Teklifle, Anayasa Mahkemesinin, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Türk Standartları Enstitüsünün gelirleri ortasında sayılan “genel bütçeden yapılacak Hazine yardımlarına” ait karara yönelik kararı doğrultusunda düzenlemeye gidiliyor. Buna nazaran kelam konusu karar, Türk Standartları Enstitüsü ile İlgili Birtakım Düzenlemeler Hakkında Kanun’a derç ediliyor.
Bu kapsamdaki süreçler ve ihale sürecinin yürütülmesi dahil, muhtaçlık duyulan her türlü danışmanlık hizmeti alımı, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kararları çerçevesinde gerçekleştirilecek ve masraflar Özelleştirme Fonu’ndan karşılanacak. Satış bedellerinden masraflar düşülecek ve kalan meblağ genel bütçeli yönetimler için Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Muhasebe Müdürlüğü hesabına, başkalarında ise ilgili yönetim muhasebe ünitesi hesaplarına aktarılacak. Aktarılan bu fiyatlar ilgisine nazaran genel bütçeye yahut ilgili kamu kurum ve kuruluşu bütçelerine gelir kaydedilecek.
Komisyonda kabul edilen önergeye nazaran, kelam konusu satışlar, açık ihale ve/veya e-ihale yollarıyla yapılacak.
Damga Vergisi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile yatırımcılar arasında imzalanan ve yatırım teşviklerine ait kararlar içeren yatırım mukaveleleri, yatırım teşvik evraklarına istinaden uygulananlara benzeri halde damga vergisinden istisna tutulacak. Bu karar, 1 Temmuz 2024’ten geçerli olmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’nun Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kararı tekrar düzenleniyor. Buna nazaran, iptal münasebetine uygun olarak üniversitelere öğretim elemanı takımları ihdas ediliyor.
Komisyonda kabul edilen önerge doğrultusunda Ondokuz Mayıs Üniversitesi’ne ait takım cetvelinde değişikliğe gidiliyor ve kimi üniversite takımlarına öğretim elemanları ekleniyor.
BOTAŞ VE TPAO’YA YÖNELİK HÜKÜMLER
Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nda yapılacak değişikliğe nazaran, BOTAŞ’ın nakit idaresinin sağlıklı bir biçimde yürütülebilmesi için doğal gaz ithalatından kaynaklanan şirketin ödenmemiş her türlü vergi, fon ve hisseler ile idari para cezaları, bunlara bağlı gecikme artırımı ve gecikme faizlerinden oluşan borçları, Hazineden görevlendirme bedeli alacaklarına karşılık mahsup edilecek. Bu kapsamda mahsuba mevzu olacak borçlara kararın yayımlandığı tarihten sonra feri alacak hesaplanmayacak. BOTAŞ’ın Hazineden olan görevlendirme bedeli alacağı fiyatını tespit etmeye ve mahsup suretiyle yapılacak terkin süreçlerini belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.
Anayasa Mahkemesinin, Elektrik Piyasası Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Kamu İhale Kanunu’nda yapılan doğal gaz alımlarına yönelik değişikliğe yönelik iptal kararı doğrultusunda da düzenlemeye gidiliyor. BOTAŞ tarafından yapılacak her türlü doğal gaz alımı, Kamu İhale Kanunu’ndan istisna tutulacak.
Anayasa Mahkemesinin ilgili kararı doğrultusunda Kamu İhale Kanunu’nda da değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, BOTAŞ tarafından yapılacak doğal gaz alımlarına yönelik olarak satın alma metotları dahil, alım sürecinin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ait gerçekleştirilecek iş ve süreçler hakkında metot ve temeller, piyasa şartları, saklılık, güvenilirlik, gereksinimlerin uygun kurallarla ve vaktinde karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması unsurları doğrultusunda Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda BOTAŞ’ın; Türkiye Petrolleri Anonim İştirakine (TPAO) sağlanan istisnalardan, bağlı iştiraklerini da kapsayacak formda yararlanabilmesi amaçlanıyor. Buna nazaran, Kamu İhale Kanunu’nda yapılan değişiklikle kanunun “istisnalar” kararında belirlenen mali limit, TPAO, BOTAŞ ve bu şirketlerin bağlı iştirakleri ile yurt dışında kurdukları şirketlerin petrol ve doğal gaz arama, sondaj, üretim, taşıma, depolama ve gazlaştırma faaliyetleri ile ilgili olarak yapacakları her türlü mal ve hizmet alımları ile imal işlerinde uygulanmayacak.
