RayHaber - Tarihte Bugün: Ankara, ‘Cumhuriyetin Kalbi’ Olarak Seçildi

Tarihte Bugün: Ankara, 'Cumhuriyetin Kalbi' Olarak Seçildi - RayHaber

13 Ekim, Miladi takvime göre yılın 286. (artık yıllarda 287.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 79 gün vardır.

Demiryolu

13 Ekim 1870 Edirne-Sarımbey hattı istikametnamesi irade ile kabul edildi.
13 Ekim 1923 Ankara yeni Türkiye Devleti’nin başşehri oldu. Diplomatlar Ankara’da kalacak yer buluncaya kadar Ankara Garı’nda kör raylara çekilen yataklı vagonlarda kalıyorlardı. Yataklı vagonların geceliği 5 lira idi.
13 Ekim 2017 OMSAN özel sektörün ilk tren işletmecisi oldu

Olaylar

54 – Neron, Roma tahtına oturdu.
1492 – Kristof Kolomb, Bahamalar’da Yerlilerce Guanahani olarak adlandırılan, San Salvador ismini verdiği adaya ayak bastı.
1773 – Fransız astronom Charles Messier, Girdap gökadası’nı keşfetti.
1775 – ABD Deniz Kuvvetleri kuruldu.
1792 – Amerika Birleşik Devletleri’nde Beyaz Saray olarak bilinen binanın temeli atıldı.
1827 – 658 yılından beri Müslüman egemenliğinde olan Erivan, Ruslar tarafından ele geçirildi.
1843 – Bilinen en eski Yahudi yardımlaşma örgütü B’nai B’rith (İttifak Evlatları) New York’ta kuruldu.
1845 – Teksas’ta yapılan referandumda ABD’ye katılma kararı alındı.
1884 – Greenwich Gözlemevi’nden geçen meridyen, 0 derece ve uluslararası zaman kuşakları için başlangıç noktası olarak kabul edildi.
1886 – Amerikalı eczacı Pemberton, Coca Cola’nın formülünü buldu.
1900 – Avusturyalı nörolog Sigmund Freud, ünlü kitabı Düşlerin Yorumu‘nu yayınladı.
1911 – İtalya Krallığı, Derne’yi işgal etti.
1914 – Garrett Morgan, gaz maskesini icat etti ve patentini aldı.
1918 – Talat Paşa liderliğindeki İttihat ve Terakki Hükûmeti istifa etti.
1921 – TBMM Hükûmeti, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile Kars Antlaşması’nı imzaladı ve Doğu Cephesi’nde Türk Kurtuluş Savaşı sona erdi.
1923 – TBMM’de, Ankara’nın Hükûmet merkezi ve başkent olması kararlaştırıldı.
1935 – Türkiye’de faaliyet gösteren Mason Locaları Atatürk tarafından kapatıldı.
1943 – II. Dünya Savaşı: İtalya’da Mussolini’yi devirip başa geçen yeni Hükûmet taraf değiştirdi ve Müttefik Devletler’le ittifak oluşturarak Almanya’ya savaş ilan etti.
1944 – Letonya’nın günümüzdeki başkenti Riga, Sovyetler Birliği kontrolüne geçti.
1946 – Fransa’da Dördüncü Cumhuriyet’in Anayasası kabul edildi.
1951 – Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği güzellik yarışmasında, Günseli Başar Türkiye Güzellik Kraliçesi seçildi.
