140 yıllık varoluştan sonra bile, elektrikli tramvaylar tüm dünyada hala çok popüler ve yeşil teknolojilere yönelik eğilim nedeniyle elektrikli tramvaylara olan talep artıyor. Tramvaylar hem enerji verimliliği hem de taşıyabilecekleri yolcu sayısı açısından kısa ve orta mesafelerde oldukça verimli bir şehir içi ulaşım aracıdır.
Tarihte Škoda markası ve tramvaylar
Bu yıl Škoda atölyelerinden çıkan ilk tramvayın 25. yılını kutluyor olsak da Škoda markası 100 yıldır tramvay dünyasına sesleniyor. 1922’den bu yana, temel bileşenleri ve sistemleri Škoda markasını taşıyan birçok tramvay türü, birçok Çek ve Moravya şehrinin sokaklarından geçiyor. Bunlar esas olarak tramvaylara güç sağlayan çekiş motorları ve tramvayın gücünü kontrol etmek için kullanılan kontrolörlerdi. Škoda fabrikalarında üretilen bileşenlere sahip tramvaylar Brno, Pilsen, Prag, Jihlava ve diğer birçok şehirde çalıştı. Škoda’nın modern tarihi, teknik kapasitelerin bir kısmının Prag’dan Plzeň’e devredildiği 1997 yılında ČKD’de tramvay üretiminin sona ermesiyle başladı.
Çekoslovakya – tramvaylar diyarı
Çek Cumhuriyeti’nde (veya aslında Çekoslovakya’da) tramvaylar her zaman gelişmiştir. Yerel mühendislik şirketleri, dünya çapında tramvay ihraç etmeye devam ederken, iç pazarın neredeyse tamamını tedarik edebildi. Yirminci yüzyılın başından 1990’ların ortalarına kadar, daha sonra kamulaştırılan ve ČKD Praha’nın mülkiyetine geçen Ringhoffer’ın fabrikaları, şehir içi vagon imalatı alanında dünyanın en önemli oyuncuları arasındaydı. Tatra tramvayları (T adı ve seri numarası ile işaretlenmiştir) şirket tarafından dünyanın birçok ülkesine (o zamanki siyasi durum nedeniyle Doğu Bloku ülkeleri) satıldı. 1961 ile 1997 yılları arasında üretilen T3, satılan 13.000’den fazla araba ile yalnızca en çok satan tramvay değil, aynı zamanda satılan tramvay sayısında dünya rekoru sahibidir.
1989’dan sonra, ČKD Praha’nın iç yapısının yeni ekonomik koşullar altında sürdürülemez olduğu ortaya çıktı ve tekrarlanan yeniden yapılanma girişimlerine rağmen, şirketlerin ve üretimin çoğu yok oldu veya rakipler tarafından emildi. Bu, Çek Cumhuriyeti’ndeki tramvay üretim geleneğine varoluşsal bir tehdit oluşturuyordu; Tatra markası altında geliştirilen son tramvay modeli olan T6C5, tek bir örnekte sadece prototip olarak üretildi.
Pilsen’den Škoda sopayı alıyor
Çek tramvay tarihinde yeni bir bölüm, o zamanlar şimdi Škoda Grubu olan Škoda Plzeň tarafından yazılıyordu. 1995’ten beri yan kuruluşu Škoda Dopravní technika, 01T ve 02T tip tanımları altında eski Tatra T3 tramvaylarını modernize ediyor. Bu projeler sayesinde Škoda Plzeň, başarılı selefinden bayrağı devraldı.
O zamanlar Škoda, her modern tramvayın kalbi olan çekiş motorlarının üretiminde deneyime sahipti ve 1990’ların başından beri Lizbon, Kassel, Bonn, Köln ve Philadelphia’daki tramvaylarda kullanılmak üzere büyük üreticilere tedarik sağlıyordu.