BOTAŞ tarafından yapılacak alımlarda, belirlenen temel prensipler doğrultusunda uygulanacak satın alma yolları, ilan ve davet mühletleri ile kuralları, doküman hazırlanması, tekliflerin sunulması, kıymetlendirilmesi ve alımların sonuçlandırılması dahil, ihale süreci ve çerçeve mutabakatlara ait iş ve süreçler ile ilgili temel ve yöntemler kurum görüşü üzerine şirket tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek ve ihale sürecindeki süreçler kısmen yahut büsbütün Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilebilecek.
TBMM Plan ve Bütçe Kurulunda kabul edilen ve kamuda tasarruf önlemlerine ait düzenlemeler içeren Birtakım Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ne nazaran, yalnızca araç dışından şarj edilebilen (plug-in) hibrit elektrikli araçlardan yüklü birleştirilmiş kilometre başına karbondioksit emisyonu 25 gramın altında ve muadil elektrik gücüyle katedilebilir menzili 70 kilometre ve üzerinde olanlardan, motor silindir hacmi 1800 santimetreküpü geçmeyenlerin motor silindir hacmi ve matrah eşiklerine nazaran ÖTV oranları ayrıyeten belirleniyor.
Yeterli depolama ve kendi araçlarına akaryakıt ikmal kapasitesine sahip olmaları ve akaryakıtı kendi muhtaçlıkları için kullanmaları kaidesiyle; kamu kurum ve kuruluşlarına, fabrika, şantiye, maden yahut taş ocaklarına yapılan teslimler hariç, araçlara yapılacak akaryakıt ikmali bayilik lisansı ve kâfi donanımı olan akaryakıt istasyonları dışında yapılamayacak.
Akaryakıt istasyonu dışında yapılacak akaryakıt teslimlerinde akaryakıtın alıcı deposuna taşınması yahut taşıttırılması bayilik lisansına sahip satıcı tarafından gerçekleştirilecek. Bu düzenleme 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girecek.
TASARRUF ÖNLEMLERİNE UYMAYANLARA DİSİPLİN KARARLARI UYGULANACAK
Kamu kurum ve kuruluşlarının harcama ve uygulamalarının tasarruf önlemlerine uygunluğunun yönetimlerince yahut Hazine ve Maliye Bakanlığınca izlenmesi ve denetlenmesi sonucunda, alınan önlemlere muhalif iş ve süreçleri tespit edilenler hakkında tabi oldukları mevzuat uyarınca disiplin kararları uygulanacak. Sonuçları yönetimlerince Cumhurbaşkanlığına bildirilecek.
Teklifle, bakanlıklar ve öteki merkezi yönetim kuruluşlarının, vilayet özel yönetimleri aracılığıyla yapacağı yatırımlarına ait kaynak transferlerinin avans ödemeleri hariç ilgili işe ilişkin hakediş raporlarına istinaden yapılması düzenleniyor.
İl özel yönetimleri aracılığıyla yapılacak işlere ait ödenekler kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinde başka tertiplerde izlenecek, bu ödeneklerden öbür tertiplere aktarma yapılamayacak ve öteki maksatlarla kullanılamayacak. Tertiplerde yer alan ödeneklerden harcanmayan kısımlar sonraki yıl bütçesine devren ödenek kaydedilebilecek.
Bakanlıklar ve başka merkezi yönetim kuruluşları tarafından vilayet özel yönetimlerine aktarılan kaynaklardan bu düzenlemenin yürürlük tarihi prestijiyle kullanılmayan kısımları vilayet özel yönetimlerince hizmeti yaptıran yönetime iade edilecek.
Teklifte, Gelir Yönetimi Başkanlığına bağlı ünitelerde misyon yapan gelir uzmanları ve gelir uzman yardımcılarının vazife ve sorumlulukları da düzenleniyor. Düzenlemeye nazaran, 1 Eylül 2024 tarihi prestijiyle takımları kaldırılan “Defterdar Yardımcısı” unvanlı işçi, takım derecelerine uygun olarak Gelir Yönetimi Başkanlığı taşra teşkilatında bulunan Gelir Yönetimi Küme Müdürü kadrolarına başkaca bir sürece gerek kalmaksızın atanmış sayılacak.
