2 Ocak, Miladi takvime göre yılın 2. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 363 gün vardır (artık yıllarda 364).
Olaylar
- 1523 – Rodos Adası, Kanuni Sultan Süleyman tarafından fethedildi.
- 1757 – Birleşik Krallık, Kalküta’yı (Hindistan) ele geçirdi.
- 1839 – Fotoğrafın mucitlerinden biri olan Fransız fotoğrafçı Louis Daguerre, Ay’ın ilk fotoğrafını çekti.
- 1870 – Brooklyn Köprüsü’nün yapımına başlandı.
- 1905 – Rus-Japon Savaşı’nda, Çin’deki Rus üssü Port Arthur, Amiral Tōgō Heihachirō komutasındaki Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri’ne teslim oldu. Rus İmparatorluğu’nu çöküşe götüren ve 1905 Devrimi’nin kapısını açan yenilgiler dizisi başladı.
- 1924 – İstanbul İstiklal Mahkemesi’nde yargılanan gazeteciler beraat etti. Gazeteciler ve İstanbul Barosu Başkanı Lütfi Fikri Bey, Hıyanet-i Vataniye Kanunu’na aykırı davranmakla suçlanıyorlardı. Gazeteciler beraat ederken Lütfi Fikri Bey, 5 yıl kürek hapsine mahkûm oldu.
- 1935 – Marmara Adası ve Erdek’te deprem oldu; 5 kişi öldü, 600 bina hasar gördü.
- 1935 – Türkiye’de Soyadı Kanunu yürürlüğe girdi.
- 1942 – II. Dünya Savaşı: Manila, Japon kuvvetlerince işgal edildi.
- 1951 – Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin yeni üyeliklerine Türkiye, Hollanda ve Brezilya seçildi.
- 1955 – Panama Devlet Başkanı José Antonio Remón Cantera, bir suikast sonucu öldürüldü.
- 1959 – Fidel Castro, Küba lideri oldu.
- 1959 – SSCB, “Luna 1” adlı uzay aracını fırlattı. “Luna 1”, Ay’ın sınırlarına ulaşarak, Güneşin yörüngesine girecek olan ilk uzay aracı olacaktır.
- 1968 – Dr. Christiaan Barnard, Güney Afrika’nın Cape Town şehrinde ikinci kalp nakli ameliyatını gerçekleştirdi.
- 1971 – Türkiye İşçi Partisi (TİP)’ten ayrılan Cenan Bıçakçı ve arkadaşları, Bağımsız Türkiye Sosyalistleri Birliği adıyla yeni bir örgüt kurduklarını açıkladı.
- 1975 – Charlie Chaplin’e (Şarlo), Birleşik Krallık’ta “Sir” unvanı verildi.
- 1979 – Türk ve Amerikalı arkeologların beş yıl süren ortak çalışmalarıyla, dünyanın ilk İslam batığı Ege Denizi’nde bulundu.
- 1980 – Türkiye’de 12 Eylül 1980 Darbesi’ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, kendisiyle görüşmeye gelen Korkut Özal’a, “Necmettin Erbakan’ın kaypak politikasından rahatsız olduklarını, dinin politikaya alet edilmemesi gerektiğini” söyledi.
- 1980 – Türkiye’de 12 Eylül 1980 Darbesi’ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): TSK’nin verdiği 27 Aralık Muhtırası, Cumhurbaşkanlığı tarafından kamuoyuna açıklandı.
- 1985 – Amerika Birleşik Devletleri, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nden (UNESCO) resmen ayrıldı.
- 1990 – Devrimci-Sol örgütünün önemli isimlerinden Sinan Kukul, Metris Cezaevi’nden firar etti.
- 1992 – Hakkâri’nin Yüksekova ilçesinde çığ düşmesi sonucu yirmi kişi öldü, on beş kişi yaralandı.
- 1993 – Mehmetçik Somali’de: Türk Silahlı Kuvvetleri, BM’nin çağrısı üzerine 43 yıl aradan sonra ikinci kez bir yabancı ülkenin topraklarına ayak bastı.
