21 Ocak, Miladi takvime göre yılın 21. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 344 gün vardır (artık yıllarda 345)
Demiryolu
- 21 Ocak 1902 Osmanlı Devleti ile Anadolu Demiryolu Şirketi arasında Bağdat Demiryolu’nun yapım ve işletme nihai imtiyaz sözleşmesi imzalandı. Sözleşmenin süresi 99 yıl olarak kararlaştırıldı. Güzergâh; Konya Karaman Ereğli Adana Hamidiye Kilis Habeş Nusaybin Musul Tekrik Samarra Bağdat Kerbela Necef üzerinden Basra olarak belirlendi. Toplam uzunluğu 2467 km olan hatta çok sayıda şube hat da döşenecekti. Şirkete, Bağdat, Basra ve İskenderun Körfezleri’nde liman yapma, Sirkeci-Haydarpaşa arasında gemi işletme hakkı tanındı.
- 21 Ocak 2017 Kartal Yakacık Pendik Tavşantepe Metro Hattının Tavşantepe İstasyonu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katıldığı törenle hizmete açıldı.
Olaylar
- 1522 – Rodos’un Osmanlı Donanmasınca fethi.
- 1774 – Osmanlı padişahı III. Mustafa öldü. I. Abdülhamit tahta çıktı.
- 1774 – Pugaçov İsyanı: Kazak isyan önderi Pugaçev, idam edildi.
- 1793 – Vatana ihanetten suçlu bulunan Fransa kralı XVI. Louis, giyotinle idam edildi.
- 1899 – Opel ilk otomobilini üretti.
- 1908 – New York Belediyesinin aldığı bir kararla, kadınların toplum içinde sigara içmeleri yasaklandı.
- 1911 – 01.
- 1919 – İrlanda Bağımsızlık Savaşı başladı.
- 1920 – Şehit Mehmet Kamil, Fransız askerleri tarafından süngü ile öldürüldü.
- 1921 – İtalyan Komünist Partisi kuruldu.
- 1925 – Arnavutluk Cumhuriyeti ilan edildi.
- 1941 – II. Dünya Savaşı: Avustralya ve Birleşik Krallık birlikleri, Tobruk-Libya’ya saldırı başlattı.
- 1942 – II. Dünya Savaşı: Kuzey Afrika Cephesi’nde Rommel’in, Sirenayka taarruzu.
- 1943 – Varlık Vergisi ödemesinin son günüydü. Vergisini ödemeyen mükelleflerin ev ve iş yerlerindeki malları haczedildi, daha sonra da icra yoluyla satış yöntemiyle vergileri tahsil edildi.
- 1946 – Türkiye İş Kurumu kuruldu.
- 1951 – Kore’den ilk hasta ve yaralı kafilesi, Ankara’ya geldi.
- 1952 – Ordu eski milletvekili ve mizah dergisi Akbaba‘nın sahibi Yusuf Ziya Ortaç, Cumhuriyet Halk Partisi’nden istifa etti.
- 1954 – İlk nükleer denizaltı Nautilus, Connecticut’ta denize indirildi.
- 1958 – Lefkoşa’da taksim lehine gösteri yapan Kıbrıslı Türk gençlerine İngiliz askerleri müdahale etti; bir genç ağır yaralandı, altı kişi tutuklandı.
- 1959 – Ulus gazetesinin Yazı İşleri Müdürü Ülkü Arman ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu birer yıl hapse mahkûm oldu; gazete bir ay süreyle kapatıldı. Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Nalıncı Keseri” başlıklı yazısı dava konusu olmuştu.
- 1967 – Türkiye Millî Talebe Federasyonu’nun beş yöneticisi tutuklandı. Sencer Güneşsoy, Baykan Kalaba, Naci Özdemir, Hüsnü Temiz, Kâzım Musa bir gün önce polis tarafından mühürlenen federasyon binasına girmek istemişlerdi.
- 1970 – Jumbo-Jet Boeing 747 ticari seferlerine başladı.
- 1972 – Cidde’ye yaptığı Hac seferinden dönen Marmara adlı THY uçağı, 5 kişilik mürettebatıyla düştü. Hostes Hülya Maviler yanarak öldü, diğerleri yaralı olarak kurtarıldı.
- 1976 – Concorde, Londra-Bahreyn ve Paris-Rio de Janeiro hatlarında ticari uçuşlarına başladı.
- 1977 – Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Jimmy Carter, Vietnam savaşı sırasındaki asker kaçaklarının hemen hepsini affetti.
