RayHaber - Tarihte Bugün: Eli Whitney, Pamuk Ayrıştırma Makinesinin Patentini Aldı

Tarihte Bugün: Eli Whitney, Pamuk Ayrıştırma Makinesinin Patentini Aldı - RayHaber

14 Mart, Miladi takvime göre yılın 73. (artık yıllarda 74.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 292 gün vardır.

Demiryolu

14 Mart 1930 Bern’de akdolunan Beynelmilel Demiryolları Anlaşması’nın tasdikine dair 1673 sayılı kanun çıktı.

Olaylar

1489 – Kıbrıs Krallığı’nın Kraliçesi Catherine Cornaro, Ada’yı Venedik Cumhuriyeti’ne sattı.
1794 – Eli Whitney, pamuk ayrıştırma makinesinin patentini aldı.
1827 – II. Mahmut döneminde, Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane kuruldu.
1919 – Tıp Bayramı ve Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’nin kuruluş yıldönümü; Hikmet Boran önderliğinde, tıp camiasının emperyalist güçlerin karşısına resmen çıkışı nedeniyle bugün Tıp Bayramı olarak kutlanmaktadır.
1919 – Yunanların İzmir’e çıkarma planı, İngiltere Başbakanı Lloyd George, Fransa Başbakanı Georges Clemenceau, İtalya Başbakanı Vittorio Emanuele Orlando ve ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından kabul edildi.
1923 – Gençlerbirliği Spor Kulübü Ankara’da kuruldu.
1939 – Slovakya Cumhuriyeti ve Karpatlar Ukraynası, Nazi Almanyasının baskısı altında Çekoslovakya’dan bağımsızlıklarını ilan etti.
1939 – Hatay Meclisi, Türk lirası’nı resmi para olarak kabul etti.
1951 – Kore Savaşı: Birleşmiş Milletler Kuvvetleri, Seul’ü geri aldı.
1953 – Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Stalin’in ölümü üzerine yerine getirilen Malenkov, görevini 8 gün sonra Kruşçev’e devretti.
1958 – ABD, Küba’daki Batista rejimine ambargo uygulamaya başladı.
1964 – Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Barış Gücü’nün Kıbrıs’a gitmesini kararlaştırdı.
1975 – Keşan’da askerlik yapan Fatih Laçingil, bölüğe yeni katılan Şaban Dereli’yi parasını gasbedip öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.
1980 – ABD Hava Kuvvetleri’ne ait C-130 tipi askeri nakliye uçağı, İncirlik Hava Üssü’ne iniş yaparken düştü. 18 ABD askeri öldü.
1983 – Devlet Güvenlik Mahkemeleri’nin kurulmasını öngören yasa tasarısı, Danışma Meclisi’nde kabul edildi.
1984 – İstanbul’da Bilsak Tiyatro Atölyesi kuruldu.
1998 – İran’da Richter ölçeğine göre 6,9 büyüklüğünde deprem oldu.
1998 – YÖK, başörtüsü takmanın ve taktırmanın suç olduğunu açıkladı.
2000 – Naim Süleymanoğlu, Ankara’da devam ettiği idmanlarda koparmada 145 kg kaldırarak dünya rekoru kırdı.
2003 – Türkiye’nin 59’uncu Hükümeti, Siirt Milletvekili Recep Tayyip Erdoğan Başkanlığında kuruldu.
2008 – Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin kapatılması için Anayasa Mahkemesi’nde dava açtı.