- 1995 – Eski İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi (İSKİ) Genel Müdürü Ergun Göknel’in 8,5 yıllık hapis cezası kesinleşti.
- 2001 – İstanbul 1 Numaralı DGM Hakimliği, Egebank soruşturması kapsamında İnterbank’ın eski sahibi Cavit Çağlar hakkında gıyabi tutuklama kararı verdi. (Türk İnterpolü, 5 Ocak’ta Çağlar hakkında kırmızı bülten hazırladı.)
- 2003 – Kopenhag kriterlere ile Anayasaya uyum çerçevesinde bazı yasalarda değişiklik öngören tasarı TBMM’de kabul edildi. Yasaya göre, siyasi partilerin kapatılması davalarında 5/3 çoğunluk aranacak. İşkence ve kötü muamele suçlarından verilen cezalar para cezasına çevrilemeyecek. Anayasa Mahkemesi, siyasi partinin devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verebilecek. Cemaat vakıfları mülk edinebilecek. Gazeteciler haber kaynaklarını açıklamaya zorlanamayacak.
- 2006 – Bavyera’da (Almanya) bir buz pistinin çatısı çöktü: 15 kişi öldü.
- 2007 – ABD’de 93 yaşında ölen eski Başkanlardan Gerald Ford için Başkent Washington Ulusal Katedrali’nde cenaze töreni düzenlendi.
- 2007 – Niğde Aladağlar’daki Demirkazık zirvesi tırmanışında 1 Ocak’ta mahsur kalan ODTÜ Dağcılık Kulübü üyesi altı dağcıdan, Utku Kocabıyık ve Seza Bürkan Yüksel öldü, dört dağcı ise kurtarıldı.
Doğumlar
- 869 – Yōzei, Japon 57. İmparator (ö. 949)
- 1642 – IV. Mehmed, Osmanlı’nın 19. Padişahı (ö. 1693)
- 1699 – III. Osman, Osmanlı’nın 25. Padişahı (ö. 1757)
- 1727 – James Wolfe, Britanyalı subay (ö. 1759)
- 1752 – Philip Freneau, Amerikalı şair, milliyetçi, polemikçi, gemi kaptanı ve gazete editörü (ö. 1832)
- 1767 – II. Beşir Şihab, Osmanlı Lübnan Emiri (ö. 1850)
- 1822 – Rudolf Clausius, Alman fizikçi (ö. 1888)
- 1824 – Atiye Sultan, II. Mahmud’un kızı (ö. 1850)
- 1827 – Nükhetsezâ Hanım, Abdülmecid’ın dokuzuncu eşi (ö. 1850)
- 1834 – Karl Friedrich Louis Dobermann, Alman köpek yetiştiricisi (ö. 1894)
- 1834 – Vasili Perov, Rus ressam (ö. 1882)
- 1852 – Abdülhak Hamit Tarhan, Türk şair ve diplomat (Makber ve Eşber gibi yapıtlarıyla tanınan) (ö. 1937)
- 1866 – Emsalinur Kadınefendi, II. Abdülhamid’in yedinci eşi (ö. 1952)
- 1870 – Ernst Barlach, Alman dışavurumcu heykeltıraş ve yazar (ö. 1938)
- 1873 – Antonie Pannekoek, Hollandalı gökbilimci, Marksist kuramcı ve devrimci (ö. 1960)
- 1873 – Lisieux’lü Teresa, Fransız Discalted Karmelit rahibe ve mistik (ö. 1897)
- 1880 – Louis Charles Bréguet Fransız pilot, uçak tasarımcısı ve sanayici (Air France’nin kurucusu) (ö. 1955)
- 1880 – Vasili Degtyaryov, Rus silah tasarımcısı (ö. 1949)
- 1882 – Benjamin Jones, Britanyalı bisikletçi (ö. 1963)
- 1884 – Jack Greenwell, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (ö. 1942)
- 1886 – Carl-Heinrich von Stülpnagel, Alman subay (ö. 1944)
