Eskişehir Ticaret Odası (ETO) Başkanı Metin Güler, Rayhaber dergisi tarafından yöneltilen sorulara cevapladı.
ETO Demiryolları konusunda ne tür çalışmalar yapıyor?
Eskişehir Ticaret Odası olarak raylı sistemlerin potansiyeline çok önem veriyor ve şehrimizin demiryolu sistemleri üretimindeki payını artırmak için çaba gösteriyoruz. Bununla beraber Eskişehir’in demiryolu vasıtasıyla gelişimini ve demiryolunun Eskişehir’e olan katkılarını da önemsiyoruz. Örneğin 2015 yılında odamız tarafından bir akademik bir çalışma başlatıldı. Anadolu Üniversitesi akademisyenlerinin de desteğiyle Yüksek Hızlı Tren’in Eskişehir’e Etkileri hakkında bir akademik çalışma yaptık. Bu çalışmada Yüksek Hızlı Tren’in şehrimize olan çok yönlü etkilerini, ortaya çıkan niteliksel ve niceliksel değişimi, eğilimleri, geleceğe yönelik ipuçlarını ortaya çıkardık. Dünyada Yüksek Hızlı Tren’in şehirlere sağladığı katkıyı da kıyaslayarak, Eskişehir ekonomisine ne gibi faydalar sağlanabileceğinin projeksiyonunu yaptık. Bu çalışmayı da yazılı olarak yayınlayarak, tüm kamuoyunun bilgisine sunduk. Çünkü ETO olarak Eskişehir’in demiryolundaki tecrübesini ve köklü üretim geleneğini gelecekte de etkin bir biçimde sürdürebileceğine inanıyor, şehrimizin bu yöndeki enerjisini harekete geçirmeye çalışıyoruz. Eskişehir raylı sistemlerdeki alt yapısıyla ilk yerli lokomotifi ve ilk yerli otomobili üreten şehir. İşte bu tecrübe ve alt yapıyı daha ileri taşımak, Eskişehir’i raylı sistemlerdeki gücünü daha da pekiştirmek arzusundayız.
Demiryollarıyla ilgili hangi firmalar ETO şemsiyesi altında faaliyet gösteriyor?
Eskişehir Ticaret Odası’na üye olan ve raylı sistemler alanında faaliyet gösteren 34 firmamız var. Estram, Esray, Albayrak Makine gibi önemli firmalar raylı sistemler ve hafif raylı sistemler alanında faaliyet gösteriyor. Öte yandan 2020 yılı itibariyle faaliyetlerine TÜRASAŞ çatısı altında devam eden TÜLOMSAŞ’a da parantez açmak hatta ayrı bir yer vermek gerekiyor. Her ne kadar TÜLOMSAŞ bugün fiili olarak yok gibi gözükse de TÜLOMŞAŞ’ın alt yapısı, tecrübesi ve potansiyeli devam ediyor.
Türkiye’nin 2053 yılı Ulaştırma ve Lojistik Planı açıklanmıştı. Bu planlamaya göre şehirlerarası ve şehir içinde yolcu taşımacılığı konusunda neler düşünüyorsunuz?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 2053 yılında bölünmüş yol ağının 38 bin 60 kilometreye, demiryolu hat uzunluğunun da 28 bin 590 kilometreye çıkarılacağı ifade edilmişti. Elbette bu planlamanın Türkiye’nin ulaşımdaki gücüne ve lojistik potansiyeline katkı sağlayacağı kanaatindeyim. Çünkü ülkemiz konum olarak Avrupa ve Asya arasında köprü görevi görüyor. Ancak Eskişehir için çok önemli bir nokta var ki; o da Eskişehir’in Kuzey-Güney çevreyolu projesinin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğidir. Çünkü Eskişehir’i Ankara, Bilecik, Bursa, Kocaeli, Sakarya ve İstanbul ile birbirine bağlayan çevreyolu ne yazık ki şehir içinde kaldı ve bu sebeple de şehir içindeki trafik sorunu da işin içinden çıkılamaz bir hale geldi. Eskişehir OSB, Şehir Hastanesi ve odamızın inşa ettiği Eskişehir Fuar Kongre Merkezi de bu yolun güzergahında yer alıyor. Dolayısıyla sabah saatlerinde, günün belli bölümlerinde ve akşam mesai bitiminde çok uzun araç kuyrukları oluyor. Bu da Eskişehirliler ve Eskişehirli tüccar ve sanayicilerimiz için elbette hem zaman enerji maliyetine bağlı olarak para kaybına sebebiyet veriyor. Eskişehir için hayati bir önem taşıyan Kuzey-Güney çevreyolu projesinin bir an önce hayata geçirilmesini bekliyoruz.