Doğumlar

1627 – Roelant Roghman, Hollandalı Hollanda Altın Çağı ressamı, çizimcisi ve oymacısı (ö. 1692)
1641 – Hyeonjong, Joseon Krallığı’nın 18. kralı (ö. 1674)
1681 – Georg Philipp Telemann, Alman besteci (ö. 1767)
1692 – Peter Van Musschenbroek, Hollandalı bilim insanı (ö. 1761)
1726 – Esma Sultan, III. Ahmed’in kızı (ö. 1788)
1742 – Ağa Muhammed Han Kaçar, İran Şahı ve Kaçar Hanedanı’nın kurucusu (ö. 1797)
1804 – Johann Strauss I, Avusturyalı besteci (ö. 1849)
1820 – II. Vittorio Emanuele, Sardinya Krallığı’nın Kralı (ö. 1878)
1821 – Jens Jacob Asmussen Worsaae, Danimarkalı arkeolog ve tarihöncesici (ö. 1885)
1827 – George Frederick Bodley, Britanyalı mimar (ö. 1907)
1835 – Giovanni Schiaparelli, İtalyan astronom (ö. 1910)
1836 – Jules Joseph Lefebvre, Fransız portre ressamı (ö. 1911)
1844 – I. Umberto, İtalya Kralı (ö. 1900)
1847 – Castro Alves, Brezilyalı şair (ö. 1871)
1853 – Ferdinand Hodler, İsviçreli ressam (ö. 1918)
1854 – Paul Ehrlich, Alman bilim insanı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1915)
1854 – Thomas R. Marshall, ABD’nin 28. Başkan Yardımcısı (ö. 1925)
1854 – Alexandru Macedonski, Rumen şair, romancı, oyun yazarı ve edebiyat eleştirmeni (ö. 1920)
1859 – Leonardo Bistolfi, İtalyan heykeltıraş (ö. 1933)
1874 – Anton Philips, Hollanda’da Philips Electronics’in kurucusu (ö. 1951)
1876 – Lev Berg, Rus coğrafyacı, biyolog ve ihtiyolog (ö. 1950)
1879 – Albert Einstein, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1955)
1882 – Wacław Sierpiński, Polonyalı matematikçi (ö. 1969)
1886 – Firmin Lambot, Belçikalı bisiklet yarışçısı (ö. 1964)
1887 – Abdülhak Şinasi Hisar, Türk romancı ve yazar (ö. 1967)
1894 – Vladimir Triandafillov, Sovyet komutan ve teorisyen (ö. 1931)
1903 – Mustafa Barzani, Kürt politikacı (ö. 1979)
1906 – Fazıl Küçük, Kıbrıslı Türk politikacı ve gazeteci (ö. 1984)
1906 – Ulvi Cemal Erkin, Türk besteci (ö. 1972)
1908 – Maurice Merleau-Ponty, Fransız filozof (ö. 1961)
1914 – Ali Tanrıyar, Türk hekim, siyasetçi ve spor adamı (ö. 2017)
1920 – Memduh Ün, Türk yönetmen (ö. 2015)
1925 – Tarık Minkari, Türk cerrah ve yazar (ö. 2010)
1926 – Neriman Altındağ Tüfekçi, Türk Halk Müziği solisti ve ilk kadın şefi (ö. 2009)
1933 – Michael Caine, İngiliz oyuncu ve Akademi Ödülü sahibi
1933 – Quincy Jones, Amerikalı orkestra şefi, besteci, müzisyen ve yapımcı
1934 – Leonid İvanoviç Rogozov, Sovyet tıp doktoru (ö. 2000)
1934 – Manuel Piñeiro, Kübalı istihbaratçı ve politikacı (ö. 1998)
1938 – Şerafettin Elçi, Türk hukukçu ve siyasetçi (ö. 2012)
1940 – Durul Gence, Türk caz müzisyeni ve orkestra şefi
1940 – Metin Altıok, Türk şair ve ressam (ö. 1993)
1941 – Wolfgang Petersen, Alman film yönetmeni
1942 – Emin Çölaşan, Türk gazeteci ve yazar
1948 – Billy Crystal, Galli sinema oyuncusu
1950 – Ahmet Kamil Erozan, Türk siyasetçi
1952 – Sheila Abdus-Salaam, Amerikalı yargıç ve hukukçu (ö. 2017)
1952 – Mehmet Güçlü, Türk güreşçi
1957 – Franco Frattini, İtalyan siyasetçi (ö. 2022)
1965 – Aamir Khan, Hint oyuncu
1967 – Gürdal Tosun, Türk tiyatro sanatçısı (ö. 2000)
1972 – Kaan Dobra, Polonya asıllı Türk futbolcu
1979 – Nicolas Anelka, Fransız futbolcu
1982 – François Sterchele, Belçikalı futbolcu (ö. 2008)
1985 – Eva Angelina, Amerikalı porno yıldızı
1988 – Sasha Grey, Amerikalı porno yıldızı
1988 – Stephen Curry, Amerikalı basketbolcu
1989 – Colby O’Donis, Porto Riko asıllı Amerikalı R&B ve pop şarkıcısı
1990 – Kolbeinn Sigþórsson, İzlandalı futbolcu
1991 – Emir Bekrić, Sırp engelli atleti
1994 – Ansel Elgort, Amerikalı aktör ve şarkıcı
1996 – Mustafa Batuhan Altıntaş, Türk futbolcu
1998 – Neslican Tay Türk kanser aktivisti (ö. 2019)