- 1981 – Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz’ü öldürmekten sanık sağ eylemci İbrahim Çiftçi, Ankara Sıkıyönetim Mahkemesince üçüncü kez ölüm cezasına çarptırıldı.
- 1981 – Kenan Evren başkanlığındaki Millî Güvenlik Konseyi, öğretmenlere ayda 1000 lira eğitim ve öğretim tazminatı verilmesini sağladı.
- 1983 – İstanbul eski Belediye Başkanı Ahmet İsvan tahliye edildi. İsvan, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında yargılanmaktaydı.
- 1985 – 1983’ten beri süren Yazarlar Sendikası davasında sanıklar beraat etti.
- 1990 – Adnan Oktar ve müridi oldukları öne sürülen 66 erkek ve 68 kadın gözaltına alındı.
- 1992 – İstanbul’da evlerde doğal gaz kullanılmaya başladı.
- 1997 – Atatürkçü Düşünce Derneği, Başbakan Necmettin Erbakan hakkında konutta verdiği yemek daveti nedeniyle suç duyurusunda bulundu.
- 1999 – Amerikan tarihinin en büyük uyuşturucu operasyonu: Sahil güvenlik kuvvetlerinin durdurduğu bir gemide 4.300 kg kokain ele geçirildi.
- 2001 – Filipinler’de Devlet Başkan Yardımcısı Gloria Macapagal Arroyo, sokağın ve ordunun baskısıyla Joseph Estrada’nın yerine Devlet Başkanı oldu.
- 2005 – İzmit İşletmesinin kapatılmasını protesto için fabrikaya kapanan SEKA işçileri, Kurban Bayramı’nı fabrikada geçirdi.
- 2008 – Türkiye nüfusunun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre, 2007 sonu itibarıyla 70 milyon 586 bin 256 kişi olarak açıklandı. Ülkede ikamet eden 98 bin 339 yabancı uyruklu sayısı düşüldüğünde, Türkiye’de yaşayan Türkiye vatandaşlarının sayısının 70 milyon 487 bin 917 kişi olduğu bildirildi.
- 2010 – Ümit Boyner, TÜSİAD’ın yeni Başkanı seçilerek, TÜSİAD’ın tarihindeki ikinci kadın Başkanı oldu.
- 2012 – Türkiye’de ilk yüz nakli gerçekleştirildi.
- 2018 – Rocket Lab şirketi Electron roketi ile ilk kez uzaya uydu yolladı.
Doğumlar
- 63 – Claudia Augusta, Roma İmparatoru Nero’un İkinci karısı (ö. ?)
- 1338 – V. Charles, 1364’ten 1380’deki ölümüne kadar Fransa kralı (ö. 1380)
- 1738 – Ethan Allen, Amerikalı çiftçi, iş insanı, Amerikan Bağımsızlık Savaşı kahramanı, filozof, yazar ve politikacı (ö. 1789)
- 1743 – John Fitch, Amerikalı saat yapımcısı ve mucit (ö. 1798)
- 1769 – Ignacio Allende, Yeni İspanya ordusuna bağlı asker (ö. 1811)
- 1824 – Stonewall Jackson, Amerika Konfedere Devletleri generali (ö. 1863)
- 1827 – Ivan Mikheevich Pervushin, Rus matematikçi (ö. 1900)
- 1829 – II. Oscar, İsveç ve Norveç kralı (ö. 1907)
- 1843 – Émile Levassor, Fransız mühendis (ö. 1897)
- 1846 – Albert Lavignac, Fransız öğretmen, müzik teorisyeni ve besteci (ö. 1916)
- 1848 – Henri Duparc, Fransız besteci (ö. 1933)
- 1854 – Karl Julius Beloch, Alman tarihçi (ö. 1929)
- 1858 – Mélanie Bonis, Fransız geç romantik dönem bestecisi (ö. 1937)
- 1860 – Karl Staaff, İsveçli liberal politikacı ve avukat (ö. 1915)
- 1866 – Marius Berliet, Fransız otomobil üreticisi (ö. 1949)
- 1867 – Maxime Weygand, Fransız general (ö. 1965)
- 1868 – Felix Hoffmann, Alman kimyager, mucit ve eczacı (ö. 1946)
- 1869 – Grigori Rasputin, Rus keşiş (ö. 1916)
- 1874 – René-Louis Baire, Fransız matematikçi (ö. 1932)
- 1878 – Egon Friedell, Avusturyalı filozof, tarihçi, gazeteci, oyuncu, kabare sanatçısı ve tiyatro eleştirmeni (ö. 1938)
