Marmara Denizi’nin Bursa kıyılarında, sularda bulunan ancak mikroskopla görülebilen canlıların (plankton) çoğalması sonucu mavi renkli parlamalar ortaya çıktı.
Kentin özellikle Mudanya kıyılarında, bahar mevsiminde planktonların yoğunlaşması sonucu gece karanlığında suda yer yer oluşan ışıklı görüntü vatandaşların dikkatini çekti. Deniz tabanında özellikle kahverengi birikmelerin bulunduğu alanlarda, suya temas edilmesiyle parlak mavi ışığın çıktığı görüldü. Nadir rastlanan deniz biyolojisiyle ilgili olayı canlı izlemek isteyenler gece saatlerinde kıyılara geldi.
Peki Plankton Nedir?
Plankton, suda bulunan ve akıntıya bağımlı olarak hareket eden canlılara verilen genel isimdir. Genellikle mikroskobik boyutta ve tek hücreli olsalar da, daha büyük canlılar gibi denizanaları veya kopmuş yosunlar da okyanusbilimciler tarafından plankton olarak sınıflandırılır.
Plankton Ne İşe Yarar?
Planktonlar, deniz ve tatlı sularda yaşayan, çok küçük ve genellikle mikroskobik canlılardır. Hareket etme yetenekleri sınırlıdır ve su akıntıları tarafından sürüklenirler. Planktonlar iki ana gruba ayrılır:
Fitoplanktonlar: Bitkisel planktonlardır ve fotosentez yaparak kendi besinlerini üretirler. Dünya atmosferindeki oksijenin %50’den fazlasını üreterek oksijen üretiminde kritik rol oynarlar. Ayrıca deniz ve tatlı su besin zincirinin temelini oluştururlar.
Zooplanktonlar: Hayvansal planktonlardır ve diğer planktonlar, küçük balıklar ve larvalar ile beslenirler. Balinalar, krill ve deniz kuşları gibi birçok deniz canlısı için önemli bir besin kaynağıdırlar.
Planktonların Faydaları
Besin zinciri: Planktonlar, deniz ve tatlı su besin zincirinin temelini oluştururlar. Fitoplanktonlar fotosentez yaparak kendi besinlerini üretir ve zooplanktonlar tarafından beslenirler. Zooplanktonlar ise balıklar, balinalar ve deniz kuşları gibi daha büyük canlılar için besin kaynağıdır.
Oksijen üretimi: Fitoplanktonlar fotosentez yaparak atmosferdeki oksijenin %50’den fazlasını üretir. Bu, Dünya’daki tüm yaşam için hayati önem taşır.
Karbon döngüsü: Planktonlar atmosferdeki karbondioksiti absorbe ederek deniz suyuna aktarırlar. Bu, deniz suyunun asitlenmesini önler ve iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yardımcı olur.
Deniz ekosisteminin dengesi: Planktonlar, deniz ekosisteminin dengesini korumada önemli rol oynar. Fitoplanktonlar deniz suyunu temizler ve zooplanktonlar diğer canlıların popülasyonlarını kontrol altında tutar.
Planktonlar, küçücük olmalarına rağmen Dünya’daki yaşam için son derece önemlidir. Onlar olmadan deniz ve tatlı su ekosistemleri çökecek ve atmosferdeki oksijen seviyesi düşecektir.
Planktonların Tehditleri
Planktonlar, kirlilik, iklim değişikliği ve aşırı avlanma gibi birçok tehdit altındadır. Kirlilik, deniz suyuna zararlı kimyasallar ve maddeler salarak planktonların yaşamını zorlaştırır. İklim değişikliği ise deniz suyunun sıcaklığını ve asitliğini değiştirerek planktonların yaşam alanlarını daraltır. Aşırı avlanma ise zooplankton popülasyonlarını tehdit eder.
Planktonları korumak için deniz ve tatlı suları kirlilikten korumak, iklim değişikliği ile mücadele etmek ve aşırı avlanmayı önlemek önemlidir.
