Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Metin Özdemir’in katkılarıyla gerçekleştirilen çalışmada, ankete katılan firmaların bir önceki çeyreğe göre performanslarının ortalama olarak zayıfladığı, imalat sanayinde ise daha olumlu bir seyir olduğu gözlenmiştir. Firmalar, gelecek altı aylık süre içinde performanslarında ılımlı bir düzelme beklentisi içindedir.
Önümüzdeki 6 ay boyunca ücretlere ilişkin maliyetlerin artması beklenirken imalat sanayinde söz konusu beklenti daha güçlüdür.
“YATIRIM İSTEĞİ YATAY”
Firmalar açısından gelecek 12 ayda, geçmiş 12 aya kıyasla makine-teçhizat yatırımlarının bir önceki çeyreğe göre yatay görünüm sergilediği görülmektedir. Aynı dönem için gerek makine-teçhizat yatırımları gerekse bina-tesis yatırım harcamalarının bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak imalat sanayinde artış yönünde değişim beklentisi tespit edilmiştir.
“İHRACAT BEKLENTİSİ OLUMLU”
İhracat yapan firmaların, son 3 aylık ihracat siparişleri bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak artarken gelecek 3 ay için de söz konusu eğilimin sürmesi beklenmektedir.
İmalat sanayinde ortalama olarak faiz riskinin bir önceki çeyreğe göre azalış gösterdiği gözlenmiştir. Kur riski ortalama olarak bir önceki çeyreğe göre artış gösterse de ankete katılan firmaların önemli bir kur riski taşımadıkları görülmektedir.
“FİNANSMAN İHTİYACI AZALIYOR”
Firmaların finansman ihtiyacı geçmiş 3 aya kıyasla bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak azalmıştır. Bununla birlikte, firmaların gelecek 3 aylık dönemde TL cinsi kredi faiz oranına ilişkin beklentisinin yukarı yönlü olduğu görülürken, bir önceki çeyreğe göre beklentinin ortalama olarak azalış yönünde değişimi söz konusudur.
“KARLILIK AZALIYOR”
Firmaların karlılık düzeylerinde bir önceki çeyreğe nazaran ortalama olarak azalış yönünde bir değişim gözlenmiştir. Döviz kurundaki değişimlerin satış fiyatlarını etkileme hızı 0-3 ay arasındaki eğilimini korurken bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak imalat sanayi firmalarında söz konusu değişim daha güçlüdür. Ankete katılan firmalar, gelecek 3 ayda ortalama birim maliyetlerinin artmasını beklerken, artış yönündeki değişim beklentisinin bir önceki çeyreğe göre yatay seyrettiği görülmektedir.
Gerek tüm firmalar gerekse imalat sanayi firmaları, gelecek 3 aya ilişkin satış fiyatlarının bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak artış yönünde önemli bir değişim göstereceğini beklemektedir. Yanı sıra, firmaların yıl sonu yıllık üretici fiyatları enflasyonu beklentisi artış eğilimini korurken söz konusu beklentideki değişim bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak azalış yönünde değişim göstermiştir.
“İSTİHDAM UYARISI”
Anket sonuçlarını değerlendiren BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Buğra Küçükkayalar, işgücü maliyetlerinin gittikçe iş yapmayı zorlaştırdığını ifade ederek, “Üretim ve hizmet çalışanlarsız gerçekleştirilemez elbette. Ancak, gelinen nokta istihdamın artması ya da bu haliyle sürdürülebilmesi açısından çok da iç açıcı değil. Yüksek enflasyon nedeniyle artan ücretler yeniden fiyat ayarlamaları ile enflasyonun daha kalıcı olmasına neden olabiliyor. Ücretlerin artışı üretimin durmadan devam edebilmesini sağlayacak düzeyde olmalı. Özellikle tekstilde yaşadığımız istihdam kaybı için acil çözümler üretilmeli” dedi.
Küçükkayalar ankete yanıt veren BUSİAD üyesi firmalara da teşekkür etti.
