Tarihte Bugün: Berlin Olimpiyatları, Adolf Hitler tarafından başlatıldı

1 Ağustos, Miladi takvime göre yılın 213. (artık yıllarda 214.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 152 gün vardır.

Demiryolu

• 1 Ağustos 1886 Mersin-Tarsus-Adana hattının Tarsus-Adana kısmı resmi törenle açıldı. Seferler 4 Ağustos’ta başladı. Mersin-Tarsus-Adana hattının toplam uzunluğu 66,8 km.dir.
• 1 Ağustos 1919 I. Dünya Savaşı’nda, Askeri Demiryollar ve Limanlar Müdüriyet-i Umumiyesi inşaat taburları yardımı ile 80 km’si bitirilen Ankara-Sivas hattının inşasına devam edilerek 127.km’ye (İzzettin istasyonu) kadar olan kısmı işletmeye açıldı.
• 1 Ağustos 2003 TCDD’nin Avrupa Birliği müktesebatına uyumu için Avrupa Komisyonu desteği ile hazırlanan 2003–2008 Eylem Planı, Ulaştırma Bakanlığı tarafından onaylandı.

Olaylar

• 1291 – Uri, Schwyz ve Unterwalden kantonları, İsviçre’nin temelini attı.
• 1560 – İskoçya Parlamentosu, Papa’nın otoritesini artık tanımayacağını bildirdi, böylece İskoç Kilisesi ortaya çıkmış oldu.
• 1571 – Lala Mustafa Paşa, Venedik Cumhuriyeti’ne ait Kıbrıs adasını fethetti.
• 1589 – Fransa Kralı III. Henri bıçaklandı. Saldırgan koyu bir Katolik rahip olan Jacques Clément’dı. Clément orada ölürken, Kral ise ertesi gün öldü.
• 1619 – İlk Afrikalı köleler, Virginia’nın Jamestown şehrine getirildiler.
• 1773 – Deniz Harp Okulu (Tersane Hendesehanesi), Cezayirli Hasan Paşa tarafından İstanbul Kasımpaşa’da açıldı.
• 1774 – İngiliz kimyacı Joseph Priestley, oksijen gazını (dioxygène, O₂) keşfetti.
• 1798 – Nil Savaşı: Amiral Horatio Nelson komutasındaki Büyük Britanya Donanması, Abukir Körfezi’nde Fransız Donanması’nı yendi.
• 1834 – Britanya İmparatorluğu’nda kölelik kaldırıldı.
• 1840 – Ceride-i Havadis gazetesinin ilk sayısı basıldı.
• 1876 – Colorado, 38. eyalet olarak ABD’ne kabul edildi.
• 1894 – Çin-Japon Savaşı: Japon İmparatorluğu, Kore için Çin’e savaş açtı.
• 1900 – Almanya’nın futbol kulübü olan Borussia Mönchengladbach kuruldu.
• 1914 – Alman İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu’na savaş ilan etti.
• 1926 – İtalya futbol kulübü olan SSC Napoli kuruldu.
• 1933 – İstanbul Üniversitesi kuruldu.
• 1936 – Berlin Olimpiyatları, Adolf Hitler tarafından başlatıldı.
• 1941 – ABD ordusu için tasarlanmış hafif arazi aracı olan Jeep’lerden (Cip) ilki üretildi.
• 1950 – Türkiye, NATO’ya başvurdu.
• 1953 – Rodezya ve Nyasaland Federasyonu (Orta Afrika Federasyonu) kuruldu.
• 1958 – Kıbrıs’ta Türk Mukavemet Teşkilatı kuruldu.
• 1963 – Büyük Britanya, Malta’ya 1964’te bağımsızlığını vermeyi kabul etti.
• 1964 – Belçika Kongosu’nun adı, Kongo DC olarak değiştirildi.
• 1969 – Altıncı Filo’yu protesto etmek için yapılan mitinge bir grubun saldırmasıyla çıkan olaylarda iki genç öldü, yaklaşık 200 de kişi yaralandı.
• 1975 – Arnavutluk, ABD ve Kanada’nın katılmadığı Helsinki zirvesinde, 35 ülkenin katılımıyla “İnsan Hakları Sözleşmesi” (Helsinki Nihai Senedi) imzalandı.
• 1999 – Avrupa’da deli dana krizinden dolayı İngiliz etine konan ambargo kaldırıldı.
• 2001 – İsrailli bilim adamları embriyondan hareketle, kalp hücrelerini imal etmeyi başardıklarını açıkladılar.
• 2002 – Irak dört yıllık bir aradan sonra BM Baş Müfettişi’ni denetim için Bağdat’a davet etti.
• 2008 – Konya’nın Taşkent ilçesinde özel bir vakfa ait 3 katlı öğrenci yurdu, LPG gazının sıkışması nedeniyle çöktü: 18 ölü, 27 yaralı.
• 2014 – İstanbul Sözleşmesi yürürlüğe girdi.

