Belçika’da arkeologlar Londra Kuzey Doğu Demiryolu’nun (LNER) logosunu taşıyan asırlık bir tren vagonunu topraktan çıkarttı. Demiryolu şirketinin İngiltere’deki genel merkezine 800 km uzaklıktaki Anvers metropolünde bu nadir modelin nasıl yeraltına düştüğü gizemini çözmek arkeologlar için büyük bir meydan okuma olacak.
LNER’den yapılan açıklamaya göre eski tren vagonu, Kuzey Kalesi olarak bilinen 19. yüzyıldan kalma bir kalede yapılan kazılar sırasında bulundu. Ahşaptan yapılmış ve sarı harflerle koyu kırmızıya boyanmış olan vagon, insanların eşyalarını evden eve taşımak için kullanılan bir “taşıma” arabasıydı.
Arkeolog Femke Martens, ahşap taşıma vagonunun yaklaşık 100 yıllık olduğunu söylüyor. “Vagonun Antwerp’e nasıl geldiği hala bir gizem ve kazı sırasında parçalandığı için ne yazık ki kalıntıdan geriye çok az şey kaldı”
LNER yetkilileri, fiziksel incelemelere ve şirket içi araştırmalara dayanarak, vagonun şirketin 1930 civarında kısa bir süre faaliyet gösteren nakliye filosundaki ilk modellerden biri olduğunu düşünüyor.
Martens, arabanın yalnızca boyalı yazılardan tanınabildiğini söylüyor: “Eve mobilyalar taşınır”, “Herhangi bir istasyondan bilgi alın”, “LNER” ve “BK769” (“B” vagonun boyut sınıfını belirtirken, “K” vagonun mobilya taşımak için kullanıldığını belirtir).
Başlangıçta Londra ve Kuzey Doğu Demiryolu olarak adlandırılan demiryolu şirketi, 1923’te faaliyete geçti. Gruplama Yasası olarak da bilinen, Britanya’nın 1921 Demiryolları Yasası ile oluşturulan “Dört Büyük” demiryolu şirketlerinin ikinci en büyüğüydü.
Gruplama Yasası, Birleşik Krallık’ın demiryolu sistemlerine zarar veren Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden kısa bir süre sonra yürürlüğe girdi. 1920’lerin başında 32.000 km’lik hattı 120 şirket işletiyordu. Hükümet, demiryollarını dört bölgesel şirkete bölerek sistemi düzenlemek için harekete geçti.
1930’ların başında LNER, eşyalarını demiryolu üzerinde “basit kare kutular” içinde taşıyarak ev taşıyan insanlara hizmet veriyordu. Bu vagonların ilk modelleri tıpkı yakın zamanda kazılan model gibi kırmızımsı kahverengiye boyanmıştı. Ancak birkaç yıl sonra şirket, daha büyük ölçekte üretilen mavi bir modele geçti; bu da daha önceki kırmızı tasarımın keşfini daha nadir ve daha benzersiz hale getiriyor.
Arkeologlar, şehri çevreleyecek yeni bir otoyol olan Oosterweel Link’in inşaatı öncesinde bölgede kazı yapıyorlar. Vagonun bu bölgeye nasıl ulaştığı bir sır olsa da şehir yetkilileri buranın bir zamanlar depolama alanı olarak kullanılmış olabileceğini düşünüyor. Şirket yetkililerinin belirttiğine göre keşfin “çok hassas durumu” nedeniyle İngiltere’ye iade edilmesi “oldukça düşük bir ihtimal”.
LNER’in iletişim direktörü Stuart Thomas, “Markamızın tarihine hayran kalıyoruz. Daha geçen yıl, LNER’in 1923’te ortaya çıkışının 100. yılını kutladık. 101’inci yılımızda, onlarca yıldır Belçika’da bir arazide gömülü olan LNER tarihinin daha fazlasını keşfetmek inanılmaz.” diyor.