Eskişehir raylı sistemlerin merkezi olarak biliniyor. Demiryoluna verilen önemin arttırılması konusunda ETO olarak neler yapacaksınız?
Eskişehir’in demiryolu endüstrisinde 130 yıla yaklaşan bir geçmiş var. Anadolu – Osmanlı Kumpanyası ile başlayan, Cer Atölyesi ile devam eden, TÜLOMSAŞ’la büyüyen raylı sistemler endüstrimiz var. Bu üretim kabiliyeti de Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (TÜRASAŞ) adı altında devam ediyor.
Bununla beraber Eskişehir, Yüksek Hızlı Tren seferlerinin ilk gerçekleştiği şehirden biri. Yüksek Hızlı Tren seferler Eskişehir-Ankara arasında başladı. Ardından da Eskişehir’i Konya ve İstanbul ile bağlayan güzergahlar tamamlandı. Biz Eskişehir’in yüksek hızlı tren ile hem Bursa hem İzmir hem de Antalya ile hızla bağlanması gerektiğini düşünüyoruz. Bu yönde de sürekli seçilmiş ve atanmış bürokratlarımıza ve siyasetçilerimize taleplerimizi iletiyoruz.
İlinizde düzenlenen Rail Industry Show sayesinde pek çok firma ve ziyaretçi Eskişehir’i ziyaret etti. Bu tür fuar ve etkinlikler hakkında planlarınız neler?
Raylı sistemlerde çok büyük başarıları ve geçmişi olan Eskişehir’de demiryolu endüstrisine yönelik bir fuarın yapılması bizler için çok önem taşıyor. Çünkü Eskişehir raylı sistemlerde
Cumhuriyet öncesine kadar uzanan üretim tecrübesi olan bir şehir. Bu yönüyle de Mayıs ayında ilk kez düzenlediğimiz 2022 Rail Industry Show da bu tecrübeyle ve demiryolu sistemleri vizyonumuzla bire bir örtüşüyor. Fuar ilk kez gerçekleştirilmesine rağmen hem oldukça verimli geçti. 15 ülkeden binlerce iş insanı fuarı ziyaret etti. Ayrıca fuarla eş zamanlı olarak düzenlenen zirve vesilesiyle de raylı sistemler sektörünün potansiyeline ve geleceğine de farklı bir açıdan bakma imkanı bulduk. Raylı sistemlerin ülkemizdeki ve dünya ölçeğindeki önemini bir kez daha gördük. Ayrıca fuarı ziyaret eden profesyoneller firmalarla bire bir görüşme imkanı elde ettiler. Umut ediyorum ki Rail Industry Show, önümüzdeki yıllarda çok daha büyük kitleleri buluşturacak. Hem düzenlenen iş görüşmeleriyle hem gerçekleştirilen seminer ve bilgilendirici etkinliklerle adından daha fazla bahsettirecek.
Lojistik Merkezleri konusunda ne düşünüyorsunuz? Bu konuda ne gibi çalışmalar yaptını?
Lojistik merkezleri karayolu, demiryolu ve limanların entegre bir şekilde kullanılmasında kilit bir rol oynamaktadır. Ulusal ve uluslararası ticaretin geliştirilmesine, istihdamın artırılmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca karayolu trafiğinin azaltılmasına, ihracatçı firmalarımızın ürünlerinin daha ucuza taşınmasına imkan oluşturmaktadır. Bu yönüyle lojistik merkezleri hem ihracata hem üreticiye hem de nakliye giderlerinin azaltılması sebebiyle milli ekonomiye katkıda bulunmaktadır. Eskişehir’de hizmet veren Eskişehir Hasanbey Lojistik Merkezi de çok önemli bir misyon taşıyor. Biz ETO olarak, Hasanbey Lojistik Merkezi’nin Eskişehir’in dünyaya açılmasını sağlayacak bir köprü görevi gördüğüne inanıyoruz. Elbette Hasanbey Lojistik Merkezi’nin bu görevi tam olarak yerine getirebilmesi için de bazı hayati engellerin aşılması gerekiyor. Bunların başında da Eskişehir’in Gemlik limanıyla demiryolu bağlantısının hızla bitirilmesi önem taşıyor. Ancak o zaman Hasanbey Lojistik Merkezi’nin potansiyelini gerçeğe dönüştüreceğine, Eskişehir ekonomisine çok önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.