- 1882 – Pavel Florensky, Rus Ortodoks ilahiyatçı, filozof, matematikçi ve fizikçi (ö. 1937)
- 1882 – Tadeusz Makowski, Polonyalı ressam (ö. 1932)
- 1883 – Oskar Baum, Çek müzik eğitimcisi ve yazarı (ö. 1941)
- 1884 – Roger Nash Baldwin, Amerikalı insan hakları savunucusu (ö. 1981)
- 1884 – Max Erwin von Scheubner-Richter, Alman siyasi aktivist (ö. 1923)
- 1885 – Seishirō Itagaki, Japon asker ve siyasetçi (ö. 1948)
- 1887 – Georges Vézina, Kanadalı profesyonel bir buz hokeyi kalecisi (ö. 1926)
- 1892 – Şerif Muhittin Targan, Türk besteci, ud ve çello virtüözü ve portre ressamı (ö. 1967)
- 1896 – Paula Hitler, Adolf Hitler’in kız kardeşi (ö. 1960)
- 1897 – René Iché, Fransız heykeltıraş (ö. 1954)
- 1898 – Ahmed Şah Kaçar, İran Şahı (ö. 1930)
- 1905 – Christian Dior, Fransız moda desinatörü (ö. 1957)
- 1906 – İgor Moiseyev, Rus koreograf ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Devlet Halk Dansları Topluluğu’nun kurucusu (ö. 2007)
- 1912 – Konrad Emil Bloch, Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 2000)
- 1922 – Telly Savalas, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1994)
- 1924 – Benny Hill, İngiliz oyuncu ve komedyen (ö. 1992)
- 1924 – Şefika Ahundova, Azeri besteci (ö. 2013)
- 1930 – Franco Loi, İtalyan şair ve deneme yazarı (ö. 2021)
- 1933 – Ahmet Oktay, Türk şair, yazar ve gazeteci (ö. 2016)
- 1936 – Mithat Düden Camicioğlu, Türk roman yazarı
- 1938 – Jim Anderton, Yeni Zelandalı siyasetçi (ö. 2018)
- 1938 – Yıldırım Gürses, Türk besteci ve ses sanatçısı (ö. 2000)
- 1943 – Dinçer Çekmez, Türk aktör ve tiyatro oyuncusu (ö. 2013)
- 1941 – Plácido Domingo, İspanyol tenor
- 1942 – Edwin Starr, Amerikalı müzisyen (ö. 2003)
- 1942 – Tuncer Sevi, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2012)
- 1949 – Ümit Aktan, Türk spor spikeri, gazeteci ve yazar
- 1950 – Zelimhan Yakub, Azerbaycanlı şair ve siyasetçi (ö. 2016)
- 1953 – Paul Gardner Allen, Amerikalı bilgisayar bilimcisi ve Bill Gates ile birlikte Microsoft’un kurucularından (ö. 2018)
- 1956 – Geena Davis, Amerikalı sinema oyuncusu
- 1958 – Enver Ercan, Türk şair (ö. 2018)
- 1962 – Aysun Kocatepe, Türk pop müzik sanatçısı
- 1963 – Mehmet Akarca, Türk hukukçu ve Yargıtay Başkanı
- 1965 – Robert Del Naja, İngiliz müzisyen ve Massive Attack grubunun solisti
- 1966 – Tuna Orhan, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1969 – Karina Lombard, Amerikalı sinema oyuncusu
- 1970 – Alen Bokšić, Hırvat futbolcu
- 1974 – Kim Dotcom, Alman-Finlandiyalı girişimci
- 1976 – Emma Bunton, İngiliz şarkıcı ve Spice Girls grubu üyesi
- 1976 – Lars Eidinger, Alman tiyatro ve sinema oyuncusu
- 1976 – Serdar Orçin, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu
- 1978 – Madita, Avusturyalı şarkıcı ve aktris
- 1980 – Eve Mayfair, Amerikalı pornografik film oyuncusu
- 1980 – Nana Mizuki, bir Japon şarkıcı, şarkı yazarı ve ses sanatçısıdır
- 1981 – Jung Ryeo-won, Güney Kore doğumlu Avustralyalı bir aktris
- 1983 – Svetlana Hodçenkova, Rus tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu
- 1983 – Maryse Ouellet, Kanadalı-Fransız profesyonel güreşçi
- 1984 – Can Arat, Türk futbolcu
