Birleşik Metal İş Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi’nin (BİSAM) Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) harcama gruplarını baz alarak yaptığı hesaplamalara göre, Haziran ayında dört kişilik ailenin açlık sınırı 19 bin 44 liraya, yoksulluk sınırı da 65 bin 874 liraya yükseldi.
BİSAM beslenme kalıbı üzerinden yapılan hesaplamaya göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarı Haziran 2024 için 19 bin 44 lira oldu. Bu harcama tutarının, yalnızca gıda için yapılması gereken minimum tutar olduğu belirtilen açıklamada, açlık sınırı üzerinden hane halkı tüketim harcamalarının esas alınarak yapılan hesaplama sonuçlarına göre ise yoksulluk sınırının 65 bin 874 lira olarak hesaplandığı belirtildi.
BİSAM’ın yaptığı araştırmaya göre, sağlıklı beslenmek için her aile ferdinin alması gereken kalori miktarı farklılık gösteriyor. Yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık karşılığı 5.33 lira. Bu değer yetişkin bir kadın için 5.056, 15-18 yaş bir genç için 5.336, 4-6 yaş arası bir çocuk için 3 bin 323 lira.
BİSAM hesaplamalarına göre, tek başına yaşayan bir kişinin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için yapması gereken mutfak harcamaları ile yaşamını idame ettirmek için yapması gereken barınma, ulaşım, eğitim, sağlık vb. harcamalarının toplam tutarı olan tek başına yaşayan bir kişi için yoksulluk sınırı 30 bin 604 lirayı buluyor.
Günlük harcamalarda Haziran 2024’de en yüksek maliyet grubunu süt ve süt ürünleri grubu 174 bin 24 liralık harcama gereksinimi ile oluşturuyor. Et, tavuk ve balık grubu için yapılması gereken minimum harcama tutarı ise 133.05 lira. Sebze ve meyve için yapılması gereken günlük harcama tutarı ise 168.01 liraya ulaştı. Ekmek için yapılması gereken harcama tutarı günlük 57.1 lira. Katı yağ ve sıvı yağ ise 32.59 liralık masraf yapılması gereken ürün grubu. Yumurta için 7.89, şeker, bal, reçel ve pekmez için ise 14.46 lira harcama yapılması gerekiyor.
Daha dar bir gruplandırmaya göre harcamalarda süt ve süt ürünleri grubunun pay yüzde 27.5 ile yeniden ilk sıraya yerleşirken, et, yumurta ve kurubaklagil grubunun payı yüzde 27.3 oldu. Sebze ve meyvenin harcamalar içindeki payı yüzde 26.5 ile bir önceki aya göre artış gösterdi. Ekmek, makarna vb. için pay yüzde 11.3, diğer gıda harcamalarının toplam içindeki payı ise yüzde 7.4 oldu.
Her bir aile ferdinin sağlıklı beslenmesi için gereksinim duyduğu gıda grubu ve alması gereken kalori miktarı farklılık gösteriyor. Örneğin tüketilmesi gereken ekmek miktarı kadın ve erkek açısından anlamlı düzeyde farklı oluyor. Süt ve süt ürünleri tüketiminde 10-18 yaş arasındaki bir gencin harcama gereksinimi, yetişkin erkek ve kadından fazlayken, yumurta 4-6 yaş grubu için daha önemli hale geliyor. Günlük 635 liralık harcama içinde en maliyetli tüketim kalemi yaklaşık 48.67 lira ile 10-18 yaş arası bir gencin tüketmesi gereken süt ve süt ürünleri miktarı oluyor. 4-6 yaş arası bir çocuğun tüketmesi gereken yumurta miktarı yetişkinlerden fazla oluyor.
