Okul Öncesi Check-Up’ın Önemi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Gizem Güvener, okul öncesi sağlık kontrollerinin kritik rolüne dikkat çekiyor. Başarılı bir birey olmanın temel taşlarından birinin sağlıklı bir yaşam sürmek olduğunu vurgulayan Dr. Güvener, “Okul öncesi check-up, çocuğun gerçekten sağlıklı olup olmadığını teyit etmek ve potansiyel hastalıkları ile riskleri belirleyerek bunlara yönelik önlemler almak açısından son derece önemlidir” şeklinde açıklamalarda bulunuyor.
Okul Öncesi Check-Up Nedir?
Okul öncesi check-up, esasen çocuğun rutin fiziksel muayenesinin yapılmasını içerir. Bu muayene, her yıl düzenli olarak yapılması gereken bir sağlık kontrolünün bir yansımasıdır. Ancak burada göz önünde bulundurulması gereken önemli bir husus, çocuğun sosyal gelişim düzeyinin de mutlaka değerlendirilmesi gerekliliğidir. Bunun yanı sıra, görme ve duyma gibi beden fonksiyonlarının sağlıklı olup olmadığı da kontrol edilmelidir. Ayrıca, bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklığı sağlamak amacıyla aşılarının tam olduğunun doğrulanması büyük önem taşır.
Okul Öncesi Check-Up Ne Zaman Yapılmalıdır?
Çocukların eğitim hayatı genellikle 6 yaşında başlamakta olup, öncesinde kreş eğitimi gibi çeşitli yaş gruplarına yönelik aktiviteler düzenlenmektedir. Bu dönemde sosyal ilişkilerin geliştirilmesi ve kişisel yeteneklerin desteklenmesi ön plandadır. İlkokul dönemiyle birlikte ise akademik eğitim ağırlık kazanmaktadır. Bu nedenlerle, ilkokul öncesi yapılacak sağlık kontrolü, çocuğun olası sağlık problemlerinin tespit edilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Check-Up Programı Neler İçeriyor?
Check-up muayenesi, ayrıntılı bir fizik muayene ile başlamaktadır. Bu süreçte:
- Çocuğun boyu ölçülmeli, kilosu değerlendirilmelidir.
- Beslenme sorunlarına işaret eden vücut kitle indeksinde anormallikler incelenmelidir.
- Büyüme eğrileri yardımıyla çocuğun gelişim düzeyi belirlenmelidir.
- Kan tetkiklerinde kan sayımı, beslenme özelliklerine göre vitamin düzeyleri kontrol edilmelidir.
- Gerekirse tiroid, karaciğer, böbrek değerleri ve idrar tetkikleri yapılmalıdır.
- Tansiyon ölçümü ve belli yaş gruplarında kolesterol taraması da ihmal edilmemelidir.
- Göz sağlığı muayenesi, eğitimdeki başarının temel taşlarından biridir.
- İşitme testi ile çocuğun duyması değerlendirilmeli, eğitim ve öğretim sürecine katılımı açısından bedensel bir sorun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Bu süreçte, çocuğun artık ailesinin ve bakım verenin kontrolünden nispeten uzaklaşacağı göz önünde bulundurulmalı; okulda yenecek öğünler ve yeme alışkanlıkları da dikkatlice tespit edilmelidir. Yanlış beslenme alışkanlıkları konusunda aileler uyarılmalı ve çocuklara sağlıklı beslenme örnekleri sunulmalıdır.
Doğru Beslenme Alışkanlıkları
Çocukların sağlıklı bir şekilde büyümeleri için üç ana öğün ve iki veya üç ara öğün düzenli olarak tüketmeleri önemlidir. Ana öğünlerde protein, karbonhidrat ve yağ dengesi sağlanmalı, dengeli ve çeşitli gıdaların seçilmesine özen gösterilmelidir. Ara öğünlerin ise kan şekerini dengeleyici özellikte olması gerekmektedir. Çocukların porsiyonlarının zorlamadan verilmesi, ne yemeleri gerektiğine ailenin, ne kadar yemeleri gerektiğine ise çocuğun karar vermesi gerektiği unutulmamalıdır. Yemek seçimi yapan çocuklarda sağlıklı besinler yerine atıştırmalıkların tercih edilmemesi de oldukça önemlidir.
Aşılama Programlarının Önemi
Hem Sağlık Bakanlığı hem de Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen aşılama programları dahilinde rutin ve özel aşılar uygulanmaktadır. Olası salgın durumlarına karşı ek aşı programları da oluşturulabilmektedir. Örneğin, kızamık aşısının ek doz olarak uygulanmaya başlaması bu duruma örnek teşkil etmektedir. Özel aşı programları arasında rotavirüs aşısı, özel menenjit aşıları ve hem kız hem de erkek çocuklara uygulanan HPV (human papilloma virüs) aşısı bulunmaktadır. Grip aşısı ise özellikle risk grubundaki çocuklara önerilmektedir.
