Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) örgün eğitim istatistiklerine göre, Türkiye’de örgün eğitimde (resmi+özel) toplam 17,5 milyon öğrencinin bulunduğunu açıklayan Eğitim-Sen, “Türkiye genelinde toplam 75 bin 19 eğitim kurumu/okulu mevcutken, bu okulların 60 bin 734’ü devlet okulu (yüzde 81) ve 14 bin 281’i özel okul (yüzde 19) olarak ayrılıyor. Devlet okullarında eğitim gören öğrenci sayısı 15 milyon 887 bin 296 (yüzde 80) iken, özel okullarda okuyan öğrenci sayısı 1 milyon 670 bin 729 (yüzde 8); açık öğretimde okuyan öğrenci sayısı ise 2 milyon 346 bin 654 (yüzde 12) olarak belirtiliyor” dedi.
Öğretmen Sayıları ve İstihdam Durumu
Türkiye genelinde devlet ve özel okullarda toplam 1 milyon 154 bin 383 öğretmenin görev yaptığını belirten Eğitim-Sen, “2023-2024 eğitim-öğretim yılı sonu itibariyle devlet okullarında görev yapan öğretmenlerin sayısı 974 bin, özel okullarda çalışan öğretmenlerin sayısı ise 180 bin civarındadır. Sözleşmeli istihdam edilen öğretmen sayısı 50 bin 182 olup, devlet okullarında ek ders karşılığı çalıştırılan ve tamamı asgari ücretin altında ücret alan ücretli öğretmenlerin sayısı 90 bine yakındır” rakamlarını paylaştı.
Eğitimde Yaşanan Sorunlar Artarak Devam Ediyor
Diyanet İşleri Başkanlığı başta olmak üzere, çeşitli vakıf ve derneklerle iş birliği halinde hayata geçirilen ÇEDES gibi proje ve protokollerin öğrenci ve öğretmenleri olumsuz etkilediği vurgusunda bulunan Eğitim-Sen, “Özellikle okullarda ve okul dışında yürütülen dini içerikli faaliyetler belirgin şekilde artmış durumda. MESEM projesi ile öğrenciler ‘stajyer emeği’ adı altında ucuz iş gücü olarak kullanılmaktadır. Resmi verilere göre Türkiye’de 17 milyon 558 bin 25 öğrenciden, 442 bin 643’ü sistem dışındadır. Eğitimin çeşitli kademelerinde, özellikle ortaöğretimde okullaşma oranında bölgesel farklılıklar bulunmaktadır. Kız çocuklarının okullaşma oranında görece artış olmasına rağmen, bu artış mezuniyet oranlarına tam olarak yansımamaktadır” vurgusu yaptı.
Öğrencilerin Beslenme Sorunu
2023-2024 eğitim-öğretim yılında öne çıkan sorunlardan birinin de öğrencilerin beslenme sorunu olduğuna işaret eden Eğitim-Sen şunları söyledi: “Türkiye’de birçok öğrenci okula kahvaltı yapmadan gitmekte ve okulda yemek yemeden günü tamamlamaktadır. Temel gıda ürünlerinin fiyatlarındaki artış aileleri zor durumda bırakmaktadır. Türkiye, OECD ülkeleri arasında çocuk yoksulluğunda ilk sırada yer almakta olup, her 5 çocuktan biri derin yoksullukla yüzleşmektedir.”
Kamu Kaynaklarının Özel Okullara Aktarılması
Türkiye’de özel öğretimin örgün eğitim içindeki payının 2002’de yüzde 1,9 iken, 2023’te yüzde 9,3’e yükseldiğini belirten Eğitim-Sen, “Özel okulların devlet okullarına oranı ise tarihte ilk kez yüzde 24’e dayanmış durumdadır. Bu durum, kamusal bir hak olan eğitimin ticarileştirildiğini göstermektedir.” dedi.
Müfredat Değişiklikleri ve Laik Eğitim
MEB’in yeni müfredat ile ilgili açıklamada, “laik ve bilimsel eğitimi geri plana iterek milli ve manevi değerleri merkeze almıştır. Laik eğitimde müfredat, bilimsel bilgiler üzerine kurulmalıdır. Karma eğitime yönelik saldırılar da devam etmektedir. Laik bir ülkede devlet, bütün dinler, inançlar ve inançsızlar karşısında tarafsız olmalıdır” ifadeleri yer aldı.
Açıklamadan diğer başlıklar şöyle:
Anadilinde Eğitim Sorunu
Anadilinde eğitim, çocukların zihinsel gelişimlerinin ve sağlıklı bir kimlik edinmelerinin temel koşullarındandır. Türkiye’de anadilinde eğitim hakkı hala çözüme kavuşmayı beklemektedir.
Öğretmen Atamaları ve Mülakat Uygulaması
2023-2024 eğitim-öğretim yılında en düşük öğretmen ataması yapılmıştır. MEB’in resmi verilerine göre resmi öğretmen açığı 68 bindir. Ücretli öğretmenlerin sayısı 90 bine yakın olup, birçok branşta acil öğretmen ihtiyacı bulunmaktadır.
Laik Eğitim ve Laik Yaşama Yönelik Saldırılar
Eğitimde dini içerikli etkinliklerin artması, okulların eğitim-öğretim kurumları olmaktan çıkarılıp dini faaliyetlerin örgütlendiği mekanlar haline getirilmesine neden olmaktadır. Tarikat ve cemaatlerin eğitim sistemi içindeki faaliyetleri artarak devam etmektedir. Laik eğitim ve laik yaşama yönelik mücadeleler sürecektir.
Yaz Okulu ve Yaz Kampları
2023-2024 eğitim-öğretim yılının sona ermesinin ardından çeşitli dini dernek ve vakıflar yaz okulu ve yaz kampları organize etmeye başlamıştır. Bu tür etkinlikler, eğitimde yaşanan dinselleşme uygulamalarının yaygınlaşmasına neden olmaktadır.
Gerici Uygulamalar ve Toplumsal Saldırılar
Eğitim alanında yaşanan gerici uygulamalar, toplumsal yaşamın farklı alanlarında da saldırılarla gündeme gelmektedir. İktidar destekli kişi ve kurumların laik eğitim ve laik yaşama yönelik saldırıları artarak devam etmektedir. Laik eğitim ve laik yaşam mücadelemiz, tüm tehditlere rağmen kesintisiz sürecektir.
