29 Ağustos, Miladi takvime göre yılın 241. (artık yıllarda 242.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 124 gün vardır.
Demiryolu
- 29 Ağustos 1926 Samsun-Çarşamba hattı (dar hat 36 km.) tamamlandı. Samsun Sahil Demiryolları Türk Anonim Şirketi tarafından işletime başlandı.
Olaylar
- 1521 – Belgrad’ın Fethi: Belgrad, Osmanlı Ordusu tarafından fethedildi.
- 1526 – Kanuni Sultan Süleyman, Macar Ordusu’nu Mohaç’ta büyük bir yenilgiye uğrattı.
- 1541 – Osmanlı Ordusu, Macaristan Krallığı’nın başkenti Budin’i ele geçirdi.
- 1756 – Prusya Kralı II. Frederick, Saksonya’ya saldırdı; Yedi Yıl Savaşları başladı.
- 1825 – Portekiz, Brezilya’nın bağımsızlığını tanıdı.
- 1831 – Michael Faraday, elektromanyetik indüksiyonu keşfetti.
- 1842 – İngiltere ile Çin arasında “I. Afyon Savaşı”nı sona erdiren Nanking Antlaşması imzalandı.
- 1855 – Osmanlı’da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul-Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu’dan İstanbul’a gönderildi. Kırım Savaşı’ndan bilgi veren telgrafta, “Müttefik askerleri Sivastopol’a girmişlerdir.” yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.
- 1885 – Gottlieb Daimler, ilk motosiklet patentini aldı.
- 1898 – Goodyear şirketinin kuruluşu.
- 1907 – Québec köprüsü, inşası sırasında çöktü: 75 işçi öldü.
- 1915 – İkinci Anafartalar Muharebesi’ni Osmanlı tarafı kazandı.
- 1918 – Polonya bağımsızlığını ilan etti.
- 1924 – Almanya, müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı’nı onayladı. Bu plana göre Almanya savaş tazminatı ödeyecek.
- 1929 – Graf Zeppelin’in hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu tamamlayarak Lakehurst’a döndü.
- 1933 – Almanya’da Yahudiler, toplama kamplarına gönderilmeye başlandı.
- 1938 – Askeri Mahkeme, Nâzım Hikmet’i orduyu kışkırttığı gerekçesiyle 28 yıl 4 ay hapis cezasına mahkûm etti.
- 1947 – Amerikalı bilim insanları, nükleer güç için plütonyumu parçalamayı başardılar.
- 1949 – SSCB, ilk atom bombasını Kazakistan’da test etti.
- 1955 – Kıbrıs Konferansı Londra’da toplandı.
- 1964 – İzmir Fuarı’nda; ABD, SSCB ve Mısır pavyonları tahrip edildi; 80 kişi gözaltına alındı.
- 1966 – Mısırlı yazar ve Müslüman Kardeşler hareketinin lideri Seyyid Kutub idam edildi.
- 1988 – Irak Ordusu’nun saldırısından kaçan binlerce Kürt, Türkiye sınırına yığıldı.
- 1994 – Yavuz Özkan’ın yönettiği “Bir Sonbahar Hikayesi” filmi, İskenderiye 10. Uluslararası Film Festivali’nde “En İyi Kadın Oyuncu”, “En İyi Erkek Oyuncu” ve “En İyi Senaryo” ödüllerini aldı.
- 1996 – Türkiye, İsrail ile ikinci bir askeri anlaşma yaptı.
- 1996 – Vnukovo Havayolları’na ait Tupolev Tu-154 tipi bir yolcu uçağı, Arktik Spitsbergen adasına düştü: 141 kişi öldü.
- 2003 – Iraklı Şii liderlerden Ayetullah Muhammed Bakır el-Hekim, Necef’te, bombalı bir suikast sonucu cami çıkışında öldürüldü.
- 2005 – Katrina Kasırgası, Louisiana’dan Florida’ya kadar olan bölgede 1836 kişinin ölümüne ve 115 milyar dolar zarara neden oldu.