Doğumlar

• MÖ 10 – Claudius, İtalya dışında doğmuş ilk Roma İmparatoru (ö. 54)
• 126 – Pertinax, Roma İmparatoru (ö. 193)
• 845 – Sugawara no Michizane, Heian dönemi Japon bilgin, şair ve siyasetçi (ö. 903)
• 980 – İbni Sina, Fars bilim insanı (ö. 1037)
• 1313 – Kōgon, Japonya’da Nanboku-chō dönemi sırasında ilk Kuzey Talibi (ö. 1364)
• 1377 – Go-Komatsu, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 100. imparatoru (ö. 1433)
• 1520 – II. Zygmunt August, Lehistan (Polonya) Kralı (ö. 1572)
• 1555 – Edward Kelley, İngiliz okültist (ö. 1597)
• 1626 – Sabetay Sevi, Osmanlı Yahudisi din adamı ve tarikat lideri (ö. 1676)
• 1744 – Jean-Baptiste Lamarck, Fransız doğa bilimci (evrim konusunda yaptığı çalışmalarla bilinen) (ö. 1829)
• 1770 – William Clark, Amerikalı kâşif, Kızılderili ajanı ve teğmen (ö. 1839)
• 1779 – Francis Scott Key, Amerikalı hukukçu (ö. 1843)
• 1779 – Lorenz Oken, Alman doğa tarihçisi, botanist, biyolog ve ornitolog (ö. 1851)
• 1818 – Maria Mitchell, Amerikalı astronom (ö. 1847)
• 1819 – Herman Melville, Amerikalı yazar (ö. 1891)
• 1843 – Robert Todd Lincoln, Amerikalı siyasetçi ve bakan (ö. 1926)
• 1863 – Gaston Doumergue, Fransız devlet adamı (ö. 1937)
• 1878 – Konstandinos Logotetopulos, Yunan tıp doktoru ve siyasetçi (ö. 1961)
• 1885 – George de Hevesy, Nobel Ödülü sahibi Macar kimyager (ö. 1966)
• 1889 – Walter Gerlach, Alman fizikçi (d. 1979)
• 1893 – I. Aleksandros, Yunanistan Kralı (ö. 1920)
• 1894 – Ottavio Bottecchia, İtalyan bisikletçi (ö. 1927)
• 1905 – Helen Sawyer Hogg, Amerikalı gök bilimci (ö. 1993)
• 1910 – Gerda Taro, Alman savaş muhabiri ve fotoğrafçısı (ö. 1937)
• 1916 – Anne Hébert, Fransız Kanadalı yazar ve şair (ö. 2000)
• 1921 – Jack Kramer, Amerikan tenisçi (ö. 2009)
• 1924 – Abdullah bin Abdülaziz el-Suud, Suudi Arabistan Kralı (ö. 2015)
• 1924 – Cem Atabeyoğlu, Türk spor yazarı ve yöneticisi (ö. 2012)
• 1929 – Leila Abaşidze, Gürcü-Sovyet oyuncu, film yönetmeni ve senarist (ö. 2018)
• 1929 – Hafızullah Amin, Afganistan’daki sosyalist rejimin ikinci devlet başkanı (ö. 1979)
• 1930 – Julie Bovasso, Amerikalı oyuncu (ö. 1991)
• 1930 – Károly Grósz, Macar komünist siyasetçi (ö. 1996)
• 1930 – Pierre Bourdieu, Fransız sosyolog (ö. 2002)
• 1932 – Meir Kahane, İsrailli aşırı sağcı siyaset adamı (d. 1990)
• 1933 – Dom DeLuise, Amerikalı oyuncu, komedyen, yapımcı ve yönetmen (ö. 2009)
• 1936 – William Donald Hamilton, İngiliz evrimsel biyolog (ö. 2000)
• 1936 – Yves Saint Laurent, Fransız modacı (ö. 2008)
• 1940 – Mahmud Devletabadi, İranlı yazar ve oyuncu
• 1942 – Jerry Garcia, Amerikalı müzisyen (ö. 1995)
• 1942 – Giancarlo Giannini, İtalyan sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve senarist
• 1943 – Celal Doğan, Türk avukat ve siyasetçi
• 1944 – Cenk Koray, Türk TV sunucusu, oyuncu ve gazete yazarı (ö. 2000)
• 1945 – Vedat Okyar, Türk futbolcu, spor yazarı ve yorumcu (ö. 2009)