1955 – Suna Kan, “Viotti Keman Yarışması”nda birinci oldu. Yarışma, ünlü İtalyan kemancı Giovanni Battista Viotti adına düzenlenmişti.
1968 – Avustralya’ya ilk Türk işçi kafilesi hareket etti.
1970 – Fiji Birleşmiş Milletler’e üye oldu.
1972 – Bir Uruguay askeri uçağı And dağlarında (Arjantin ve Şili sınırında) düştü. Sağ kalan 16 kişiye 23 Aralık’ta ulaşılarak kurtarıldı. Bkn: Uruguay Hava Kuvvetleri Uçuş 571
1972 – Sovyetler Birliği Hava Yolları Aeroflot’a ait İlyuşin Il-62 tipi bir yolcu uçağı, Moskova yakınlarında Şeremetyevo Uluslararası Havalimanı’na yaklaşırken düştü; 164 yolcu ve 10 kişilik mürettebatın tümü öldü.
1976 – Bolivya Hava Yolları’na ait bir kargo uçağı, Santa Cruz’da (Bolivya) düştü; 97’si yerde ve çoğunluğu çocuk olmak üzere 100 kişi öldü.
1977 – Dört Filistinli, bir yolcu uçağını Somali’ye kaçırdı ve Kızıl Ordu Fraksiyonu mensubu 11 tutuklunun salıverilmesini istedi.
1980 – 16 Nisan 1980’de İstanbul’da Amerikalı bir astsubay ile bir Türk arkadaşını öldüren sol görüşlü militanlar Ahmet Saner ve Kadir Tandoğan, ölüm cezasına çarptırıldı.
1986 – Büyük Vatan Partisi kendini feshetti.
1990 – 1975’ten beri devam etmekte olan Lübnan İç Savaşı sona erdi.
1991 – Bulgaristan’da reel sosyalizm sonrası ilk parlamento seçimleri yapıldı.
1991 – Eski Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarı Emekli Orgeneral Adnan Ersöz öldürüldü. Ersöz’ü Dev-Sol örgütü militanlarının öldürdüğü açıklandı.
1994 – Mali polis, Halil Bezmen’e ait trilyonlarca lira değerindeki antika, tarihî eser ve tabloyu, Amerika Birleşik Devletleri’ne kaçırılmak üzereyken ele geçirdi.
1995 – İngiliz fizikçi Joseph Rotblat ve içinde bulunduğu antinükleer grup, Nobel Barış Ödülü’nü aldı.
1995 – Prag’daki Dünya Güreş Şampiyonası’nda, 82 kiloda Hamza Yerlikaya Dünya şampiyonu oldu.
1996 – Radikal gazetesi yayın hayatına başladı.
1997 – Altın Koza Film Festivali sonuçlandı. Zeki Demirkubuz’un yönettiği Masumiyet filmi birinciliği aldı.
2002 – Sırbistan’da, Slobodan Milošević’in devrilmesinden sonra düzenlenen ilk Devlet Başkanlığı seçimi katılımın düşük olması nedeniyle geçersiz sayıldı.
2002 – Yeniçağ gazetesi yayın hayatına başladı.
2006 – Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Güney Kore Dış İşleri Bakanı Ban Ki-moon’u yeni BM Genel Sekreteri olarak resmen atadı. Moon görevi Kofi Annan’dan 1 Ocak 2007’de devraldı.
2006 – Nobel Barış Ödülü, Bangladeşli Muhammed Yunus ve Grameen Bank arasında paylaştırıldı.
2010 – Şili’deki maden kazasında yer altında mahsur kalan 33 madenci 69 gün sonra sağ olarak kurtarıldı.
2020 – Microsoft Office 2010 için genişletilmiş desteğe son verildi.

