Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) her yaştan gökyüzü meraklısını buluşturduğu Gökyüzü Gözlem Etkinliği Antalya Saklıkent’te TÜBİTAK Ulusal Gözlem Evi’nde (TUG) düzenlenen açılış programı ile başladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 10-13 Ağustos 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilecek gözlem etkinliğinin açılışında konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, gençlerin uzaya ilgisini artırmak amacıyla 1998 yılından bu yana gökyüzü gözlem etkinlikleri düzenlendiğini belirtti. Kacır, Türkiye’nin dört bir yanından bilim meraklılarını buluşturan 25. TÜBİTAK Gökyüzü Gözlem Etkinliği’nde; seminerler, atölye çalışmaları, bilgi yarışmaları gibi çok özel faaliyetleri gök bilim sevdalıları ile birlikte yaşayacaklarını ifade etti.
Gökyüzü gözlemi
Bakan Kacır, Türkiye’nin en büyük gözlemevi olan ve en donanımlı teleskopların bulunduğu TÜBİTAK Ulusal Gözlem Evi (TUG) yerleşkesinde, gökyüzü meraklılarının özel filtreli teleskoplarla güneş gözlemleri, geceleri ise ışık kirliliğinin çok düşük düzeyde olduğu Saklıkent’te Vega, Polaris, Mizar ve Antares yıldızlarını, Andromeda galaksisini, Ülker ve Herkül yıldız kümelerini, Jüpiter, Neptün, Satürn ve Uranüs gezegenlerini, Ay ile çok sayıda gök cismini gözlemleyeceklerini dile getirdi.
7’den 77’ye
Yirmi beş yıllık geçmişe sahip gökyüzü gözlem etkinliklerinin geçmişte çok daha az katılımıyla ve daha mütevazı ölçekte gerçekleşirken, 2019 ile 2022 yılları arasında başvuru sayılarının her yıl on binlere ulaştığını belirten Bakan Kacır, “Bu yıl ise ülkemizin seksen bir şehrinden yapılan başvuru sayısı bir rekor kırdı. On iki bin beş yüzü aştı. Tüm Türkiye’den gençlerimiz ve yediden yetmiş sekize gök bilim meraklıları gökyüzü gözlem etkinliklerimize akın ediyor. Başvurular arasından kurayla belirlenen şanslı misafirlerimiz burada bizimle birlikte. Sekiz aydan yetmiş sekiz yaşına kadar neredeyse her yaştan katılımımız mevcut” diye konuştu.
Gençlere seslendi
Gençlere, “Sizlere hakikaten çok özel önem arz ediyoruz. Çünkü bizim hayallerimizi hayallerimizin de ötesindeki başarıları hakikaten bu ülkeye armağan edecek sizlersiniz.” diye hitap eden Bakan Kacır, “Bu inançla Türkiye’nin dört bir yanında Gençlik ve Spor Bakanımızla birlikte genel teknoloji atölyeleri kuruyoruz. Bu inançla dünyanın en büyük teknoloji festivallerini altı yıldır bu ülkede gerçekleştiriyoruz. Bu inançla TÜBİTAK’ın bütün bilim ve toplum faaliyetlerinin merkezine, odağına gençleri koyuyoruz. Bu inançla bu gökyüzü gözlemesini Her yıl yıldan yıla daha da büyütüyor. Daha fazla gencimize ev sahipliği yapmaya gayret ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yerli ve milli gözlem uydusu İMECE
Yerli ve milli gözlem uydusu İMECE’nin, nisan ayında yörüngesine yerleştiğini ve şu an görevini başarıyla icra ettiğini hatırlatan Kacır, yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A ile ilgili üretim süreçlerini tamamladıklarını, test süreçlerinin ise yıl sonuna kadar devam edeceğini söyledi.
TÜRKSAT 6A
Kacır, TÜRKSAT 6A tamamlanarak yörüngesine yerleştiğinde, Türkiye kendi haberleşme uydusunu üretebilen 10 ülkeden biri olacağını vurgulayarak, şöyle devam etti: “Uzay alanındaki yetkinliklerimizi çok daha ileri noktalara taşımak istiyoruz. Uzay çalışmalarının maliyetlerinin düşmesi ile önümüzde de büyük bir fırsat penceresi mevcut. Artık uzay sadece birkaç ülkenin oyun sahası değil. ‘Türkiye Yüzyılı’nı inşa ederken daha gür bir şekilde ‘uzayda biz de varız’ diyoruz.” şeklinde konuştu.
Milli Uzay Programı
“Türkiye Uzay Ajansının kuruluşu ve Milli Uzay Programı’nın ilanı ile uzaya dair gelecek vizyonumuzu ortaya koyduk ve bu vizyonu hayata geçirecek kurumsal yapıyı oluşturduk.” diyen Kacır, şunları kaydetti:
“Milli Uzay Programı’mız kapsamında, uluslararası uzay istasyonuna gidecek olan ilk Türk uzay yolcumuzun eğitim süreci devam ediyor, birkaç ay sonra uzaya uğurlayacağız. Programın bir diğer önemli hedefi ise Ay Misyonu. Ay’a kendi geliştirdiğimiz ve ürettiğimiz uzay aracıyla erişeceğiz. Bu kapsamda kullanılması planlanan uzay aracımızın görev tasarım ve ön tasarım çalışmalarını tamamladık, kritik tasarım aşamasına devam ediyoruz. Bu uzay aracının en kritik bileşeni olan roket motorlarını da yerli ve milli olarak üretiyoruz.”
