Arp: Müzik Tarihinin En Eski Çalgılarından Biri
Müzik tarihi, insanlığın kültürel mirasının en önemli parçalarından biri olarak, arp gibi kadim çalgılarla doludur. Kulaklarımız, genellikle klasik Batı müziği ile özdeşleşmiş bu muhteşem enstrümanın sesine aşina olsa da, arp, birçok medeniyetin zengin müzik kültüründe de derin izler bırakmıştır.
Arp Tutkusunu Anadolu’ya Taşıyan İkili
Arp sanatçısı Zeynep Öykü ve eşi Ali Öztürk, arp tutkusunu Anadolu’nun kalbinde yaşatmak için Bilecik’in Gölpazarı ilçesinde bir atölye kurdular. Burada arp eğitimi veriyor ve “Anatolian Harps” markasıyla ürettikleri arpları hem yurtiçinde hem yurtdışında müzikseverlerle buluşturuyorlar. Atölyelerinde tarihteki özel arpların replikalarını da hazırlayan çift, aynı zamanda özel tasarım arplar üreterek Türkiye’yi uluslararası arenada arp üreten bir ülke olarak tanıtmayı amaçlıyor.
Hedef: Seri Üretim
Kendi ürettiği arplarla ABD’de konserler veren Zeynep Öykü, Gölpazarı’ndaki Türkiye’nin ilk arp atölyesini büyüterek seri üretim yapma hedefini vurguluyor. Arp üretim sürecini şu şekilde detaylandırıyor:
- “Eşim Ali Öztürk ile arp yapmaya başladık ve artık enstrümanı üreten kişileri de yetiştiriyoruz. Bu süreç giderek büyüyecek.”
- “Arp tamiri ve bakımı yapabilen uzmanlar yetiştireceğiz. Bu, sektördeki en önemli gelişmelerden biri.”
- “Yurt dışındaki uzun bekleme süreleri bizim için geçerli değil. Ali’nin mühendislik becerileri sayesinde tasarımları daha hızlı bir şekilde hayata geçiriyoruz. İki yıl yerine, iki ayda arp üretebiliyoruz.”
Öykü, yurtdışında daha fazla tanınacaklarını düşünüyor ve ekliyor: “Üç yıldır arp yapıyoruz ama tanıtım faaliyetlerimize yeni başladık. Modellerimizin oturması ise yeni yeni tamamlandı.”
Gençlerin Arpa Olan İlgisi
Zeynep Öykü, Türkiye’de arpın geçmişte pek yaygın olmadığını, ancak son yıllarda büyük bir ilgi gördüğünü vurguluyor. “Bir eğitimci olarak, arpı tanıtma görevini üstlendim. Gençler arpı çok sevdi ve bu talebe karşılık verememeye başladım. Yeni eğitmenler yetiştiriyorum ve Türkiye’nin ilk arp kursunu okul döneminde başlatıyorum. Bu şekilde arpı tanıtmayı ve arpa olan ilgiyi artırmayı hedefliyorum.”
Öykü, arp eğitimini ulaşılması daha kolay bir hale getirdiklerini de sözlerine ekliyor.
Bir Ozan Gibi Arp Çalmak
Zeynep Öykü, müzik eğitimine çok küçük yaşlarda başlamış ve alanında önde gelen isimlerden dersler almıştır. Ceren Necipoğlu ve Şirin Pancaroğlu’nun yanı sıra barok arp hocası Andrew Lawrence King, Marie Pierre Langlamet, Ernestine Stoop, Erika Wardenburg, Saskia Kingma, Rosetty de Ruiter ve Isabelle Perrin gibi sanatçılardan özel dersler almıştır. Halen Orta Çağ ve Rönesans dönemi notasyon okuma dersleri almaktadır.
Öykü, Orta Çağ döneminden esinlenerek tasarladığı özel kostümlerle konserler vermekte ve dinleyicileri bu hikâyenin içinde tutmayı amaçlamaktadır. “Oturup, çalıyor ve gidiyorum’ şeklinde bir konser yapmayı asla istemedim. Bu, seyirciyi içine çekmiyor.” diyor ve ekliyor: “Hikayeleriyle birlikte bir ozan gibi bu sanatı icra etmek istiyorum. Arp, zaten tarihi olarak bir ozan çalgısıdır. Antik Yunan’da tiyatrolara, öykülere, şiirlere eşlik eden bir enstrümandır.” Bu nedenle, konserlerinde her zaman öyküler anlatmayı tercih ettiğini belirtiyor ve bunu tarihi bilgilerle değil, yaşayan bir bilgi aktarımıyla yapmayı arzuladığını ifade ediyor.