Doğumlar

467 – Xiaowen, Çin’de Kuzey Vey Hanedanı’nın altıncı imparatorudur (ö. 499)
1474 – Mariotto Albertinelli, İtalyan ressam (ö. 1515)
1820 – John William Dawson, Kanadalı jeolog ve üniversite yöneticisi (ö. 1899)
1853 – Lillie Langtry, Amerikalı (İngiliz) sosyetik, oyuncu ve yapımcı (ö. 1929)
1887 – Jozef Tiso, Slovak Katolik rahip ve Slovakya Halk Partisi’nin önde gelen siyasetçilerinden biri (ö. 1947)
1890 – Conrad Richter, Amerikalı romancı (ö. 1968)
1903 – Takiji Kobayashi, Japon proleter edebiyatı yazarı (ö. 1933)
1909 – Art Tatum, Amerikalı caz piyanisti (ö. 1956)
1920 – Laraine Day, Amerikalı oyuncu (ö. 2007)
1921 – Yves Montand, Fransız şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 1991)
1923 – Süha Özgermi, Türk iş insanı ve organizatör (ö. 2013)
1924 – Roberto Eduardo Viola, Arjantinli asker ve diktatör (ö. 1994)
1925 – Lenny Bruce, Amerikalı komedyen (ö. 1966)
1925 – Margaret Hilda Thatcher, Britanyalı kimyager, siyasetçi ve Birleşik Krallık Başbakanı (ö. 2013)
1925 – Gustav Winckler, Danimarkalı şarkıcı (ö. 1979)
1927 – Lee Konitz, Amerikalı caz müziği sanatçısı, besteci ve alto saksofoncu (ö. 2020)
1927 – Nur Ali Tabende, İranlı insan hakları aktivisti (ö. 2019)
1927 – Turgut Özal, Türk elektrik mühendisi, siyasetçi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 8. Cumhurbaşkanı (ö. 1993)
1931 – Raymond Kopa, Fransız eski futbolcu (ö. 2017)
1932 – Liliane Montevecchi, Fransız-İtalyan şarkıcı, dansçı ve oyuncu (ö. 2018)
1934 – Nana Mouskouri, Yunan şarkıcı
1936 – Christine Nöstlinger, Avusturyalı yazar (ö. 2018)
1936 – Shirley Bunnie Foy, Amerikalı şarkıcı (ö. 2016)
1939 – Melinda Dillon, Amerikalı aktris
1941 – Neil Aspinall, İngiliz müzik şirketi yöneticisi (ö. 2008)
1941 – Emre Kongar, Türk toplum bilimci ve akademisyen
1941 – Paul Simon, Amerikalı müzisyen
1942 – Rutanya Alda, Leton asıllı Amerikalı oyuncudur
1942 – Aykut Oray, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2009)
1945 – Dési Bouterse, Surinamlı siyasetçi ve asker
1948 – Nusrat Fateh Ali Khan, Pakistanlı müzisyen (ö. 1997)
1949 – Tarık Akan, Türk sinema sanatçısı (ö. 2016)
1950 – Tamer Levent, Türk oyuncu, yönetmen ve yazar
1956 – Sinan Sakić, Sırp pop-halk müziği şarkıcısı (ö. 2018)
1958 – Cemal Kaşıkçı, Suudi gazeteci ve yazar (ö. 2018)
1959 – Melek Gençoğlu, Türk senarist
1961 – Doc Rivers, Eski NBA oyuncusu
1961 – Abderrahmane Sissako, Moritanyalı yönetmen ve yapımcı
1962 – Kelly Preston, Amerikalı oyuncu, manken ve şarkıcı (ö. 2020)
1964 – Allen Covert, Amerikalı sinema oyuncusu ve komedyen
1966 – Baja Mali Knindža, Sırp halk şarkıcısı ve söz yazarı
1967 – Aleksander Čeferin, Sloven futbol yöneticisi
1967 – Javier Sotomayor, Kübalı eski yüksek atlayıcı
1967 – Kate Walsh, Amerikalı aktris ve iş insanı
1969 – Lev Mayorov, Azeri futbolcu ve teknik direktör (ö. 2020)
1970 – Paul Potts, İngiliz tenor
1971 – Sacha Baron Cohen, İngiliz oyuncu
1977 – Antonio Di Natale, Eski İtalya millî futbol takımı futbolcusu
1977 – Paul Pierce, Amerikalı profesyonel basketbolcu
1978 – Jermaine O’Neal, Amerikalı profesyonel eski basketbolcu
1979 – Wes Brown, İngiliz futbolcu
1979 – Mamadou Niang, Eski Senegalli futbolcu
1980 – Ashanti, Amerikalı albüm yapımcısı, oyuncu, dansçı ve manken
1980 – David Haye, İngiliz boksör
1980 – Scott Parker, İngiliz eski millî futbolcu
1982 – Hans Cornelis, Belçikalı futbolcu
1982 – Ian Thorpe, Avustralyalı yüzücü
1984 – Leonel Núñez, Arjantinli futbolcu
1986 – Gabby Agbonlahor, İngiliz eski futbolcu
1986 – Sergio Pérez, Meksikalı futbolcu
1987 – Tochinoshin Tsuyoshi, Gürcistan asıllı profesyonel sumo güreşçisi
1989 – Enrique Pérez, Meksikalı futbolcu
1989 – Breno Borges, Brezilyalı futbolcu
1989 – Alexandria Ocasio-Cortez, Amerikalı politikacı, aktivist ve eğitimci
1994 – Kübra Akman, Türk voleybolcu
1995 – Park Jimin, Güney Koreli şarkıcı, söz yazarı ve dansçı
1996 – Joshua Wong, Hong Konglu aktivist ve politikacı
2001 – Caleb McLaughlin, Amerikalı televizyon ve sinema oyuncusu