- 1891 – Giovanni Michelucci, İtalyan mimar, şehir planlamacısı ve gravürcü (ö. 1990)
- 1895 – Folke Bernadotte, İsveçli asker, insan hakları savunucusu ve diplomat (ö. 1948)
- 1896 – Dziga Vertov, Rus film yönetmeni ve sinema kuramcısı (ö. 1954)
- 1897 – Gaston Monnerville, Fransız siyasetçi (ö. 1991)
- 1899 – Burhan Belge, Türk diplomat, siyaset adamı ve gazeteci (ö. 1967)
- 1900 – Józef Klotz, Polonyalı futbolcu (ö. 1941)
- 1902 – Safiye Erol, Türk yazar (ö. 1964)
- 1903 – Kane Tanaka, dünyanın en yaşlı insanı (ö. 2022)
- 1904 – Walter Heitler, Alman fizikçi (ö. 1981)
- 1904 – Walther Hewel, Alman diplomat (ö. 1945)
- 1920 – Isaac Asimov, Amerikalı yazar ve biyokimyacı (ö. 1992)
- 1920 – Nobuyuki Kato, Japon futbolcu
- 1922 – Blaga Dimitrova, Bulgar şair (ö. 2003)
- 1922 – Maurice Faure, Fransız siyasetçi ve direnişçi (ö. 2014)
- 1924 – Guillermo Suárez Mason, Arjantinli general (ö. 2005)
- 1924 – Sacit Seldüz, Türk basketbolcu, voleybolcu ve antrenörü (ö. 2018)
- 1925 – Michael Tippett, Britanyalı opera ve batı klasik müzik bestecisi (ö. 1998)
- 1926 – Gino Marchetti, Amerikalı futbolcu (ö. 2019)
- 1928 – Tamio Ōki, Japon aktör, seslendirme sanatçısı ve öykü anlatıcısı (ö. 2017)
- 1929 – Yılmaz Gündüz, Türk basketbolcu, futbolcu, yönetmen, yapımcı, senarist ve oyuncu (ö. 1997)
- 1931 – Jaroslav Weigel, Çek aktör, oyun yazarı, çizgi roman sanatçısı ve ressam (ö. 2019)
- 1937 – Afet Ilgaz, Türk yazar (ö. 2015)
- 1938 – Robert Smithson, Amerikalı arazi sanatçısı (ö. 1973)
- 1940 – Suud el-Faysal, Suudi siyasetçi ve prens (ö. 2015)
- 1942 – Thomas Hammarberg, İsveçli diplomat ve insan hakları aktivisti
- 1943 – Barış Manço, Türk müzisyen, besteci ve şarkıcı (ö. 1999)
- 1943 – Filiz Akın, Türk aktris
- 1943 – Janet Akyüz Mattei, Amerikalı astronom (ö. 2004)
- 1944 – Baykal Kent, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2012)
- 1944 – Siraj Sikder, Bangladeşli komünist siyasetçi (ö. 1975)
- 1946 – Ersin Burak, Türk karikatürist ve çizgi roman sanatçısı
- 1948 – Akın Birdal, Türk siyasetçi
- 1957 – Fehmi Demir, Türk siyasetçi ve Hak ve Özgürlükler Partisi Genel Başkanı (ö. 2015)
- 1961 – Gabrielle Carteris, Amerikalı bir oyuncu
- 1964 – Pernell Whitaker, Amerikalı profesyonel boksör (ö. 2019)
- 1968 – Cuba Gooding, Jr., Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
- 1969 – Yavuz Seçkin, Türk radyo-TV programcısı ve oyuncu
- 1970 – Raymond Ebanks, Fin müzisyen ve rapçi
- 1976 – Hrysopiyi Devetzi, Yunan atlet
- 1976 – Paz Vega, İspanyol oyuncu
- 1977 – Ahu Türkpençe, Türk oyuncu
- 1979 – Mahir Bayrak, Türk basketbolcu
- 1979 – Jonathan Greening, İngiliz futbolcudur
- 1979 – Çağla Şikel, Türk oyuncu, sunucu ve manken
