir. Bu nedenle olası hak kayıplarının önüne geçilebilmesi adına arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapmak isteyen tarafların mutlaka alanında uzman bir gayrimenkul avukatı ile temasa geçmesini ve hukuki danışmanlık hizmeti temin etmesini tavsiye etmekteyiz.
