13 Aralık, Miladi takvime göre yılın 347. (artık yıllarda 348.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 18.
Demiryolu
- 13 Aralık 1939 Demiryolunun Erzurum Uzunahmetler’e kadar (18,5 km) uzatılmasına dair 3745 sayılı yasa yürürlüğe girdi.
Olaylar
- 1522 – Osmanlı padişahı I. Süleyman, Rodos’un teslimini istedi.
- 1642 – Hollandalı denizci Abel Tasman, Yeni Zelanda’yı keşfetti.
- 1754 – Osmanlı Padişahı, III. Osman’ın saltanatı başladı.
- 1789 – Fransa’da, Ulusal Muhafız Birliği (National Guard) kuruldu.
- 1805 – Sırp İsyanları ve Kara Yorgi’nin önderliği altında Sırpların, Belgrad’ı ele geçirmesi.
- 1877 – 2. Meclis-i Mebusan, çalışmalarına başladı.
- 1903 – İtalyan asıllı Amerikalı dondurma satıcısı Italo Marcioni, ilk dondurma külahının patentini aldı.
- 1914 – Mesudiye Zırhlısı, Çanakkale’de İngiliz denizaltısı HMS B11 tarafından batırıldı.
- 1937 – Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri, Çin Cumhuriyeti’nin Başkenti Nankin’i ele geçirdi.
- 1937 – İlk seloteyp satışa sunuldu.
- 1939 – Kriegsmarine cep zırhlısı Admiral Graf Spee ile Kraliyet Donanması kruvazörleri HMS Exeter, HMS Ajax ve HMS Achilles arasında Río de la Plata Muharebesi başladı.
- 1941 – II. Dünya Savaşı: Macaristan Krallığı ve Romanya Krallığı, Amerika Birleşik Devletleri’ne savaş ilan etti.
- 1942 – Çorum’da deprem: 25 kişi öldü, 589 ev yıkıldı.
- 1949 – İsrail, Kudüs’ü başkent ilan etti. Arap İsrail Savaşı’ndan sonra, Eski Kent ve Doğu Kudüs Ürdün’de, Batı Kudüs de İsrail’de kaldı. Kent, BM kararlarına göre uluslararası kent ilan edilmişti.
- 1957 – İran’da deprem: 2 bin kişi öldü.
- 1959 – Başpiskopos Makarios bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanlığına seçildi.
- 1960 – Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle’ün Cezayir ziyareti olaylı geçti. Fransız milliyetçilerinin çıkardığı olaylarda 123 kişi öldü.
- 1960 – Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı, Yeni Gün ve Öncü gazetelerini 3 gün süreyle kapattı.
- 1967 – Yunanistan Kralı II. Konstantin’in, Cuntaya karşı darbe girişimi başarısız oldu. Albaylar Cuntası iktidarı devam etti. Kral ülkesini terk etmek zorunda kaldı.
- 1969 – Sovyetler Birliği’nde, Kamaz otomobil fabrikasının temeli atıldı.
- 1974 – Malta’da Cumhuriyet ilan edildi.
- 1978 – Hollanda’da bir mahalle, kendisini “Bağımsız Devlet” ilan etti.
- 1980 – Piyade Er Zekeriya Önge’yi öldürme suçundan yargılanıp ölüm cezasına çarptırılan 19 yaşındaki Erdal Eren’in infazı yapıldı.
- 1981 – Polonya’da General Wojciech Witold Jaruzelski, sıkıyönetim ilan etti. 14 bin sendikalı işçi tutuklandı.
- 1983 – 45. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (13 Aralık 1983 – 21 Aralık 1987), göreve başladı.
- 1986 – Dünya ve Olimpiyat Şampiyonu Halterci Naim Süleymanoğlu, Türkiye’ye iltica etti.
- 1995 – Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasını onayladı.
- 1996 – Kofi Annan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri seçildi.
- 1998 – İtalya’da düzenlenen 5. Avrupa Kros Şampiyonası’nda Türk Genç Bayan milli takımı şampiyon oldu.
- 2002 – Avrupa Birliği Genişlemesi: AB, 10 yeni devletin (Güney Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Slovakya ve Slovenya) 1 Mayıs 2004’ten itibaren üye olacağını açıkladı.
- 2003 – ABD askeri güçleri devrik Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin’i, Irak’ta saklandığı yerde yakaladı.
- 2004 – Şili’nin eski diktatörü Augusto Pinochet’nin, 1970 ve 1980’li yıllardaki Akbaba Operasyonu sırasında suç işlediği gerekçesiyle evinde gözetim altında tutulmasına ve hakkında yeni dava açılmasına karar verildi.
- 2005 – TMSF’nin satışa çıkardığı Telsim, 4 milyar 550 milyon dolarla dünyanın en büyük mobil telekomünikasyon operatörlerinden olan Birleşik Krallık’tan Vodafone’un şirketi, Vodafone Telekomünikasyon A.Ş’ye ihale edildi.
- 2011 – Belçika Liège’de düzenlenen intihar saldırısında 6 kişi öldü, 125 kişi yaralandı.