• 1945 – Douglas Osheroff, Robert C. Richardson ve David Morries Lee ile Fizik 1996 Nobel Ödülü’nü kazanan Amerikalı fizikçi
• 1946 – Richard O. Covey, Emekli Hava Kuvvetleri Subayı ve Amerikalı astronot
• 1948 – Arkadaş Zekai Özger, Türk şair
• 1948 – Mustafa Kamalak, Türk avukat, siyasetçi ve Saadet Partisi Genel Başkanı
• 1949 – Jim Carroll, Amerikalı yazar, otobiyograf, şair, müzisyen ve punk
• 1949 – Kurmanbek Bakiyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı
• 1951 – Tommy Bolin, Amerikalı rock müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1976)
• 1952 – Zoran Đinđić, Sırbistan Başbakanı (ö. 2003)
• 1953 – Robert Cray, Amerikalı blues gitaristi ve şarkıcı
• 1957 – Taylor Negron, Amerikalı oyuncu, ressam, yazar ve stand-up komedyeni (d. 1957)
• 1957 – İhsan Özkes, Türk yazar, emekli müftü ve siyasetçi
• 1957 – Sırrı Sakık, Kürt asıllı Türk siyasetçi
• 1959 – Joe Elliott, İngiliz müzisyen
• 1963 – Coolio, Amerikalı Grammy Ödülü sahibi rapçi ve oyuncu (ö. 2022)
• 1965 – Sam Mendes, İngiliz sinema ve tiyatro yönetmeni
• 1967 – José Padilha, Brezilyalı senarist ve film yapımcısı
• 1968 – Dan Donegan, Amerikalı müzisyen
• 1970 – Sibel Can, Türk fantezi müzik şarkıcısı
• 1970 – David James, İngiliz eski futbolcu ve futbol antrenörü
• 1971 – İdil Üner, Türk oyuncu
• 1973 – Gregg Berhalter, Amerikalı millî futbolcu ve teknik direktör
• 1974 – Leonardo Jardim, Portekizli teknik direktör
• 1974 – Dennis Lawrence, Trinidad ve Tobagolu millî futbolcu ve teknik direktör
• 1976 – Hasan Şaş, Türk futbolcu
• 1976 – Ibrahim Babangida, Nijeryalı futbolcu
• 1976 – Nwankwo Kanu, Nijeryalı eski futbolcu
• 1979 – Junior Agogo, Ganalı eski futbolcu (ö. 2019)
• 1979 – Jason Momoa, Amerikalı oyuncu
• 1980 – Mancini, Brezilyalı futbolcu
• 1980 – Esteban Paredes, Şilili millî futbolcu
• 1980 – Oluchi Onweagba, Nijeryalı topmodel
• 1981 – Christofer Heimeroth, Alman futbolcu
• 1981 – Stephen Hunt, İrlandalı eski futbolcu
• 1982 – Ferhat Kıskanç, Alman-Türk futbolcu
• 1983 – Julien Faubert, Fransız millî futbolcu
• 1984 – Bastian Schweinsteiger, Alman eski millî futbolcu
• 1984 – Mohamad Fityan, ney ve kawala ustalığıyla tanınan Suriyeli bir müzisyen ve besteci
• 1985 – Dušan Švento, Slovak millî futbolcu
• 1986 – Carlos Alexandre Souza Silva, Brezilyalı futbolcu
• 1987 – Iago Aspas, İspanyol futbolcu
• 1987 – Sébastien Pocognoli, İtalyan asıllı Belçikalı futbolcu
• 1988 – Patryk Małecki, Polonyalı millî futbolcu
• 1988 – Nemanja Matić, Sırp futbolcu
• 1989 – Tiffany Hwang, Amerikalı şarkıcı
• 1991 – Ani Hoang, Bulgar şarkıcı
• 1992 – Austin Rivers, Amerikalı profesyonel basketbolcu
• 1993 – Álex Abrines, İspanyol profesyonel basketbolcu
• 1994 – Domenico Berardi, İtalyan futbolcu
• 1995 – Jason Cummings, Avustralyalı milli futbolcu
• 2001 – Park Si-eun, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu

Ölümler

• MÖ 30 – Marcus Antonius, Romalı general ve politikacı (d. MÖ 83)
• 527 – I. Justinus, Bizans İmparatoru (d. 450)
• 1137 – VI. Louis, 1108 yılından ölümüne kadar Fransa kralı (d. 1081)
• 1326 – Osman Bey, Osmanlı’nın kurucusu ve ilk Padişahı (d. 1258)
• 1464 – Cosimo de’ Medici, Floransalı bankacı ve siyasetçi (d. 1389)
• 1494 – Giovanni Santi, İtalyan ressam (d. 1435)
• 1546 – Pierre Favre, Savoie asıllı Katolik din adamı – Cizvitler’in tarikatının kurucularından (ö. 1506)
• 1557 – Olaus Magnus, İsveçli yazar ve din adamı (d. 1490)
• 1714 – Anne, Büyük Britanya Kraliçesi (d. 1665)
• 1760 – Adrian Manglard, Fransız ressam (d. 1695)
• 1787 – Alfonso de Liguori, İtalyan avukat, daha sonra piskopos olmuş ve Redemptorist tarikatını da kurmuştur (ö. 1696)
• 1831 – William Henry Leonard Poe, Amerikalı denizci ve amatör şair (d. 1807)
• 1903 – Calamity Jane, Amerikalı kovboy, izci ve silahşor (d. 1853)
• 1905 – Henrik Sjöberg, İsveçli atlet ve jimnastikçi (d. 1875)
• 1911 – Edwin Austin Abbey, Amerikalı ressam (d. 1852)
• 1911 – Konrad Duden, Alman filolog ve sözlükçü (d. 1829)
• 1920 – Bal Gangadhar Tilak, Hint bilim insanı, hukukçu, matematikçi, düşünür ve milliyetçi önder (d. 1856)
• 1936 – Louis Blériot, Fransız pilot, mucit ve mühendis (d. 1872)
• 1938 – Andrey Bubnov, Rus Ekim Devrimi önderlerinden Bolşevik devrimci ve Sol Muhalefet üyesi (d. 1883)
• 1938 – John Aasen, Amerikalı sessiz film oyuncusu (d. 1890)
• 1943 – Lydia Litvyak (Lily), Sovyet savaş uçağı pilotu (d. 1921)
• 1944 – Manuel L. Quezón, Filipin bağımsızlık hareketinin önderi ve Filipinler’in ilk devlet başkanı (d. 1878)
• 1964 – Krikor Amiryan, Ermeni asıllı Osmanlı askeri, siyasetçi, iş insanı ve devrimci (d. 1888)
• 1967 – Richard Kuhn, Avusturya asıllı Alman biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1900)
• 1970 – Frances Farmer, Amerikalı oyuncu (d. 1913)
• 1970 – Otto Heinrich Warburg, Alman fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1883)
• 1973 – Walter Ulbricht, Alman devlet adamı (d. 1893)
• 1977 – Gary Powers, Amerikalı pilot (Sovyet toprakları üzerinde düşürülen U-2 casus uçağının pilotu) (d. 1929)
• 1980 – Strother Martin, Amerikalı oyuncu (d. 1919)
• 1982 – Kemal Zeki Gençosman, Türk gazeteci ve yazar
• 1987 – Pola Negri, Amerikalı oyuncu (d. 1897)
• 1996 – Tadeusz Reichstein, İsviçreli kimyager ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahiplerinden biri (d. 1897)
• 1997 – Sviatoslav Richter, Ukraynalı piyanist (d. 1915)
• 1999 – İrfan Özaydınlı, Türk asker ve siyasetçi (Eski Hava Kuvvetleri Komutanı ve İçişleri Bakanı) (d. 1924)