Aynı zamanda Škoda mühendisleri başka bir proje üzerinde çalışıyorlardı: Inekon ile birlikte kendi tramvaylarının ilk prototipini geliştiriyorlardı. Bu tramvay, 1997’de Brno’da düzenlenen 39. Uluslararası Mühendislik Fuarı’nda Astra (isim 03T) adı altında halka sunuldu . Bu tramvay, iki bojili üç üniteli bir tramvaydı ve 1.000 – 1.600 mm’lik hatlarda çalışabiliyordu. maksimum hızı saatte 70 kilometre olarak belirlendi ve arabaları kısmen alçak tabanlıydı. Bu tramvay ile Pilsen’deki Škoda üretimindeki modern tramvayların tarihi başlamış oldu.
Astra tramvayları (daha sonra bazen Anitra olarak anılacaktır), diğerlerinin yanı sıra Brno, Ostrava ve Olomouc sokaklarında yerini buldu. Çek Cumhuriyeti’nde tramvay taşımacılığı yapan yedi nakliye şirketinden beşi yeni Škoda tramvaylarına ilgi gösterdi ve 1997 ile 2005 yılları arasında toplam 48 adet üretildi ve teslim edildi. 2001 yılında, bu tramvayların (10T olarak adlandırılan) değiştirilmiş versiyonları da ulaştı Üretim lisanslarının devredildiği ABD. Örneğin Portland ve Tacoma şehirlerini ziyaret edenler bunları çalışırken görebilir.
21. yüzyılda toplu taşıma
Škoda Dopravní technika’nın 2000 yılından sonra attığı ilk büyük adım, adını değiştirmek oldu. 2004 yılında, artık uluslararası üne sahip ŠkodaTransportation markası doğdu. Şirketin yeni milenyumdaki ilk odak noktası ihracat kapasitelerini geliştirmek oldu ve bu da 2006-2007’de İtalya’ya dokuz set Elektra 06T çift yönlü tramvayın başarılı bir şekilde teslim edilmesini sağladı. Škoda Group, iki Elektra modeliyle (16T ve çift yönlü 19T), 48 tramvay setinin satıldığı Polonya’da da başarı elde etti.
Škoda o dönemde iç hat yolcularını da unutmadı. 2005 yılında, diğerlerinin yanı sıra Porsche Design Group tarafından ortaklaşa tasarlanan Elektra modeli 14T olarak, Elektra olarak bilinen yeni nesil tramvayların ilkinde gezebilirler. Sadece iki yıl sonra türev model Elektra 13T ilk olarak Brno sokaklarında göründü.
Çağdaş ForCity dünyayı fethediyor
Elektra tramvayları hem yurtiçinde hem de yurtdışında başarılı olsa da, Škoda Grup yönetimi ileriye doğru kararlı bir adım atmaya karar verdi. Sonuç olarak, 2008 yılında ForCity adlı tamamen yeni bir nesil piyasaya sürüldü. On yılı aşkın değerli tasarım ve mühendislik deneyimi, bu yeni nesil tramvaylara açıkça yansıdı.
Bu modellerin yeni bir özelliği, tramvayların dik hatlarda ve dar virajlarda daha yumuşak bir şekilde sürülmesini sağlayan kısmen döner bojiydi. Ayrıca ForCity tramvayları engelsizdir ve yolcu dostu bir iç yerleşim düzenine sahiptir.
Prag bu tramvayların en büyük müşterisi oldu. Yerel nakliye şirketinin yönetimi Pilsen’deki Škoda’dan 250 set sipariş etti ve aynı tip 15T (sadece kısmi modifikasyonlarla) daha sonra Letonya, Riga tarafından sipariş edildi. ForCity neslinin diğer modelleri daha sonra Türkiye, Macar, Slovak ve Finlandiya şehirlerinde evlerini buldu. Şimdiye kadar Škoda Group, bu nesilden yaklaşık 500 tramvay sattı ve gelişimi bugüne kadar devam ediyor.
