İzmir Banliyö Sistemi (İZBAN) veya Egeray, Türkiye’nin üçüncü büyük şehri İzmir’de hizmet veren banliyö treni sistemidir. Proje, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve TCDD ortaklığında hayata geçirildi. İzmir’in Aliağa ile Selçuk ilçeleri arasındaki 136 kilometrelik demiryolu hattı üzerinde 41 istasyon bulunmaktadır. Hat bu özelliği ile Türkiye’nin en uzun şehir içi banliyö hattı konumundadır. 30 Ağustos 2010’da ilk yolcusunu taşıyan İZBAN, geride kalan süreçte 1 milyon sefer düzenleyip, 827 milyon yolcu sayısına ulaştı.
İzmir’in kuzey-güney aksında çok stratejik bir raylı toplu taşıma hizmeti sunan İZBAN, 12 yılda bir milyon sefer sayısına ulaştı. 30 Ağustos 2010 tarihinde ilk yolcusunu taşıyan, 80 kilometrelik hattını Torbalı’nın açılmasıyla 110 kilometreye, Selçuk’un açılmasıyla 136 kilometreye çıkartan İZBAN, her gün 250’ye yakın sefer gerçekleştiriyor. Ülkemizin havalimanı bağlantılı en büyük kent içi banliyö sistemi konumundaki İZBAN, 136 kilometrelik hatta her gün 250 binin üzerinde yolcu taşıyor.
İZBAN’ın geride kalan 12 yıllık süreçte taşıdığı yolcu sayısı 827 milyona ulaşırken, katettiği mesafe ise 65 milyon kilometreyi geride bıraktı. İZBAN, bu dönemde günlük en fazla yolcuyu 24 Ekim 2017 tarihinde 347 bin kişi ile taşıdı. Aylık en fazla yolcu sayısı ise yine Ekim 2017’de 9,4 milyon kişi olarak gerçekleşti. İZBAN, tüm zamanların yolcu rekorunu kırdığı 2017 yılında 97,4 milyon kişi taşımıştı. Pandemi kısıtlamalarının kalkmasıyla birlikte İZBAN, yeniden eski yolcu sayısına ulaşmaya başladı.
İZBAN Güzergâhı
Aliağa ile Selçuk arasındaki 136 kilometrelik hat üzerinde hizmet veren İZBAN, 1858’de hizmete giren ve Anadolu’daki ilk demiryolu hattı olan İzmir-Alsancak – Aydın demiryolu ile 1865’te hizmete giren İzmir-Basmane – Kasaba demiryolu hatlarının üzerinde inşa edildi. Aliağa-Menemen arası kuzey aksı, Menemen-Cumaovası arası merkez aksı, Cumaovası-Selçuk arası ise güney aksı olarak nitelendirilmektedir.Ayrıca hat üzerinde 3.260 metre uzunluğundaki Karşıyaka Demiryolu Tüneli ve 2.000 metre uzunluğundaki Şirinyer Demiryolu Tüneli yer almaktadır.
İZBAN istasyonları
136 kilometrelik İZBAN hattı üzerinde tamamı engelli erişimine sahip kırk bir istasyon bulunmaktadır. Kuzeyden güneye sırasıyla Aliağa, Biçerova, Hatundere, Menemen, Egekent 2, Ulukent, Egekent, Ata Sanayi, Çiğli, Mavişehir, Şemikler, Demirköprü, Nergiz, Karşıyaka, Alaybey, Naldöken, Turan, Bayraklı, Salhane, Halkapınar, Alsancak, Hilal, Kemer, Şirinyer, Koşu, İnkılap, Semt Garajı, ESBAŞ, Gaziemir, Sarnıç, Adnan Menderes Havalimanı, Cumaovası, Develi, Tekeli, Pancar, Kuşçuburun, Torbalı, Tepeköy, Sağlık, Belevi ve Selçuk istasyonları hizmet vermektedir. Alaybey, Karşıyaka, Nergiz ve Şirinyer istasyonları yer altında, diğer istasyonlar yer üstündedir.
İZBAN Kronolojisi
- 30 Ağustos 2010 – Yolculu ön işletme
- 7 Ekim 2011 – Torbalı hattı temel atma töreni
- 8 Mart 2012 – 50 milyonuncu yolcu
- 17 Mart 2012 – Körfez Yunusu setleri sözleşme imza töreni
- 28 Mayıs 2013 – UITP Büyük Ödülü
- 4 Ağustos 2013 – Hilal İstasyonu açılışı
- 19 Haziran 2014 – 200 milyonuncu yolcu
- 30 Ağustos 2014 – Körfez Yunusu setlerin hizmete girmesi
- 6 Şubat 2016 – Torbalı hattının açılması
- 9 Eylül 2017 – Selçuk hattının açılışı
- 3 Kasım 2017 – 500 milyonuncu yolcu
- 8 Nisan 2018 – 600 milyonuncu yolcu
- 9 Haziran 2018 – 40 milyonuncu kilometreye ulaşma
- 8 Nisan 2019 – Belevi İstasyonu açılışı
- 14 Mart 2020 – 700 milyonuncu yolcu
- 20 Nisan 2021 – 800 milyonuncu yolcu