Doğumlar
- 1632 – John Locke, İngiliz filozof (ö. 1704)
- 1756 – Heinrich von Bellegarde, Saksonya Krallığı doğumlu Avusturyalı mareşal (ö. 1845)
- 1777 – Nikita Biçurin, keşiş adı ile Sümbül, Çuvaş asıllı tarihçi ve önde gelen sinologlardan (ö. 1853)
- 1780 – Jean Auguste Dominique Ingres, Fransız ressam (ö. 1867)
- 1809 – Oliver Wendell Holmes, Amerikalı yazar (ö. 1894)
- 1831 – Juan Santamaría, Kosta Rika Cumhuriyeti ulusal kahramanı (ö. 1856)
- 1844 – Edward Carpenter, Sosyalist şair, filozof, antolojist ve homoseksüel haklarını savunan militan (ö. 1929)
- 1862 – Maurice Maeterlinck, Belçikalı yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1949)
- 1871 – Albert Lebrun, Fransa’da Üçüncü Cumhuriyet’in 14. ve son cumhurbaşkanı (1932-1940) (ö. 1950)
- 1898 – Preston Sturges, Amerikalı film yönetmeni, senarist ve oyun yazarı (ö. 1959)
- 1904 – Werner Forssmann, Alman cerrahı (ö. 1979)
- 1910 – Vivien Thomas, 1940’larda Mavi Bebek Sendromu tedavisindeki prosedürleri geliştiren Afro-Amerikalı ameliyat teknisyeni (ö. 1985)
- 1915 – Ingrid Bergman, İsveçli sinema oyuncusu ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1982)
- 1916 – George Montgomery, Amerikalı oyuncu, mobilyacı, yapımcı, yazar ve yönetmen (ö. 2000)
- 1917 – Isabel Sanford, Amerikalı sahne, sinema ve televizyon oyuncusu ve komedyen (ö. 2004)
- 1919 – Sono Osato, Amerikalı dansçı ve aktris (ö. 2018)
- 1920 – Charlie Parker, Amerikalı caz sanatçısı (ö. 1955)
- 1921 – Iris Apfel, Amerikalı iş insanı, iç tasarımcı ve moda ikonu
- 1922 – Arthur Anderson, Amerikalı radyo, sinema, dizi, tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2016)
- 1923 – Richard Attenborough, İngiliz oyuncu ve yönetmen (ö. 2014)
- 1924 – Dinah Washington, Amerikalı blues ve caz şarkıcısı (ö. 1963)
- 1924 – Paul Henze, Amerikalı strateji uzmanı, tarih ve jeopolitik doktoru (ö. 2011)
- 1926 – Helene Ahrweiler, Yunan profesörü ve Bizantolojist
- 1931 – Stelio Kazancidis, Yunan şarkıcı (ö. 2001)
- 1935 – William Friedkin, Amerikalı film ve televizyon yönetmeni, yapımcısı ve senaristi
- 1936 – John McCain, Amerikalı asker ve siyasetçi (ö. 2018)
- 1938 – Elliott Gould, Amerikalı oyuncu
- 1941 – Robin Leach, İngiliz televizyon sunucusu ve köşe yazarı (ö. 2018)
- 1942 – Gottfried John, Alman oyuncu ve komedyen (ö. 2014)
- 1943 – Arthur B. McDonald, Kanadalı astrofizikçi
- 1946 – Bob Beamon, Amerikalı eski atlet
- 1946 – Dimitris Hristofias, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin altıncı cumhurbaşkanı (ö. 2019)
- 1947 – Temple Grandin, Amerikalı hayvan bilimi uzmanı, yazar ve otizm aktivisti
- 1947 – James Hunt, İngiliz F1 pilotu (ö. 1993)
- 1948 – Robert S. Langer, Amerikalı kimya mühendisi, bilim insanı, girişimci ve mucit
- 1955 – Diamanda Galás, Amerikalı Avangart müziği bestecisi, şarkıcı, piyanocu, performansçı ve ressam
- 1956 – Viv Anderson, İngiliz futbolcu
- 1958 – Michael Jackson, Amerikalı müzisyen (ö. 2009)
- 1959 – Ramón Díaz, Arjantinli eski millî futbolcu ve teknik direktör