- 1985 – Aura Dione, Danimarkalı şarkıcı-şarkı yazarıdır
- 1986 – Javi López, İspanyol futbolcudur
- 1986 – Sushant Singh Rajput, Hint aktör, dansçı ve hayırsever (ö. 2020)
- 1988 – Ashton Eaton, Amerikalı dekatlet
- 1988 – Vanessa Hessler, İtalyan manken ve oyuncu
- 1989 – Doğuş Balbay, Türk basketbolcu
- 1996 – Marco Asensio, İspanyol millî futbolcudur
- 1997 – Jeremy Shada, Amerikalı oyuncu, rapçi ve şarkıcıdır
- 2004 – Ingrid Alexandra, Veliaht Prens Haakon ve Veliaht Prenses Mette-Marit’in büyük çocuğu
Ölümler
- 420 – I. Yezdicerd, Sâsânî İmparatorluğu’nun 12. şâhıdır
- 1118 – II. Paschalis, 13 Ağustos 1099 – 21 Ocak 1118 arasında papadır (d. 1050)
- 1531 – Andrea del Sarto, İtalyan ressam (d. 1486)
- 1578 – Piyale Paşa, Osmanlı devlet adamı ve Kaptan-ı derya (d. 1515)
- 1609 – Joseph Justus Scaliger, İtalyan asıllı Fransız tarihçidir (d. 1540)
- 1773 – Alexis Piron, Fransız şair ve oyun yazarı (d. 1689)
- 1774 – III. Mustafa, Osmanlı’nın 26. padişahı (d. 1717)
- 1775 – Yemelyan Pugaçov, Kazak lider (d. 1740 – 42)
- 1789 – Paul Henri Thiry d’Holbach, Fransız filozof ve yazar (d. 1723)
- 1793 – XVI. Louis, Fransa kralı (giyotinle idam) (d. 1754)
- 1831 – Achim von Arnim, Alman şair (d. 1781)
- 1851 – Albert Lortzing, Alman besteci, şarkıcı ve aktör (d. 1801)
- 1870 – Alexander Herzen, Rus yazar ve düşünür (d. 1812)
- 1871 – Jan Jacob Rochussen, Hollandalı politikacı (d. 1797)
- 1872 – Franz Grillparzer, Avusturyalı trajedi yazarı (d. 1791)
- 1888 – George Robert Waterhouse, İngiliz doğa tarihçisi (d. 1810)
- 1891 – Jean-Louis-Ernest Meissonier, Fransız ressam ve illüstratör (d. 1815)
- 1892 – John Couch Adams, İngiliz astronom (d. 1819)
- 1892 – Charles de Lalaisse, Fransız taş baskıcı, tasarımcı ve ressam (d. 1811)
- 1894 – Guillaume Lekeu, Belçikalı besteci (d. 1870)
- 1909 – Mezîde Kadınefendi, II. Abdülhamid’in eşi (d. 1869)
- 1914 – Theodor Kittelsen, Norveçli ressam (d. 1857)
- 1919 – Gazi Ahmet Muhtar Paşa, Osmanlı devlet adamı, sadrazam ve asker (d. 1839)
- 1924 – Vladimir İlyiç Lenin, Sovyetler Birliği’nin kurucusu (d. 1870)
- 1926 – Camillo Golgi, İtalyan doktor, patolog, ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1843)
- 1937 – Udi Nevres Bey (Orhon), Türk besteci (d. 1873)
- 1938 – Georges Méliès, Fransız film yapımcısı ve yönetmen (d. 1861)
- 1938 – David Ryazanov, Rus Marksist ve Marksist kuramcı (d. 1870)
- 1942 – Dorothy Wall, Yeni Zelandalı-Avustralyalı yazar ve çizer (d. 1894)
- 1950 – George Orwell, İngiliz yazar (d. 1903)
- 1959 – Cecil B. DeMille, Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1881)
- 1960 – Emin Sazak, Türk siyasetçi ve Eskişehir eski milletvekili (d. 1882)
- 1967 – Ann Sheridan, Amerikalı oyuncu (d. 1915)
- 1983 – Kemal Bilbaşar, Türk yazar (d. 1910)
- 1985 – Oktay Arayıcı, Türk oyun yazarı (d. 1936)
- 1988 – Cemal Reşit Eyüboğlu, Türk siyasetçi ve Kurucu Meclis üyesi (d. 1906)
- 1996 – Emin Bilgiç, Türk akademisyen ve sümerolog (d. 1916)
- 2002 – Ege Ernart, Türk şair, tiyatro ve sinema oyuncusu ve reklamcı (d. 1937)
- 2002 – Peggy Lee, Amerikalı şarkıcı (d. 1920)
- 2006 – İbrahim Rugova, Kosova Cumhurbaşkanı (d. 1944),
- 2008 – Marie Smith, Eyak dilini konuşan son kişi (d. 1918)
