Avrupa Birliği (AB) , Kuzey Makedonya Hükümeti ile birlikte , bankası Avrupa Yatırım Bankası (EIB) ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Avrupa Takımı aracılığıyla 560 milyon Euro’luk bir mali düzenleme duyurdu. Koridor VIII demiryolu ağının Doğu bölümünün üçüncü aşaması. Global Gateway girişimi kapsamında sağlanan fonlar, Kriva Palanka ile Bulgaristan sınırı arasında 24 km’lik demiryolu hattının inşa edilmesini ve Kumanovo ile sınır arasında 88 km’lik demiryolu hattının elektriklenmesini sağlayacak. Yeni demiryolu hattı tamamlandığında yılda yaklaşık 500.000 ton yük ve yarım milyon yolcu taşıyabilecek ve Kuzey Makedonya ve bölgede daha iyi bağlantıya, iklim direncine ve sosyoekonomik kalkınmaya katkıda bulunabilecek.
Bu önemli demiryolu bölümü için Avrupa Takımı finansman paketi, EIB Global’den (AYB’nin Avrupa Birliği dışındaki faaliyetlere yönelik kolu) 175 milyon Avro kredi, EBRD’den 175 milyon Avro kredi ve 150 milyon Avro AB hibesinden oluşmaktadır. Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi aracılığıyla kanalize edilecek ve Katılım Öncesi Yardım Aracı hibe şeklinde 60 milyon Euro’ya kadar aktarılacaktır. Proje, hazırlık, ihale ve uygulama aşamalarında JASPERS programı da dahil olmak üzere AB ve EIB’nin teknik desteğinden faydalandı ve yararlanmaya devam edecek.
Kuzey Makedonya’daki operasyonlardan sorumlu EIB Başkan Yardımcısı Kyriacos Kakouris şunları söyledi: “Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi kapsamında Kuzey Makedonya’ya şimdiye kadar tahsis edilen en büyük AB hibesini gerektiren bu proje için lider bir finans kurumu olarak hareket etmekten gurur duyuyoruz. Bankanın sağladığı mali ve teknik desteğin çeşitliliğine iyi bir örnektir. Bu proje için ayrılan önemli mali paket, Avrupa Takımı yaklaşımı kapsamındaki sağlam taahhüt ve ortaklıklarla, bölgesel ekonomiler ve insanlar için somut faydalar sağlayan hayati altyapı projelerini ilerletebileceğimizi gösteriyor. Yeni demiryolu hattı, ülkenin demiryolu sektöründeki reformlarını hızlandıracak, daha geniş bölgesel entegrasyonu kolaylaştıracak ve Kuzey Makedonya’nın yeni Büyüme Planı gibi yaklaşan Avrupa Komisyonu girişimlerinden daha fazla yararlanmasını sağlayacak. Son olarak, Kuzey Makedonya’da çevresel olarak daha sürdürülebilir bir ulaşım sistemine katkıda bulunacak ve Avrupa Birliği’nin ve ülkenin iklim hedefleri doğrultusunda karayolundan demiryoluna kademeli geçişe olanak sağlayacak.”
EBRD Birinci Başkan Yardımcısı Jürgen Rigterink şunları söyledi: “Bölgedeki önemli bir demiryolu altyapı projesinde EIB ve AB ile bir kez daha işbirliği yapmaktan mutluluk duyuyoruz. Bu, AB Çekirdek TEN-T ağının önemli bir parçası olan Raylı Koridor VIII’in doğu bölümünün son aşamasını işaret ediyor. Bu bölüm, halihazırda yapım aşamasında olan ve EBRD tarafından finanse edilen mevcut iki bölümü birbirine bağlayacaktır. Tamamlandığında, uluslararası mal ve insan hareketini etkin bir şekilde kolaylaştıracak ve demiryolunun Karadeniz’e ve Türkiye’ye olan mesafesini yaklaşık 200 km kısaltacak. Proje, demiryolu hattı boyunca ve istasyonların yakınında iş büyümesini ve gelişme fırsatlarını teşvik ederek trafiği düzene sokmayı, güvenliği artırmayı ve hem yolcular hem de yük için güvenilirliği sağlamayı amaçlıyor. Ayrıca çevredeki topluluklar, yerleşim yerleri ve bölgelerdeki çevre koşullarının iyileştirilmesine de katkıda bulunacaktır.”
Maliye Bakanı Fatmir Besimi, on yıl süren bu projenin tamamlanmasını mümkün kılacak genişletilmiş destekleri için Avrupa Birliği, EIB ve EBRD’ye şükranlarını dile getirdi.
“Hükümetin AYB ve EBRD’den sağladığı fonların yanı sıra Avrupa Birliği’nden gelen hibe de yıllar önce başlatılan bu projenin tamamlanması açısından tartışmasız çok önemli. Uygulanması demiryolu altyapısının iyileştirilmesini, şirketler için daha iyi çalışma koşulları yaratılmasını, hem malların hem de yolcuların daha kolay taşınmasını mümkün kılacak ve kalkınmayı teşvik edecektir. Bu proje, önümüzdeki dönemde kamu eliyle hayata geçirilmesi planlanan yatırım döngüsünün bir parçası ve aynı zamanda ekonomik büyümenin de itici gücüdür” dedi.
Stratejik Trans-Avrupa Ulaşım Ağının bir parçası olarak Koridor VIII üzerindeki yeni demiryolu bölümü, Sofya ile Üsküp arasında sorunsuz bir bağlantı sağlayarak araç işletme maliyetlerini, trafik sıkışıklığını ve kirliliği azaltacak ve güvenliği artıracak. Bu, bölgesel demiryolu sistemini daha uzun mesafeli yük ve yolcu taşımacılığı açısından daha çekici ve rekabetçi hale getirecek.
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Delegasyonu Başkanı David Geer şunları söyledi: “Avrupa Birliği, Kuzey Makedonya’yı vatandaşlar için daha iyi bağlantı, yaşam kalitesi sağlayacak ve ekonomik kalkınma fırsatlarını artıracak işlevsel ve modern bir demiryolu sistemi geliştirmesi için destekliyor. Demiryollarını ülkenin ulaşım ağına entegre etmek, insanları ve yükleri Avrupa kıtası boyunca taşımak için verimli, enerji tasarruflu ve iklim dostu yollar sağlamak amacıyla AB’nin önceliklerinden biridir.”
Son on yılda EIB, demiryolu sektörünü küresel olarak 39 milyar Euro’dan fazla yatırımla desteklemiş, neredeyse 2.000 km’lik demiryolu ve yüzlerce istasyonun inşasına veya iyileştirilmesine yardımcı olmuştur. EIB Global, Batı Balkanlar’da stratejik demiryolu güzergahlarının lider finansörü ve teknik ve danışmanlık desteği sağlayıcısıdır. Banka bugüne kadar demiryolu sektörüne 1,6 milyar Euro’nun üzerinde yatırım yaparak bölgesel işbirliğini ve bağlantıyı destekledi.
EBRD, Batı Balkan ülkelerinin demiryollarını yeniden inşa etme çabalarını destekleyen ve daha yeşil bir ulaşım türü olarak karayolundan demiryoluna geçişi teşvik eden kilit stratejik ortağıdır. Banka, ulusal demiryolu şirketlerinin yönetim ve yönetimini iyileştirmeyi amaçlayan finansman ve kapsamlı politika desteği sağlamaktadır. Banka bugüne kadar demiryolu sektöründeki yatırımları finanse etmek için Batı Balkan ülkelerine 1,6 milyar Euro’nun üzerinde kredi sağladı.