Teklifte, avukatların, Hata Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yükümlü sayılmasına ait kararın Anayasa Mahkemesinin 18 Ocak tarihli kararıyla iptali nedeniyle bir düzenleme yapılıyor. Buna nazaran, avukatların, yalnızca “taşınmaz alım satımı, sonlu birebir hak kurulması ve kaldırılması, şirket, vakıf ve dernek kurulması” üzere işlerle sonlu olarak MASAK yükümlüsü oldukları düzenleniyor. Öte yandan düzenlemede savunma hakkı kapsamında icra edilen vazifelerin ve edinilen bilgilerin (meslek sırrı olarak), MASAK yükümlülüğü kapsamında olmadığı vurgulanıyor.
Mali Suçları Araştırma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına ait ihtilafların görüleceği mahkeme, sulh ceza yerine idari yargı olarak belirleniyor.
Özel yahut kamu ayrımı gözetilmeksizin her statüdeki kurum ve kuruluşun yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, müracaat konseyi üyeliğinde ve kurul, heyet, komite ile gibisi organlarda misyon alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu misyonlarından yalnızca biri için fiyat ödenebilecek.
TBMM Plan ve Bütçe Komitesinde kabul edilen Birtakım Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile zelzele bölgesindeki nüfusu azalan belediyelerin genel bütçeden alacakları hissenin azalması engelleniyor.
Başkanlık ve devlet yardımının uygulanmasından sorumlu olan kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve hükmî şahıslardan, devlet yardımlarının izlenmesi ve tesirlerinin kıymetlendirilmesi hedefiyle bilgi, evrak, kayıt ve bilgi talep edebilecek. Kelam konusu bilgi, evrak, kayıt ve datalar bunlara sahip olan genel idare kapsamındaki kamu yönetimleri ile kamu hükmî kişiliğini haiz kurumlardan da talep edilebilecek. Bu suretle kendisi ile bilgi paylaşılanlar, paylaşılan bilginin kapalılığından ve güvenliğinden sorumlu olacak. Ferdî dataların korunması ile ilgili kararları ihlal edenler, türlü kanunlar yeterince zımnî kalması lazım gelen bilgileri ifşa edenler ile bu fıkrada belirtilen hedef dışında kullananlar hakkında Türk Ceza Kanunu ve ilgili başka mevzuat kararları uygulanacak.
Devlet Takviyeleri Bilgi Sistemi’nde yer alan her türlü kayıt ve bilgi ile sisteme ait mevcut teknik dokümantasyon ve kaynak kodları, bu unsurun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde bir protokol ile Strateji ve Bütçe Başkanlığına devredilecek.
Düzenleme ile Vilayetler Bankasının sermaye tavanı arttırılarak 9 milyardan 60 milyar liraya çıkarılıyor.
Bu kararlar, belediye liderleri, belediye meclisi üyeleri ve vilayet genel meclisi üyeleri hakkında da uygulanacak. Başka mevzuatın bu hususa alışılmamış kararları uygulanmayacak.
Maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığı yetkili olacak.
Komisyonda kabul edilen AK Parti ve CHP milletvekillerinin önergeleriyle, düzenlemenin genel aydınlatma kapsamında belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri hissesinden yapılacak kesinti oranlarına yönelik 28. hususu tekliften çıkarıldı.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş, teklifin gelecek hafta TBMM Genel Kurulu gündemine gelmesini beklediklerini belirterek, bu mühlet zarfında karara yönelik çalışma yapılmasını istedi.
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail İlhan Hatipoğlu, bu kapsamdaki ödemelerin emanet hesabına aktarılacağını bildirerek, “Emanet hesabına gelecek, kişinin hesabına gitmeden kamu yönetimi o fiyatı aşan kısmı bütçeye gelir kaydetmek suretiyle hududun altında kalmasını sağlayacak.” dedi. Hatipoğlu, bu karara yönelik muğlak kalan bahisleri not aldıklarını ve üzerinde çalışacaklarını söyledi.