- 1981 – Maxi Rodriguez, Arjantinli futbolcu
- 1983 – Kate Bosworth, Amerikalı oyuncu
- 1986 – Ediz Bahtiyaroğlu, Türk-Boşnak futbolcu (ö. 2012)
- 1987 – Lauren Storm, Amerikalı oyuncu
- 1987 – Loui Batley, İngiliz oyuncu
- 1987 – Shelley Hennig, Amerikalı oyuncu ve manken
- 1991 – Luis Pedro Cavanda, Angolalı futbolcu
- 1991 – Ömer Alimoğlu, Türk atıcı
- 1992 – Paulo Gazzaniga, Arjantinli futbolcudur
- 1993 – Bryson Tiller, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
- 1997 – Melis Sezen, Türk oyuncu
- 1998 – Ragnhild Valle Dahl, Norveçli hentbolcu
- 1998 – Timothy Fosu-Mensah, Hollandalı futbolcudur
- 1999 – Sina Ülbe, Türk basketbolcu
Ölümler
- 1109 – Bertrand de Blanchefort, 1156’dan 1169’daki ölümüne kadar Tapınak Şövalyeleri’n altıncı Büyük Üstadı idi (ö. 1169)
- 1184 – Theodora Komnini, Andronikos Komnenos ile İrene (?Aineiadissa) çiftinin kızıdır (d. ?)
- 1557 – Pontormo, Maniyerist ressam (d. 1494)
- 1819 – Parmalı Maria Luisa, İspanya Kraliçesi (d. 1751)
- 1853 – Nesrin Hanım, Abdülmecid’in onbirinci eşi (d. 1826)
- 1861 – IV. Friedrich Wilhelm, Prusya Kralı (d. 1795)
- 1891 – Alexander William Kinglake, İngiliz devlet adamı ve tarihçi (d. 1809)
- 1896 – Walthère Frère-Orban, Belçikalı siyasetçi ve devlet adamı (d. 1812)
- 1915 – Armand Peugeot, Fransız sanayici (d. 1849)
- 1917 – Edward Burnett Tylor, İngiliz antropolog (d. 1832)
- 1920 – Paul Adam, Fransız yazar (d. 1862)
- 1924 – Sabine Baring-Gould, İngiliz Anglikan rahip ve roman yazarı (d. 1834)
- 1939 – Roman Dmowski, Polonyalı devlet adamı (d. 1864)
- 1953 – Guccio Gucci, İtalyan iş insanı ve moda tasarımcısı (d. 1881)
- 1955 – José Antonio Remón Cantera, Panama Devlet Başkanı (d. 1908)
- 1963 – Dick Powell, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1904)
- 1963 – Jack Carson, Kanadalı-Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1910)
- 1974 – Neva Gerber, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1894)
- 1980 – Mustafa Nihat Özön, Türk yazın tarihçisi, yazar, eğitmen ve çevirmen (d. 1896)
- 1981 – Eflatun Cem Güney, Türk folklor araştırmacısı ve masalcı (d. 1896)
- 1986 – Una Merkel, Amerikalı tiyatro, film, radyo ve televizyon oyuncusu (d. 1903)
- 1995 – Siad Barre, Somali Demokratik Cumhuriyeti Devlet Başkanı (d. 1919)
- 1995 – Nancy Kelly, Amerikalı oyuncudur (d. 1921)
- 1996 – Karl Rappan, Avusturyalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1905)
- 2001 – William P. Rogers, Amerikalı bir politikacı, diplomat ve avukat (d. 1913)
- 2003 – Melih Birsel, Türk mimar (d. 1920)
- 2005 – Maclyn McCarty, Amerikalı genetikçi (d. 1911)
- 2006 – Juan Ambou, İspanyol komünist devrimci ve İspanya Komünist Partisi üyesi siyasetçi (d. 1910)