Doğumlar
- 1521 – V. Sixtus, Papa (ö. 1590)
- 1533 – XIV. Eric, İsveç Kralı (ö. 1577)
- 1553 – Henry IV, Fransa Kralı (ö. 1610)
- 1640 – Robert Plot, İngiliz natüralist (ö. 1696)
- 1662 – Francesco Bianchini, İtalyan filozof ve bilim insanı (ö. 1729)
- 1678 – Yongzheng, Çin İmparatoru (ö. 1735)
- 1724 – Franz Maria Aepinus, Alman bilim insanı (ö. 1802)
- 1780 – Johann Wolfgang Döbereiner, Alman kimyacı (ö. 1849)
- 1784 – Louis, Avusturya Arşidükü (ö. 1864)
- 1797 – Heinrich Heine, Alman romantik şair ve yazar (ö. 1856)
- 1816 – Ernst Werner von Siemens, Alman mühendis, mucit ve sanayici (ö. 1892)
- 1818 – Mary Todd Lincoln, Amerika Birleşik Devletleri’nin 16. başkanı olan Abraham Lincoln’ün karısı (ö. 1882)
- 1836 – Franz von Lenbach, Alman ressam (ö. 1904)
- 1887 – Ramón Grau, Kübalı tıp doktoru ve Küba Devlet Başkanı (ö. 1969)
- 1887 – George Pólya, Macar matematikçi (ö. 1985)
- 1902 – Panayotis Kanellopoulos, Yunan yazar ve siyasetçi (ö. 1986)
- 1902 – Talcott Parsons, Amerikalı sosyolog (ö. 1979)
- 1908 – Elizabeth Alexander, İngiliz jeolog, akademisyen ve fizikçi (ö. 1958)
- 1911 – Trygve Haavelmo, Norveçli istatistikci, iktisatçı ve ekonometrici (ö. 1999)
- 1915 – Curd Jürgens, Alman-Avusturyalı oyuncu (ö. 1982)
- 1915 – Balthazar Johannes Vorster, Güney Afrikalı siyasetçi (ö. 1983)
- 1917 – Antonino Fernández Rodríguez, İspanyol iş insanı (ö. 2016)
- 1919 – Hans-Joachim Marseille, Alman Luftwaffe pilotu (ö. 1942)
- 1920 – George P. Shultz, Amerikalı iktisatçı, iş insanı ve devlet adamı (ö. 2021)
- 1921 – Turgut Demirağ, Türk yapımcı ve film yönetmeni (ö. 1987)
- 1923 – Philip Anderson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2020)
- 1929 – Christopher Plummer, Kanadalı film, tiyatro, dizi oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2021)
- 1934 – Richard D. Zanuck, Akademi ödüllü Amerikalı film yapımcısı (ö. 2012)
- 1935 – Türkan Saylan, Türk tıp doktoru, akademisyen ve yazar (ö. 2009)
- 1936 – IV. Ağa Han, Şiîliğin Nizârî İsmâil’îyye mezhebinin 49. İmamı
- 1943 – İvan Kliun, Rus ressam (d. 1873)
- 1953 – Ben Bernanke, Amerikalı ekonomist, finansçı, politikacı ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi
- 1957 – Steve Buscemi, Amerikalı oyuncu ve yönetmen
- 1964 – Hideto Matsumoto, Japon müzisyen ve gitarist
- 1967 – Jamie Foxx, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
- 1969 – Tony Curran, İskoç oyuncu
- 1972 – Damien Comolli, Fransız futbol antrenörü
- 1973 – Emre Aşık, Türk futbolcu
- 1975 – Bahar Mert, Türk voleybolcu
- 1975 – Erdem Akakçe, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
- 1978 – Okan Yalabık, Türk sinema, dizi ve TV oyuncusu
- 1980 – Tülin Şahin, Türk top model
- 1981 – Amy Lee, Amerikalı vokalist, besteci ve rock grubu Evanescence’ın kurucusu
- 1982 – Elisa Di Francisca, İtalyan eskrimci
- 1984 – Santi Gonzalez, İspanyol millî futbolcu
- 1984 – Hanna-Maria Seppälä, Fin yüzücü
- 1989 – Taylor Swift, Amerikalı country ve pop şarkıcısı
Ölümler
- 1051 – El-Birûni, Türk kökenli olduğu da ileri sürülen Farslı matematikçi (d. 973)
- 1124 – II. Callistus, 1 Şubat 1119’dan öldüğü 1124 yılına kadar Katolik Kilisesi’nin başı ve Papalık Devleti’nin hükümdarı (d. 1065)
- 1204 – Musa bin Meymūn, Sefaradi Yahudisi filozof, hahambaşı, Talmud bilgini ve çoğaltıcısı (d. 1135)
- 1250 – II. Friedrich, Kutsal Roma İmparatoru (d. 1194)
- 1466 – Donatello, Floransalı heykeltıraş (d. 1386)
- 1521 – I. Manuel, 1495’ten 1521’e kadar Portekiz Kralı (d. 1469)
- 1557 – Niccolò Tartaglia, İtalyan matematikçi (d. 1500)
- 1565 – Conrad Gesner, İsviçreli doğa bilimci (d. 1516)