Uzay teknolojileri
Kacır, yerli ve milli imkanlarla geliştirdikleri uzay teknolojilerinin, 2030 yılında 1 trilyon dolara ulaşması beklenen küresel uzay endüstrisinde ülkemizin rekabet gücünü daha da üst seviyeye taşıyacağının altını çizerek, “Son 20 yılda elde ettiğimiz bu kazanımlar, Sayın Cumhurbaşkanımız liderliğinde ortaya koyduğumuz Milli Teknoloji Hamlesi vizyonumuzun neticeleridir. Bu vizyon ile sistematik ve kararlı bir şekilde insan kaynağına yatırım yapmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Uzay araştırmaları
Uzay araştırmaları için gerekli altyapıyı inşa etmeyi de ihmal etmediklerini kaydeden Kacır, “Optik tasarımdan kontrol yazılımına kadar yerli imkanlarla geliştirdiğimiz ve dört metre çapında Avrupa’nın en büyük teleskoplarından birine sahip olacak. Doğu Anadolu Gözlemevi’ni kısa süre içinde tamamlayarak Erzurum’da açılışını gerçekleştireceğiz.” dedi.
“Teknoloji hamlesi ve büyük atılım”
Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Türkiye’nin teknoloji alanında güçlü bir insan kaynağı olduğunun altını çizerek, “Güçlü bir Türkiye var. Teknoloji alanında gelen gençlik ve çok güçlü bir insan kaynağımız var. Büyük bir teknoloji hamlesi ve büyük bir atılım var. Bunları kimlerle başaracağız? Bu ülkenin gençleriyle yani sizlerle başaracağız. Bu ülkenin mühendisleriyle başaracağız. Bu ülkenin çocuklarını da başaracağız.” diye konuştu.
“Bu yılki coşku ve heyecanımız çok daha fazla”
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, “Gökyüzü gözlem etkinliğimizde her yıl biz bu coşkuyu, heyecanı sizlerle birlikte yaşıyoruz ama bu yılın ayrı bir coşkusu var. Çünkü Cumhuriyetimizin kuruluşunun yüzüncü yıl dönümündeyiz. TÜBİTAK’ımızın kuruluşunun altmışıncı yıl dönümündeyiz. O yüzden bizim bu yılki coşkumuz, heyecanımız çok daha fazla.” diye konuştu.
Uzay yolcuları ile söyleşi
Türkiye’nin ilk uzay yolcuları Alper Gezeravcı ve Tuva Cihangir Atasever eğitim için bulundukları ABD’nin Houston kentinden canlı bağlantı ile etkinliğe katılarak bir söyleşi gerçekleştirdi. Astronom Dr. Korhan Yelkenci moderatörlüğündeki söyleşide TEKNOFEST Roket yarışmacısı Sudenur Kınık ve TEKNOFEST Model Uydu yarışmacısı Fatih Bedirhan Dilber de iki bakan ile birlikte uzay yolcularına sorularını yöneltti.
2 bin metre yükseklikte
TÜBİTAK tarafından ilk kez 1998 yılında Antalya Saklıkent’te düzenlenen Gökyüzü Gözlem Etkinliği, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı katkılarıyla TÜBİTAK’ın koordinasyonunda 25. kez gerçekleştiriliyor. Gökyüzü Gözlem Etkinliklerinin ev sahibi yaklaşık 2 bin metre yükseklikteki Antalya Saklıkent’te astronomi meraklıları, uzmanlar eşliğinde gökyüzünü inceleme ve Türkiye’nin en büyük gözlemevi olan ve en donanımlı teleskoplarının bulunduğu TÜBİTAK Ulusal Gözlem Evi (TUG) Yerleşkesi’ni gezme fırsatı bulacak.
Teleskop ve çıplak gözle gözlem
Gökyüzü gözlemine en uygun bölgelerden biri olan Saklıkent’te astronomi tutkunlarının, 3 gün boyunca teleskop ve çıplak gözle gözlem yaparak gökyüzünün tadını çıkarmanın yanında çadırlarında konaklayarak doğa ile iç içe olma şansları olacak.
Uzman bilim adamları
Her yaş grubundan astronomi meraklılarının katılacağı etkinlik boyunca, alanında uzman bilim insanları tarafından gök bilim ile ilgili seminerler verilecek, yarışmalar ve TÜBİTAK bünyesindeki birimlerin katkılarıyla çeşitli atölye çalışmaları, deneyler gerçekleştirilecek.
Artan yoğun ilgi
Gökyüzü Gözlem Etkinliklerine, 2016-2018 yılları arasında ortalama 3 bin kişi başvururken ve ortalama 350 katılımcı ile gerçekleşirken, ilginin artmasıyla son 3 senedir ortalama 10 bin başvuru oluyor. Bu seneki etkinliğe ise Türkiye’nin dört bir yanından 12 bin 500 kişi başvurdu, bu başvurular arasından bin kişi kurayla belirlendi.
Göktaşı yağmuru izlenecek
14 Temmuz – 1 Eylül tarihleri arasında Perseid (Perse) gök taşı yağmurunun en yoğun olduğu, 12 – 13 Ağustos tarihleri, etkinlik tarihi ile denk getirildi. Gökyüzünde saatte 60 ile 100 adet meteor izlerinin görsel şöleni ışık kirliliğinin az olduğu yüksek rakımlı etkinlik içinde Saklıkent’te yaşanacak.
Çıplak göz ile takımyıldızları gökyüzü tanıtımı, Mizar, Polaris, Antares, Vega gibi yıldızların, Ülker, Herkül gibi yıldız kümelerinin, Halka Bulutsusu gibi, Andromeda galaksisi gibi gök cisimlerinin, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün gezegenleri ve uydumuz Ay teleskoplar ile gözlemlenecek.