- 2007 – Teddy Kollek, İsrailli siyasetçi (d. 1911)
- 2009 – Ryuzo Hiraki, Japon futbolcu (d. 1931)
- 2011 – Anne Francis, Amerikalı aktris (d. 1930)
- 2011 – Pete Postlethwaite, İngiliz, tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1946)
- 2012 – Anatoli Kolesov, Sovyet grekoromen güreşçisi ve koçu (d. 1938)
- 2012 – Ioan Drăgan, Rumen futbolcu (d. 1965)
- 2012 – Otto Scrinzi, Avusturyalı sinir hastalıkları uzmanı, gazeteci ve aşırı sağcı siyasetçi (d. 1918)
- 2012 – Tuncer Sevi, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1942)
- 2013 – Ladislao Mazurkiewicz, Uruguaylı futbolcu ve teknik direktör (d. 1945)
- 2013 – Stephen Resnick, Amerikalı ekonomist (d. 1938)
- 2014 – Bernard Glasser, Amerikalı film yapımcısı ve yönetmen (d. 1924)
- 2014 – Dirk Sager, Alman gazeteci ve yazar (d. 1940)
- 2014 – Jeanne Brabants, Belçikalı dansçı, koreograf ve öğretmen (d. 1920)
- 2015 – Ebu Enes el-Libi, Libyalı el-Kaide’nin üst düzey sorumlusu (d. 1964)
- 2015 – Lam Po-chuen, Hong Konglu aktör (d. 1951)
- 2015 – Little Jimmy Dickens, Amerikalı country şarkıcısı (d. 1920)
- 2015 – Noel Cobb, Amerikalı-İngiliz filozof, psikiyatr ve yazar (d. 1938)
- 2015 – Roger Kitter, İngiliz oyuncu ve stand up komedyen (d. 1949)
- 2016 – Ardhendu Bhushan Bardhan, Hint komünist politikacı (d. 1924)
- 2016 – Brad Fuller, Amerikalı besteci ve ses mühendisi (d. 1953)
- 2016 – Faris ez-Zehrani, Suudi El-Kaide üyesi (d. 1977)
- 2016 – Frances Cress Welsing, Amerikalı kadın Afrikabilimci ve psikiyatrist (d. 1935)
- 2016 – Gisela Mota Ocampo, Meksikalı kadın siyasetçi (d. 1982)
- 2016 – Nimr Bakır el-Nimr, Suudi Arabistanlı Şii din adamı, şeyh ve ayetullah (d. 1959)
- 2016 – Marcel Barbeau, Kanadalı sanatçı (d. 1925)
- 2016 – Maria Garbowska-Kierczyńska, Polonyalı oyuncu (d. 1922)
- 2016 – Matt Hobden, İngiliz kriketçi (d. 1993)
- 2016 – Michel Delpech, Fransız şarkıcı, besteci ve aktör (d. 1946)
- 2016 – Sabri Yirmibeşoğlu, Türk asker (d. 1928)
- 2017 – Albert Brewer, Amerikalı siyasetçi (d. 1928)
- 2017 – Enzo Benedetti, İtalyan futbolcu ve teknik direktör (d. 1931)
- 2017 – François Chérèque, Fransız üst düzey yönetici ve işçi hakları savunucusu aktivist (d. 1956)
- 2017 – John Berger, İngiliz yazar ve sanat eleştirmeni (d. 1926)
- 2017 – René Ballet, Fransız gazeteci ve yazar (d. 1928)
- 2017 – Richard Machowicz, Amerikalı belgesel yapımcısı, sunucu, aktör, dublör ve yazar (d. 1965)
- 2017 – Viktor Tsaryov, Rus asıllı Sovyet millî futbolcu (d. 1931)
- 2017 – Jean Vuarnet, Fransız kayakçı (d. 1933)[1]
- 2018 – Alan Roy Deakin, İngiliz futbolcu (d. 1941)
- 2018 – Ferdinando Imposimato, İtalyan hukukçu, aktivist, hâkim ve siyasetçi (d. 1936)