- 1721 – Alexander Selkirk, İskoç denizci (ıssız bir adada 4 yıl geçiren ve Robinson Crusoe romanına ilham kaynağı olan) (d. 1676)
- 1754 – I. Mahmut, Osmanlı’nın 24. Padişahı (d. 1696)
- 1784 – Samuel Johnson, İngiliz yazar ve leksikograf (d. 1709)
- 1863 – Friedrich Hebbel, Alman oyun yazarı (d. 1813)
- 1881 – August Šenoa, Hırvat romancı, eleştirmen, editör, şair ve oyun yazarı (d. 1838)
- 1889 – Abraham Behor Kamondo, Fransız bankacı, koleksiyoncu ve hayırsever (d. 1829)
- 1908 – Augustus Le Plongeon, Britanyalı amatör arkeolog, eski eserler uzmanı ve fotoğrafçı (d. 1825)
- 1926 – Rudolf Eisler, Alman felsefeci (d. 1873)
- 1927 – Riyaziyeci Mehmet Nadir Bey, Türk matematikçi (d. 1856)
- 1930 – Fritz Pregl, Slovenyalı kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1869)
- 1931 – Gustave Le Bon, Fransız sosyolog ve antropolog (d. 1841)
- 1935 – Victor Grignard, Fransız kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1871)
- 1943 – İvan Kliun, Rus ressam, heykeltıraş ve sanat teorisyeni (d. 1873)
- 1944 – Vasiliy Kandinskiy, Rus ressam (d. 1866)
- 1945 – Irma Grese, II. Dünya Savaşı sırasında Ravensbrück toplama kampı, Auschwitz Toplama Kampı ve Bergen-Belsen toplama kamplarında yaklaşık 30.000 kadın çalışanın sorumlusu (d. 1923)
- 1945 – Josef Kramer, Nazi Almanyasında SS Subayı ve Bergen-Belsen Toplama Kampı’nın komutanı (d. 1906)
- 1945 – Cezmi Or, Türk atlet (d. 1921)
- 1955 – Egas Moniz, Portekizli nörolog, siyasetçi ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1874)
- 1959 – Ali Rıza Artunkal, Türk asker ve politikacı (d. 1881)
- 1961 – Grandma Moses, Amerikalı ressam (d. 1860)
- 1966 – Ahilya Moshos, Rum asıllı Türk avukat ve siyasetçi
- 1974 – Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk romancı, gazeteci ve siyasetçi (d. 1889)
- 1974 – John Godolphin Bennett, İngiliz asker (d. 1897)
- 1977 – Oğuz Atay, Türk öykücü ve romancı (d. 1934)
- 1979 – Behçet Necatigil, Türk şair ve yazar (d. 1916)
- 1980 – Erdal Eren, Türk TDKP üyesi (d. 1961)
- 1994 – Antoine Pinay, Fransa başbakanı (d. 1891)
- 2001 – Chuck Schuldiner, Amerikalı gitarist ve solist (d. 1967)
- 2002 – Zal Yanovski, Kanadalı gitarist (d. 1944)
- 2003 – Fadva Tukan, Filistinli şair
- 2009 – Paul A. Samuelson, Amerikalı iktisatçı ve Nobel İktisat ödülü sahibi (d. 1915)
- 2010 – Richard Holbrooke, Amerikalı diplomat, dergi yayımcısı ve yazar (d. 1941)
- 2013 – Zafer Önen, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1921)
- 2015 – Benedict Anderson, İngiliz-İrlanda kökenli Amerikalı politikbilimci (d. 1936)
- 2016 – Thomas C. Schelling, Amerikalı ekonomist (d. 1921)
- 2016 – Zübeyde Servet, Mısırlı oyuncu (d. 1940)
- 2016 – Alan Thicke, Kanadalı oyuncu, şarkı sözü yazarı ve televizyon sunucusu (d. 1947)
- 2017 – Mustafa Akgül, Türk akademisyen, mühendis, matematikçi, bilgisayar bilimci ve aktivist (d. 1948)
- 2017 – Yurizan Beltran, Amerikalı porno yıldızı (d. 1986)
- 2017 – Warrel Dane, Amerikalı heavy metal şarkıcısı, söz yazarı, müzisyen ve aktör (d. 1961)
- 2017 – Ali Kızıltuğ, Türk halk ozanı (d. 1943)
- 2018 – Matti Kassila, Fin film yönetmeni (d. 1924)
- 2018 – Nancy Wilson, Amerikalı caz şarkıcısı (d. 1937)
- 2019 – Gerd Baltus, Alman tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1932)
- 2019 – Ushiomaru Motoyasu, Japon sumo güreşçisi (d. 1978)
- 2020 – Otto Barić, Hırvat eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1933)
- 2020 – Mandvulo Ambrose Dlamini, Svazilandlı iş insanı ve siyasetçi (d. 1968)
- 2020 – Nur Hossain Kasemi, Bangladeşli İslam alimi, siyasetçi, eğitimci, din adamı ve ruhani figür (d. 1945)
- 2020 – Jaroslav Mostecký, Çek bilimkurgu yazarı (d. 1963)