- 1959 – Chris Hadfield, Uzayda yürüyen ilk Kanadalı astronot
- 1959 – Rebecca De Mornay, Amerikalı oyuncu
- 1959 – Stephen Wolfram, İngiliz bilgisayar bilimcisi, girişimci ve fizikçi
- 1962 – Ian James Corlett, Kanadalı seslendirmen, yapımcı ve yazar
- 1963 – Mehveş Emeç, Türk piyanist ve pedagog
- 1967 – Neil Gorsuch, Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi yargıcı
- 1967 – Jiří Růžek, Çek fotoğrafçı
- 1968 – Me’shell Ndegeocello, Amerikalı şarkı sözü yazarı, rapper, basçı ve vokalist
- 1969 – Lucero, Meksikalı şarkıcı ve aktris
- 1971 – Carla Gugino, Amerikalı oyuncu
- 1973 – Vincent Cavanagh, İngiliz şarkıcı ve gitarist
- 1973 – Thomas Tuchel, Alman futbolcu ve teknik direktör
- 1974 – Muhammet Ali Kurtuluş, Belçikalı futbolcu
- 1976 – Stephen Carr, İrlandalı millî futbolcu
- 1976 – Pablo Mastroeni, Amerikalı millî futbolcu ve teknik direktör
- 1976 – Jon Dahl Tomasson, Danimarkalı teknik direktör ve eski futbolcu
- 1977 – John O’Brien, Amerikalı millî futbolcu
- 1977 – John Hensley, Amerikalı oyuncu
- 1978 – Volkan Arslan, Türk futbolcu
- 1978 – Jeremie Elkaim, Fransız oyuncu, senarist ve yönetmen
- 1978 – Celestine Babayaro, Nijeryalı millî futbolcu
- 1980 – William Levy, Kübalı-Amerikalı oyuncu ve model
- 1980 – David West, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
- 1981 – Emily Hampshire, Kanadalı aktris
- 1981 – Jay Ryan, Yeni Zelandalı oyuncu
- 1982 – Carlos Delfino, Arjantin millî basketbolcu
- 1982 – Vincent Enyeama, Nijeryalı kaleci
- 1983 – Saadet Aksoy, Türk oyuncu
- 1984 – Andrea Fonseka, Malezyalı manken
- 1986 – Hajime İsayama, Japon manga sanatçısı
- 1986 – Lea Michele, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
- 1990 – Patrick van Aanholt, Hollandalı millî futbolcu
- 1990 – Nicole Gale Anderson, Amerikalı aktris
- 1990 – Jakub Kosecki, Polonyalı millî futbolcu
- 1991 – Néstor Araujo, Meksikalı millî futbolcu
- 1991 – Deshaun Thomas, Amerikalı profesyonel basketbolcu
- 1992 – Mallu Magalhães, Brezilyalı şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve plak yapımcısı
- 1993 – Liam Payne, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı
- 1994 – Yutaka Soneda, Japon futbolcu
- 1994 – Ryota Katayose, Japon şarkıcı, dansçı ve oyuncu
- 1995 – Kartal Özmızrak, Türk basketbolcu
- 1995 – Oğuz Berkay Fidan, Türk şarkıcı
- 1996 – Zvonimir Šarlija, Hırvat futbolcu
- 1997 – Gédéon Kalulu, Kongolu futbolcu
- 2003 – Ömer Faruk Beyaz, Türk futbolcu
Ölümler
- 886 – I. Basileios, Bizans İmparatoru (d. 811)
- 1046 – Gellért, Katolik din adamı, 1030 yılından sonra ölümüne kadar Macaristan Krallığı’ndaki Szeged piskoposu (d. 977~1000)
- 1123 – I. Øystein, Norveç Kralı (d. 1088)
- 1135 – Mustarşid, 1118–1135 döneminde Bağdat’ta Abbasi halifesi olarak hüküm sürmüştür (d. 1092)
- 1159 – Sulzbachlı Bertha, Sulzbach Kontı II. Berengar (yaklaşık 1080 – 3 Aralık 1125) ile ikinci karısı Wolfratshausenli Adelheid’ın kızıdır. Bizans İmparatoru I. Manuil’un ilk karısıdır (d. 1110)
- 1395 – III. Albert, Habsburg Hanedanı’nın üyesi, 1365’ten ölümüne kadar Avusturya dükü (d. 1349)
