Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) lideri ve Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Marteniçka bilekliği takmasıyla birlikte yurttaşlar marteniçka nedir, marteniçka bilekliğinin anlamı şeklinde araştırmalar yapıyor. Eski bir Balkan geleneği olan marteniçka bileklikleri Mart ayının başında takılmaya başlanır. Kırmızı ve beyaz ipliklerden yapılan bu geleneğin sağlık, şans, bolluk, bereket gibi dileklerin gerçekleşmesini sağladığına inanılıyor.Bugün, birçok Balkan ülkesinde marteniçkalar hala takılmaya devam ediyor. Peki, Marteniçka nedir? Marteniçka bilekliğinin anlamı. Marteniçka ne zaman, ayın kaçında çıkarılmalıdır? Marteniçka hikayesi nedir?
Marteniçka nedir?
Martenitsa ya da Marteniçka, 1 Mart’tan başlayarak martın sonuna kadar takılan, beyaz ve kırmızı yünden yapılan bir süstür. Baharın gelişi münasebetiyle geleneksel Baba Marta (Marta Nine) günleri başlar. Çok eskilere dayanan Baba Marta, Bulgaristan’a has bir gelenektir. Bu günde Bulgarlar yakınlarına ve arkadaşlarına “martenitsa” olarak adlandırılan sembolleri, yıl boyu sağlık ve güç dileğiyle hediye ederler. Âdete göre, martenitsalar kırlangıç veya leylek görünceye kadar taşınırlar.
Bu bayram Bulgarcada “Çestita Baba Marta!” şeklinde kutlanır. Baba Marta – Marta Nine, günümüze kadar korunmuş en saygın geleneklerden biridir. Bu takılar, meyve ağaçlarına, evlere, ev hayvanlarına da takılırlar. Bu şekilde yeni başlayan tarım yılının da bereketli ve verimli olması için dilekler tutulur.
İlk martenitsalar, başka takı ve detaylar kullanmadan, sadece kırmızı beyaz ipliklerden yapılırmış ve nazardan korunmak için insanlara ve hayvanlara takılırmış. Bazı bölgelerde bu bükülmüş kırmızı-beyaz sicime altın veya gümüş para bağlanırmış, bu da hastalıklardan korunmak için bir simge olarak kullanılırmış.
Otantik bir sanat niteliğinde olan halkın güzellik ve estetik duygusu daha geç dönemlerde martenitsalarda da kendini gösterir. Önceleri kırmızı-beyaz yünden yapılan martenitsalara, püskül, top, insan gibi değişik şekiller verilir. Martenitsaların gelmiş geçmiş tarihinde en önemli yere sahip olan şekiller ise; “Pijo ve Penda” adıyla bilinen kırmızı ve beyaz ipten yapılmış kuklalardır.
Martenitsalarda kullanılan beyaz renk uzun ömrü, kırmızı renk ise sağlık ve gücü temsil eder.