• 2003 – Guy Thys, Belçikalı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1922)
• 2003 – Marie Trintignant, Fransız oyuncu (d. 1962)
• 2004 – Philip Hauge Abelson, Amerikalı fizikçi (d. 1913)
• 2005 – Fahd bin Abdül Aziz, Suudi Arabistan Kralı (d. 1923)
• 2009 – Corazon Aquino, Filipinli siyasetçi (d. 1933)
• 2012 – Ülkü Adatepe, Atatürk’ün manevi kızı (d. 1932)
• 2012 – Aldo Maldera, İtalyan eski millî futbolcu (d. 1953)
• 2013 – Gail Kobe, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (d. 1931)
• 2014 – Michael Johns, Avustralyalı rock şarkıcısı ve besteci (d. 1978)
• 2015 – Muzaffer Akgün, Türk şarkıcı ve oyuncu (d. 1926)
• 2015 – Stephan Beckenbauer, Alman futbolcu (d. 1968)
• 2015 – Cilla Black, İngiliz şarkıcı ve televizyon yıldızı (d. 1943)
• 2015 – Chiara Pierobon, İtalyan profesyonel bisiklet yarışçısı (d. 1993)
• 2016 – Romanya Kraliçesi Anne, Romanya Kralı I. Michael’ın eşi (d. 1923)
• 2017 – Jeffrey Brotman, Amerikalı avukat ve iş insanı (d. 1942)
• 2017 – Mariann Mayberry, Amerikalı oyuncu (d. 1965)
• 2017 – Eric Zumbrunnen, Amerikalı kurgucu (d. 1964)
• 2018 – Mary Carlisle, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1914)
• 2018 – Rick Genest, Kanadalı aktör, model ve performans sanatçısı (d. 1985)
• 2018 – Jan Kirsznik, Polonyalı saksafoncu (d. 1934)
• 2018 – Celeste Rodrigues, Portekizli fado müziği şarkıcısı (d. 1923)
• 2018 – Umbayee, Hint halk müziği sanatçısı ve besteci (d. 1952)
• 2019 – Münir El Yafi, Yemenli rütbeli asker ve siyasetçi (d. 1974)
• 2019 – Ian Gibbons, İngiliz müzisyen (d. 1952)
• 2019 – D. A. Pennebaker, Amerikalı belgesel film yapımcısı, yönetmen ve yazar (d. 1925)
• 2019 – Harley Race, Amerikalı profesyonel güreşçi, menajer ve antrenör (d. 1943)
• 2020 – Wilford Brimley, Amerikalı aktör ve şarkıcı (d. 1934)
• 2020 – Julio Diamante, İspanyol film yönetmeni ve senarist (d. 1930)
• 2020 – Pydikondala Manikyala Rao, Hint siyasetçi (d. 1961)
• 2020 – Hüsrev Sinai, İranlı film yönetmeni, senarist, besteci ve eğitimci (d. 1941)
• 2021 – Abdulkadir es-Sufi, İskoçyalı Derkavi şeyhi (d. 1930)
• 2022 – Lennart Back, İsveçli bir yürüyüşçüydü (d. 1933)
• 2022 – Carlos Blixen, Uruguaylı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1936)
• 2022 – Hugo Fernández, Uruguaylı futbolcu ve teknik direktördür (d. 1945)
• 2022 – John Hughes, İskoç profesyonel futbolcu ve teknik adam (d. 1943)
• 2022 – Sarathi, Hint usta komedyen ve aktör (d. 1942)
• 2022 – Hans Weilbächer, Alman eski profesyonel futbolcu (d. 1933)

Tatiller ve özel günler

• Anavatanına Dönenler Günü (Çerkesler)
• Dünya İzci fular günü