Dünyadaki tek vahşi tür olan yedi Przewalski atları, Avrupa’daki hayvanat bahçelerinden Orta Asya ülkesi Kazakistan’a uçtu.
The Guardian’ın haberine göre dünyanın son yabani atlarından bir grup, yaklaşık 200 yıllık bir aradan sonra anavatanları Kazakistan’a geri döndü. Berlin’den dört kısrak ve Prag’dan bir aygır ve diğer iki kısrak olmak üzere yedi at, Çek hava kuvvetlerine ait bir nakliye uçağıyla Orta Asya ülkesine götürüldü.
Przewalski atları olarak bilinen yabani atlar, bir zamanlar atların ilk kez yaklaşık 5.500 yıl önce evcilleştirildiğine inanılan Orta Asya’nın geniş bozkırlarında dolaşıyordu.
İnsanların, Avrupa’daki ilk evcilleştirme kayıtlarından yaklaşık 2.000 yıl önce kuzey Kazakistan’da atlara bindikleri ve süt sağdıkları bilinmektedir. Hayvanların etleri için avlanmasının yanı sıra nüfuslarını parçalayan yol yapımı da dahil olmak üzere insan faaliyetleri, 1960’larda atların neslini tükenme noktasına getirdi.
Prag Hayvanat Bahçesi sözcüsü Filip Mašek şunları söyledi: “Bunlar dünyada kalan tek yabani atlar. Mustangler vahşi doğaya bırakılmış evcil atlardır.”
Kazakistan’a yeniden getirilen atlar, Münih ve Prag hayvanat bahçelerinde hayatta kalan iki grubun soyundan geliyor.
Mašek, başlangıçta sekiz atın seyahat etmesinin planlandığını, ancak bir atın Prag’dan uçuştan önce oturduğunu ve indirilerek Prag Hayvanat Bahçesi’ne geri götürülmesi gerektiğini söyledi.
Bir Przewalski atı, altı kısrak ve bir aygırın Prag ve Berlin hayvanat bahçelerinden Kazakistan’a uçurulmasının ardından bozkıra salındı.
“Dönerken biraz başı dönmüştü ama şimdi iyi. Bu atlar tüm yolculuk boyunca ayakta durmak zorundalar – oturamazlar çünkü kanlarının düzgün bir şekilde dolaşması gerekiyor. Toplamda 30 saatlik bir yolculuk ve atlar ancak tüm yol boyunca ayakta dururlarsa hayatta kalabilirler” dedi.
Mašek, atların Prag hayvanat bahçesinden geri getirilmesinin bölgedeki biyolojik çeşitliliğin artmasına yardımcı olacağını söyledi. “Atlar dışkılarıyla tohum saçıyor ve bitkileri kazdıklarında suyun toprağa inmesine yardımcı oluyorlar. Ayrıca gübreleriyle bozkırı gübreliyorlar.
“Bana göre,” dedi, “modern bir hayvanat bahçesinin amacı sadece nesli tükenmekte olan türleri korumak ve yetiştirmek değil, onları ait oldukları yere, doğaya geri döndürmektir.”
Prag hayvanat bahçesi müdürü Miroslav Bobek, atların taşınması için yapılan hazırlıkların nispeten kısa sürmesi ve geçen ay Kazakistan’ın merkezinde meydana gelen beklenmedik seller göz önüne alındığında, atların gelişinin “neredeyse bir mucize” olduğunu söyledi.
Bobek Bir basın açıklamasında “Bu, gezegendeki son vahşi atın hikayesinde yepyeni bir bölümün başlangıcıdır” dedi.
Prag Hayvanat Bahçesi 2011 yılında Przewalski atlarının Moğolistan’a yeniden yerleştirilmesi projesinde yer aldı. Dokuz at uçuşunu içeren projenin, nüfusun dengelendiği 2019 yılına kadar devam ettiğini söyleyen Mašek, şu anda Moğolistan’da yaklaşık 1.500 yabani at bulunduğunu sözlerine ekledi.
Mašek, önümüzdeki beş yıl içinde toplam 40 atın Kazakistan’ın merkezine taşınmasının planlandığını söyledi.
Atların yeniden üretiminin bu ilk aşamasında Kazak hükümetinin ormancılık ve yaban hayatı komitesi, Prag hayvanat bahçesi, Tierpark Berlin hayvanat bahçesi, Frankfurt Zooloji Derneği ve Kazakistan Biyolojik Çeşitliliği Koruma Derneği yer aldı.