- 2018 – Frank Buxton, Amerikalı oyuncu, seslendirme sanatçısı, yazar ve televizyon yönetmeni (d. 1930)
- 2018 – Giovanni Di Clemente, İtalyan film yapımcısı ve yönetmen (d. 1948)
- 2018 – Michael Pfeiffer, Alman futbolcu ve teknik direktör (d. 1925)
- 2018 – Thomas S. Monson, Amerikalı Mormon (İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi’nin 16. Başkanı ve Peygamberi) (d. 1927)
- 2019 – Bob Einstein, Amerikalı komedyen ve oyuncu (d. 1942)
- 2019 – Daryl Dragon, Amerikalı müzisyen söz yazarı ve müzik yapımcısı (d. 1942)
- 2019 – Gene Okerlund, Amerikalı Profesyonel Güreş sunucusu (d. 1942)
- 2019 – Gu Fangzhou, Çinli tıp bilimcisi (d. 1926)
- 2019 – Jerzy Turonek, Polonyalı-Belaruslu tarihçi ve yazar (d. 1929)
- 2019 – Malcolm Beard, Amerikalı siyasetçi (d. 1919)
- 2019 – Marko Nikolić, Sırp oyuncu (d. 1946)
- 2019 – Paulien van Deutekom, Hollandalı kadın sürat buz patencisi (d. 1981)
- 2019 – Ramakant Achrekar, Hint kriketçi ve antrenör (d. 1932)
- 2019 – Salvador Martínez Pérez, Meksikalı Katolik Piskopos (d. 1933)
- 2020 – Bogusław Polch, Polonyalı çizgi roman sanatçısı (d. 1941)
- 2020 – Élisabeth Rappeneau, Fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1940)
- 2020 – Fazilatunnesa Bappy, Bangladeşli hukukçu ve siyasetçi (d. 1970)
- 2020 – John Baldessari, Amerikalı sanatçı (d. 1931)
- 2020 – Mohamed Salah Dembri, Cezayirli siyasetçi ve diplomat (d. 1938)
- 2020 – Nick Fish, Amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1958)
- 2020 – Shen Yi-ming, Tayvanlı asker ve siyasetçi (d. 1957)
- 2020 – Veronika Fitz, Alman oyuncu (d. 1936)
- 2020 – Yukiko Miyake, Japon kadın siyasetçi (d. 1965)
- 2021 – Alex Asmasoebrata, Endonezyalı siyasetçi ve otomobil yarışçısı (d. 1951)
- 2021 – Arsenio Lope Huerta, İspanyol hukukçu, siyasetçi, yazar ve ekonomist (d. 1943)
- 2021 – Aylin Özmenek, Türk radyo ve TV sunucusu (d. 1942)
- 2021 – Bernadette Isaac-Sibille, Fransız kadın siyasetçi (d. 1930)
- 2021 – Buta Singh, Hint siyasetçi (d. 1934)
- 2021 – Cléber Eduardo Arado, Brezilyalı futbolcu (d. 1972)
- 2021 – Guadalupe Grande, İspanyol şair, yazar, eğitimci ve eleştirmen (d. 1965)
- 2021 – Leydi Mary Colman, İngiliz soylu ve hayırsever (d. 1932)
- 2021 – Marco Formentini, İtalyan siyasetçi (d. 1930)
- 2021 – Mary Catherine Bateson, Amerikalı kültürel antropolog, eğitimci ve yazar (d. 1939)
- 2021 – Mike Reese, Amerikalı siyasetçi (d. 1978)
- 2021 – Modibo Keita, Malili siyasetçi (d. 1942)
- 2021 – Vladimir Korenev, Sovyet-Rus aktör ve eğitimci (d. 1940)
- 2021 – Wahit Hamed, Mısırlı senarist (d. 1944)
- 2021 – Yuri Sauh, Sovyet-Rus futbolcu ve teknik direktör (d. 1951)
- 2022 – Charles Njonjo, Kenyalı hukukçu ve siyasetçi (1920)
- 2022 – Richard Leakey, Kenyalı paleoantropolog (d.1944)
