Karabağ’ın Ermeni işgalinden kurtarılmasının üzerinden yaklaşık dört yıl geçti. Bu süre zarfında, bölgeyi canlandırmak için kapsamlı restorasyon ve inşaat çalışmaları gerçekleştirildi. 2023 yılında Karabağ bölgesinde terörle mücadele önlemlerinin başarıyla tamamlanması, Azerbaycan’ın bölgesel ulaşım ve lojistik merkezi olma hedefini hızlandırdı. Azerbaycan, Büyük İpek Yolu’nun TRACECA rotası, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi ve Hazar-Afrika Uluslararası Taşıma Rotası gibi çeşitli önemli girişimlerinin kesişim noktasında stratejik bir konumda bulunuyor.
Orta Koridor ve Artan Transit Talebi
Azerbaycan’ın bölgesel ulaşım merkezi olarak rolü, Hazar bölgesindeki tüm ülkeler, Avrupa, Türkiye ve Çin tarafından kabul ediliyor. Bu durum, Azerbaycan’ın demir yolu taşımacılığına olan talebin artmasına neden oldu. Orta Koridor boyunca transit sevkiyatların artırılması için ortak ülkeler çeşitli girişimlerde bulunuyor. Bu bağlamda, modern otoyollar, havaalanları ve demir yolu hatlarının inşasına özel önem verilmiş durumda.
Horadiz-Aghband Demir Yolu Hattı
Bu gelişmeler arasında dikkat çeken projelerden biri, “Azerbaycan Demiryolları” CJSC’nin (ADY) ilerleme raporunu sunduğu Horadiz-Aghband demir yolu hattıdır. ADY İnşaat Proje Yönetimi Departmanı Müdür Yardımcısı Kanan Rzayev, demiryolu hattındaki inşaat çalışmalarının %57’sinin tamamlandığını ve bunların %83’ünün tasarım çalışmaları olduğunu belirtti. 110,4 km’lik demiryolu hattı boyunca ve 60 metre genişliğindeki koruma bölgesinde mayın temizleme işlemleri tamamlandı. Ayrıca, 72. ve 82. kilometreler arasındaki güzergahın hizalamasında yapılan değişiklikler nedeniyle mayın temizleme çalışmaları yeniden yapıldı.
Tünel İnşaatı ve Proje Detayları
Horadiz-Aghband demir yolu hattının 106. kilometresinde inşa edilen 1.071 metre uzunluğundaki tünel, gelecekte demiryolunun elektriklendirilmesine olanak tanıyacak şekilde tasarlandı. Tünel, Yeni Avusturya Tünel Yöntemi kullanılarak inşa ediliyor ve çevredeki kayanın yük taşıma kapasitesine göre yapı değişiklikleri yapılarak maliyetler optimize ediliyor. Ayrıca, ADY bölüm başkanı Faryaz Rustamov, köprüdeki betonarme işlerinin tamamlandığını ve güvertenin su geçirmez hale getirilmesinin planlandığını açıkladı.
Ekonomik ve Jeostratejik Önemi
İnşaatın tamamlanmasının ardından Horadiz-Aghband demiryolu hattı, Orta Koridor projesine önemli bir katkı sağlayacak ve yerel olarak üretilen malların uluslararası pazarlara hızlı ve güvenilir bir şekilde erişimini mümkün kılacak. Bu gelişme, Azerbaycan ekonomisini önemli ölçüde etkileyecek. Kuzey-Güney projesi de genişlemeye hazır ve özellikle Rusya-İran kargo geçişinde beklenen artışla dikkat çekiyor.
Azerbaycan’ın bölgesel ulaşım projeleri, jeostratejik önemleri ve uzun vadeli kalkınma hedefleri açısından büyük bir role sahiptir. Horadiz-Aghband demiryolu hattının 2025 yılında tamamlanmasının beklendiği bu süreç, Azerbaycan’ın transit ülke rolünü güçlendirecek ve bölgede barış ve istikrarı destekleyecektir. Bu projeler, bölgedeki tüm ülkelerin fayda sağlayacağı stratejik yatırımlar olarak öne çıkıyor. Faryaz Rustamov’un belirttiği gibi, bu projeler, Azerbaycan’ı Avrupa ile Asya arasında önemli bir güzergah haline getirme potansiyelini ortaya koyuyor.