- 1523 – Ulrich von Hutten, Martin Luther Reformları yanlısı, Alman hümanist düşünür ve şair (d. 1488)
- 1526 – II. Lajos, Macaristan ve Bohemya Kralı (savaşta öldü) (d. 1506)
- 1526 – Pál Tomori, Katolik keşiş ve Macaristan’ın Kalocsa başpiskoposu (d. 1475)
- 1533 – Atahualpa, Peru’nun son İnka Kralı (d. yaklaşık 1500)
- 1542 – Cristóvão da Gama, Etiyopya ve Somali’ye haçlı seferleri düzenleyen Portekiz ordusuna komuta eden Portekizli denizci ve asker (d. 1516)
- 1657 – John Lilburne, İngiliz siyasetçi (d. 1614)
- 1799 – VI. Pius, Papa (d. 1717)
- 1866 – Tokugawa Iemochi, 1858 ile 1866 yılları arasında hizmet etmiş, Tokugawa Şogunluğu’nun 14. şogunu (d. 1846)
- 1873 – Hermann Hankel, Alman matematikçi (d. 1839)
- 1877 – Brigham Young, İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi’nin 2.inci başkanı, Utah eyaletinin ilk valisi ve eyaletin başkenti Salt Lake City’nin kurucusu (d. 1801)
- 1904 – V. Murat, Osmanlı’nın 33. Padişahı (d. 1840)
- 1939 – Béla Kun, Macar komünist politikacı (d. 1886)
- 1966 – Seyyid Kutup, Mısırlı yazar ve fikir adamı (d. 1906)
- 1972 – Lale Andersen, Alman şarkıcı ve oyuncu (d. 1905)
- 1975 – Éamon de Valera, İrlandalı siyasetçi ve İrlanda bağımsızlık lideri (d. 1882)
- 1977 – Jean Hagen, Amerikalı aktris (d. 1923)
- 1982 – Ingrid Bergman, İsveçli sinema oyuncusu ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1915)
- 1986 – Fatoş Balkır, Türk şarkıcı, tiyatro-sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1940)
- 1987 – Lee Marvin, Amerikalı oyuncu (d. 1924)
- 1987 – Naci el-Ali, Filistinli karikatürist (d. 1937)
- 1992 – Félix Guattari, Fransız politik aktivist, psikanalist ve filozof (d. 1930)
- 1995 – Frank Perry, Amerikalı film yönetmeni (d. 1930)
- 1996 – Aliye Rona, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1921)
- 2001 – Francisco Rabal (Paco Rabal), İspanyol oyuncu (d. 1926)
- 2002 – Hasan Yalçın, Türk 68 Gençlik Hareketi önderlerinden, gazeteci ve İP Genel Başkan Yardımcısı (d. 1944)
- 2003 – Muhammed Bakır el-Hekim, Iraklı Taklit Mercii (d. 1939)
- 2007 – Pierre Messmer, Fransız siyasetçi, eski başbakan (1972-1974) (d. 1916)
- 2012 – Yurtsan Atakan, Türk gazeteci ve bilişim yazarı (d. 1963)
- 2014 – Tuncay Gürel, Türk oyuncu (d. 1939)
- 2014 – Björn Waldegård, İsveçli ralli sürücüsü (d. 1943)
- 2015 – Kyle Jean-Baptiste, Amerikalı genç tiyatro oyuncusu (d. 1993)
- 2016 – Ann Smyrner, Danimarkalı oyuncu (d. 1934)
- 2016 – Vedat Türkali, Türk şair, yazar ve senarist (d. 1919)
- 2016 – Gene Wilder, Amerikalı oyuncu, film yönetmeni, senarist ve yazar (d. 1933)
- 2017 – Dmitri Kogan, Rus keman sanatçısı (d. 1978)
- 2018 – Gary Friedrich, Amerikalı çizer ve yazar (d. 1943)
- 2018 – James Mirrlees, İskoç ekonomist (d. 1936)
- 2019 – Jim Langer, Eski Amerikan futbolu oyuncusu (d. 1948)
- 2019 – Maria Dolors Renau, İspanyol siyasetçi (d. 1936)
- 2020 – Vladimir Andreyev, Sovyet-Rus aktör, tiyatro yönetmeni, senarist ve eğitimci (d. 1930)
- 2020 – Sivaramakrishna Iyer Padmavati, Hint kardiyolog (d. 1917)