- 2010 – Orhan Alp, Türk makine mühendisi ve siyasetçi (d. 1919)
- 2013 – Ahmet Mete Işıkara, Türk bilim insanı, jeofizik mühendisi ve eğitimci (Türkiye’de “Deprem Dede” olarak bilinen) (d. 1941)
- 2013 – İsmet Kür, Türk edebiyat öğretmeni ve yazar (d. 1916)
- 2013 – Michael Winner, İngiliz film yönetmeni (d. 1935)
- 2015 – Leon Brittan, İngiliz politikacı (d. 1939)
- 2016 – Mustafa Koç, Türk iş insanı (d. 1960)
- 2016 – Mrinalini Sarabhai, Hint dansçı (d. 1918)
- 2016 – Robert Sassone, Fransız bisiklet yarışçısı (d. 1978)
- 2017 – Ayberk Atilla, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1946)
- 2017 – Cemşid Giunaşvili, Gürcü tarihçi, diplomat ve yazardır (d. 1931)
- 2017 – Vahit Melih Halefoğlu, Türk diplomat ve dışişleri bakanı (d. 1919)
- 2017 – Veljo Tormis, Estonyalı bestecidir (d. 1930)
- 2018 – Yves Afonso, Fransız oyuncu (d. 1944)
- 2018 – Chartchai Chionoi, eski profesyonel Taylandlı boksördür (d. 1942)
- 2018 – Philippe Gondet, Fransız eski millî futbolcudur (d. 1942)
- 2018 – Jens Okking, Danimarkalı oyuncu, şarkıcı ve siyasetçidir (d. 1939)
- 2018 – Connie Sawyer, Amerikalı oyuncu (d. 1912)
- 2019 – Marcel Azzola, Fransız akordeoncu ve müzisyen (d. 1927)
- 2019 – Kaye Ballard, Amerikalı oyuncu, komedyen ve şarkıcı (d. 1925)
- 2019 – Raghbir Singh Bhola, Hint eski asker ve çim hokeyi oyuncusudur (d. 1927)
- 2019 – Maxine Brown, Amerikalı country müziği şarkıcısıdır (d. 1931)
- 2019 – Henri, VII. Henry olarak feshedilmiş Fransız tahtına Orléans Hanedanı’ndan hak iddia eden kimseydi (d. 1933)
- 2019 – Charles Kettles, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu’nda görev almış eski yüksek rütbeli askerdir (d. 1930)
- 2019 – Pedro Manfredini, Arjantinli eski millî futbolcudur (d. 1935)
- 2019 – Emiliano Sala, Arjantinli futbolcudur (d. 1990)
- 2019 – Shivakumara Swamigalu, Hint manevi lider, hayırsever, filozof ve eğitimcidir (d. 1907)
- 2019 – Yıldırım Uran, Türk teknik direktördür (d. 1955)
- 2019 – Harris Wofford, Amerikalı siyasetçidir (d. 1926)
- 2020 – Hadi Bakkuş, Tunuslu siyasetçi ve eski başbakan (d. 1930)
- 2020 – Eugène Berger, Lüksemburglu siyasetçi, eğitimci ve dağcı (d. 1960)
- 2020 – Terry Jones, Britanyalı yazar, oyuncu, komedyen, yayıncı, tarihçi ve yönetmen (d. 1942)
- 2020 – İsmet Ara Sadique, Bangladeşli siyasetçi ve bakan (d. 1942)
- 2021 – Yavuz Bahadıroğlu, Türk roman ve hikâye yazarı, gazeteci, radyo programcısı (d. 1945)
- 2021 – Nathalie Delon, Fransız manken, film yönetmeni ve aktris (d. 1941)
- 2021 – Jean Graton, Fransız çizgi roman sanatçısı ve yazar (d. 1923)
- 2021 – Rémy Julienne, Fransız dublör, otomobil yarışçısı ve aktör (d. 1930)
- 2021 – Jackson Mthembu, Güney Afrikalı siyasetçi ve aktivist (d. 1958)
- 2021 – José Pampuro, Arjantinli siyasetçi ve fizikçi (d. 1949)
- 2021 – Oktay Yavuz, Türk oyuncu (d. 1943)
- 2022 – Louie Anderson, Amerikalı aktör ve komedyen (d. 1953)
- 2022 – Selahattin Beyazıt, Türk iş insanı, sanayici ve eski Galatasaray başkanı (d. 1931)
- 2022 – Francesco Paolo Fulci, İtalyan diplomat (d. 1931)
- 2022 – Arnis Līcītis, Leton aktör (d. 1946)
- 2022 – Leonor Oyarzún, eski Şili First Ladysi (d. 1919)