Ölümler

1457 – İmparator Jingtai, Çin’in Ming Hanedanı’nın yedinci imparatoru (d. 1428)
1471 – Thomas Malory, İngiliz yazar (d. 1415)
1571 – János Zsigmond Zápolya, 1540-1571 arası Transilvanya ve Macaristan Kralı oldu (d. 1540)
1604 – Kınalızade Hasan Çelebi, Osmanlı fıkıh ve kelâm alimi (d. 1546)
1632 – Tokugawa Hidetada, Tokugawa Hanedanlığı’nın 2. şogunu (d. 1579)
1703 – Robert Hooke, İngiliz bilim insanı (d. 1635)
1791 – Johann Salomo Semler, Alman protestan teolog (d. 1725)
1823 – Charles-François du Périer Dumouriez, Fransız generali (d. 1739)
1854 – Yekaterina Vladimirovna Apraksina, Rus soylu (d. 1770)
1883 – Karl Marx, Alman filozof ve ekonomist (d. 1818)
1932 – George Eastman, Amerikalı mucit ve sanayici (Kodak Şirketi) (d. 1854)
1938 – Aleksey Rıkov, Bolşevik devrimci (d. 1881)
1940 – Gabriele Possanner, Avusturyalı hekim (d. 1860)
1944 – Katharine Elizabeth Dopp, Amerikalı eğitimci ve yazar (d. 1863)
1946 – Werner von Blomberg, Nazi Almanyası’nın Savunma Bakanı d. 1878)
1953 – Klement Gottwald, Çek devlet adamı ve gazeteci d. 1896)
1955 – Şamran Hanım, Türk besteci ve kanto sanatçısı (d. 1870)
1959 – Faik Ahmet Barutçu, Türk siyasetçi (d. 1894)
1968 – Josef Harpe, I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı sırasında Alman Generaloberst (d. 1887)
1973 – Chic Young, Amerikalı karikatürist (Blondie-Fatoş-‘un çizeri) (d. 1901)
1975 – Susan Hayward, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1917)
1978 – Aziz Basmacı, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1912)
1980 – Mohammad Hatta, Endonezya bağımsızlık hareketinin önderlerinden (d. 1902)
1983 – Maurice Ronet, Fransız sinema oyuncusu (d. 1927)
1989 – Zita von Bourbon-Parma, Avusturya İmparatoriçesi (d. 1892)
1995 – William Alfred Fowler, Amerikalı filozof (d. 1911)
1997 – Jurek Becker, Polonya doğumlu Alman yazar, film senaristi ve Doğu Alman muhalif (d. 1937)
1997 – Fred Zinnemann, Avusturya asıllı Amerikalı film yönetmeni (d. 1907)
2006 – Lennart Meri, Estonyalı yazar ve film yönetmeni (Estonya’nın 2. Cumhurbaşkanı) (d. 1929)
2007 – Lucie Aubrac, Fransız tarih öğretmeni ve Fransız Direnişi hareketi üyesi (d. 1912)
2017 – Sa’dun Hammadi, Saddam Hüseyin’in devlet başkanlığı dönemindeki eski Irak başbakanı (d. 1930)
2010 – Peter Graves, Amerikalı aktör (Görevimiz Tehlike) (d. 1926)
2011 – Jülide Gülizar, Türk sunucu, yazar, eğitmen ve TRT’nin ve Türkiye’nin ilk haber spikerlerinden (d. 1929)
2014 – İlhan Feyman, Türk caz müzisyeni ve trompetçi (d. 1930)
2017 – Luigi Pascale, İtalyan uçak tasarımcısı ve mühendis (d. 1923)
2018 – Halit Deringör, Türk futbolcu ve spor yazarı (d. 1922)
2018 – Marielle Franco, Brezilyalı aktivist ve siyasetçi (d. 1979)
2018 – Stephen Hawking, İngiliz fizikçi, evrenbilimci, astronom, teorisyen ve yazar (d. 1942)