Ancak tramvay üretimi sadece Pilsen üretim tesisinde yapılmamaktadır. Yıllar geçtikçe Škoda Group, sektördeki deneyimleri tüm grubun gelişimi üzerinde önemli bir etkiye sahip olan güçlü ortaklarla işbirliği yaptı. Böylece Ostrava ve Šumperk’teki üretim tesislerinde Škoda Group markası altında yeni tramvaylar inşa ediliyor. Škoda tramvayları yurt dışında da özellikle Otanmäki, Finlandiya’da üretilmektedir. Bin göller diyarında, Škoda Group’un Finlandiya kısmı tarafından geliştirilen konsept ile ForCity neslinin avantajlarını birleştiren Artic modeli de üretildi. ForCity Smart Artic tramvayları, şu anda üretimde olan daha fazla tramvayla birlikte şimdiye kadar toplam 73 tramvayla Finlandiya ve Almanya’da faaliyet gösteriyor. Toplamda, Škoda şu anda 13 Avrupa şehri için tramvay teslimatı üzerinde çalışıyor.
Pilsen (12+10 seçeneği), Ostrava (35+5); Bon (26+12); Bratislava (30+10); rnv – Mannheim, Ludwigshafen, Heidelberg (80+54); Brno (5+35); Helsinki (52+0), Tampere (8+38). Toplamda üç şehir tramvay siparişi verdi: Frankfurt(Oder), Cottbus ve Brandenburg an der Havel (35+6).
Toplamda 475 yeni Škoda tramvayı var!
Kent içi ulaşımın geleceği olarak otonom araçlar
Son on yılda dijital teknolojilerin gelişimi toplu taşımaya damgasını vurmaya başladı. 2013 yılında Škoda Group, altı yıl sonra Škoda Group Dijital Merkezi’nin kurulmasıyla raylı araç kontrol sistemleri alanında saygın bir tescilli çözüm üreticisi ile güçlerini birleştirdi. Gelişmiş dijital çözümlerin geliştirilmesi artık tüm hızıyla devam ediyor. Tren yönlendirme, teşhis ve servis için en son sistemlerin üretimine ek olarak, Dijital Merkez, tam otonom bir tramvay için en önemli alt sistemlerden biri olan demiryolu araçları için kendi çarpışma önleyici sisteminin geliştirilmesine adanmıştır. Aslında Škoda Group, otonom bir tramvay geliştirme projesinde O2 Çek Cumhuriyeti, INTENS Corporation ve Batı Bohemya Üniversitesi ile birlikte çalışıyor.
Škoda’nın üretim tesislerinden çıkan tramvayların 2021’de en çok kilometre kat ettiği 5 şehir
Tramvaylarımızın başarısı sadece satılan set sayısına değil, her şeyden önce tramvayların caddelerde koştuğu kilometre sayısına da yansımaktadır. Geçen yıl en çok kilometre yapılan beş şehrin listesi şöyle:
1. Prag (Çek Cumhuriyeti) 4 371 548 Km (14T) ve 13 193 838 Km (15T) (toplam 29 996 866 Km ve 92 856 873 Km)
2. Helsinki (Finlandiya) 4 280 000 Km (toplam 17 380 000 Km)
3. Bratislava (Slovakya) 4 155 265 Km (toplam 22 778 220 Km)
4. Konya (Türkiye) 3 277 714 Km (toplam 28 534 115 Km)
5. Wroclaw (Polonya) 2 735 739 Km (toplam 32 217 540 Km)
Škoda tramvayları şu anda 19 şehirde çalışıyor:
Çek Cumhuriyeti
- Prag, Pilsen, Brno, Ostrava, Olomouc, Most
Slovakya
- Bratislava
Almanya
- Chemnitz, Schöneiche
Finlandiya
- Helsinki, Tampere
ABD
- Portland , Tacoma
İtalya
- Cagliari
Polonya
- Wroclaw
Türkiye
- Eskişehir, Konya
Macaristan
- Miskolc
Letonya
- Riga