Ölümler

54 – Claudius, Roma İmparatoru (d. MÖ 10)
1282 – Niçiren, Japon Budist keşiş ve Niçiren Budizmi’nin kurucusu (d. 1222)
1605 – Théodore de Bèze, Fransız Kalvinist Protestan ilahiyatçı, reformcu ve bilgin (d. 1519)
1687 – Geminiano Montanari, İtalyan gök bilimci (d. 1633)
1715 – Nicholas Malebranche, Fransız filozof ve Katolik teolog (d. 1638)
1815 – Joachim Murat, Fransız mareşal, Grandük ve Napoli Kralı (kurşuna dizilerek idam) (d. 1767)
1822 – Antonio Canova, İtalyan heykeltıraş (d. 1757)
1825 – I. Maximilian Joseph, Bavyera Krallığı’nın ilk Hükümdarı (d. 1756)
1863 – Philippe Antoine d’Ornano, Fransız asker ve politikacı (d. 1784)
1882 – Arthur de Gobineau, Fransız diplomat, yazar ve filozof (d. 1816)
1890 – Samuel Freeman Miller, Amerikalı tıp doktoru ve avukat (d. 1816)
1905 – Henry Irving, İngiliz oyuncu (d. 1838)
1919 – Karl Adolph Gjellerup, Danimarkalı şair ve yazar (d. 1857)
1928 – Maria Fyodorovna, Rusya İmparatoriçesi (d. 1847)
1937 – Kazimierz Nowak, Polonyalı seyyah, muhabir ve fotoğrafçı (d. 1897)
1938 – E. C. Segar, Amerikalı karikatürist ve Temel Reis’in (Popeye) yaratıcısı (d. 1894)
1945 – Milton S. Hershey, Amerikalı çikolata imalatçısı (d. 1857)
1946 – Helen Bannerman, İskoç yazar (d. 1862)
1955 – Manuel Ávila Camacho, Meksika Cumhurbaşkanı olarak görev yapmış siyasetçi ve askeri lider (d. 1897)
1961 – Augustus John, İngiliz ressam ve grafik sanatçısı (d. 1876)
1968 – Bea Benaderet, Amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1906)
1971 – Ömer Nasuhi Bilmen, Türk din âlimi ve 5. Diyanet İşleri Başkanı (d. 1882)
1973 – Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı), Türk yazar (d. 1890)
1974 – Ed Sullivan, Amerikalı eğlence programı sunucusu (d. 1901)
1978 – Ferih Egemen, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen, yazar ve seslendirme sanatçısı (d. 1917)
1981 – Antonio Berni, Arjantinli ressam (d. 1905)
1986 – Kâmuran Yüce, Türk tiyatro sanatçısı (trafik kazası) (d. 1926)
1987 – Nilgün Marmara, Türk şair (d. 1958)
1987 – Walter Houser Brattain, Amerikalı fizikçi (d. 1902)
1990 – Le Duc Tho, Vietnamlı devrimci, diplomat ve Vietnam Komünist Partisi kurucusu (d. 1911)
1991 – Adnan Ersöz, Türk asker (d. 1917)
1994 – Selim Turan, Türk ressam ve heykeltıraş (d. 1915)
1999 – Mahmut Tali Öngören, Türk sinema ve tiyatro yazarı (d. 1931)
2003 – Bertram Brockhouse, Kanadalı fizikçi (d. 1918)
2008 – Guillaume Depardieu, Fransız oyuncu (d. 1971)
2010 – Gérard Berliner, Fransız şarkıcı, söz yazarı, besteci ve oyuncu (d. 1958)
2011 – Hasan Güngör, Türk güreşçi (d. 1934)
2013 – Dottie Berger MacKinnon, Amerikalı hayırsever (d. 1942)
2013 – Lou Scheimer, Amerikalı dünyaca ünlü yapım şirketi Filmation Studios’un kurucusu, yapımcı ve animatör (d. 1928)
2014 – Elizabeth Norment, Amerikalı oyuncu (d. 1952)
2016 – Bhumibol Adulyadej, Tayland Kralı (d. 1927)
2016 – Dario Fo, İtalyan oyun yazarı, tiyatro yönetmeni, oyuncu ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1926)
2016 – Andrzej Kopiczyński, Polonyalı oyuncu (d. 1934)
2017 – Pierre Hanon, Belçikalı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1936)
2017 – Albert Zafy, Madagaskarlı siyasetçi ve Madakaskar’ın 6. Devlet Başkanı (d. 1927)
2018 – William Coors, Amerikalı iş insanı (d. 1916)
2018 – Patricia Lesley Hollis, İngiliz kadın siyasetçi ve eğitimci (d. 1941)
2018 – Nikolay Pankin, Rus yüzücü ve yüzme antrenörü (d. 1949)
2020 – Jean Cardot, Fransız heykeltıraş (d. 1930)
2020 – Marisa de Leza, İspanyol aktris (d. 1933)
2021 – Dale Kildee, Amerikalı siyasetçi ve eğitimci (d. 1929)
2021 – Conrado Miranda, El Salvadorlu futbolcu ve teknik direktördür (d. 1928)
2021 – Gary Paulsen, ABD’li bir yazar (d. 1939)
2021 – Agnes Jebet Tirop, Kenyalı uzun mesafe koşucusu (d. 1995)
2022 – James McDivitt, Amerikalı eski bir test pilotu ve NASA Astronotuydu (d. 1929)
2022 – Jan Rabson, Amerikalı aktör ve seslendirme sanatçısı (d. 1954)
2022 – Stavros Sarafis, eski Yunan millî futbolcu ve antrenör (d. 1950)
2022 – Joyce Sims, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1959)